ÇRÉMAD-BHAGAVAD-GÉTÄ [9]

NAVAMO ’DHYÄYAÙ
(RÄJA-VIDYÄ-RÄJA-GUHYA-YOGAÙ)

text 1
anvayaù
çré-bhagavän uväca —— idaà guhya-tamaà (atéva gopanéyaà) vijïäna-sahitaà jïänaà tu anasüyave (doña-dåñöi-çünyäya) te (tubhyaà) pravakñyämi, yat (jïänaà) jïätvä [tvam] açubhät (saàsära-bandhanät) mokñyase (muktià präpsyasi).

text 1
öékä
pareçaù präpyate çuddha-bhaktyeti sthitam añöame,
navame tu tad aiçvaryam aty-äçcaryaà prapaïcyate.
evaà tävat saptamäñöamayoù svakéyaà pärameçvaraà tattvaà bhaktyaiva sulabhaà, nänyathety uktam idäném acintyaà svakéyam aiçvaryaà bhakteç cäsädhäraëaà prabhävaà prapaïcayiñyan çré-bhagavän uväca —— idan tv iti. viçeñeëa jïäyate aneneti vijïänam upäsanaà tat sahitaà jïänam éçvara-viñayakam idaà tu te ’nasüyave punaù punaù sva-mähätmyam evopadiçatéty evaà parama-käruëike mayi doña-dåñöi-rahitäya te tubhyaà vacyämi. tu çabdo vaiçiñöye. tad eväha —— guhyatamam ity ädinä. guhmaà dharma-jïänaà tato dehädi-vyatiriktätma-jïänaà guhyataraà, tato ’pi paramätma-jïänam ati-rahasyatväd-guhyatamaà yaj jïätvä ’çubhät saàsära-bandhän-mokñyase sadya eva mukto bhaviñyasi.

text 2
anvayaù
idam (jïänaà) uttamam räja-guhyaà (guhyänäà gopanéyänäà räjä iti räja-guhyam ati-gopanéyam) räja-vidyä (vidyänäà räjä çreñöhaù iti räja-vidyä) pavitraà (pävanaà) pratyakñävagamaà (pratyakñaù säkñät avagamaù bodhaù yasya taà) dharmyaà (dharma-yuktaà), kartuà su-sukham (anäyäsa-sädhyam), avyayaà (akñayaï ca).

text 2
öékä
kiï ca räja-vidyeti. idaà jänaà räja-vidyä vidyänäà räjä, räja-guhyaà ca guhyänäï ca räjä vidyäsu gopyeñu cäti-rahasyaà çreñöham ity arthaù. räja-dantäditväd upasarjanasyäpi paratvam. räjïäà vidyä, räjïäà guhyam iti vä. uttamaà pavitram idam atyanta-pävanaà jïäninäà pratyakñävagamaï ca pratyakñaù spañöo ’vagamo bodho yasya taà pratyakñävagamaà dåñöa-phalam ity arthaù, dharmyaà dharmädanapetaà vedokta-sarva-dharma-phalatvät, kartuï ca su-sukhaà sukhena kartuà çakyam ity arthaù, avyayaï cäkñaya-phalatvät.

text 3
anvayaù
he parantapa! asya (dharmasya imaà dharmam ity arthaù) açraddadhänä (çraddhayä asvé-kurvantaù) puruñäù mäm apräpya måtyu-saàsära-vartmani (måtyu-yukte saàsära-pathe) nivartante (paribhramanti).

text 3
öékä
nanv evam apy ati-su-karatve ko näma saàsäriëaù syus taträha —— açraddadhänä iti. asya bhakti-sahita-jïäna-lakñaëasya dharmasyeti karmaëi ñañöhé. imaà dharmam açraddadhänäù ästikyenäsvé-kurvantaù upäyäntaraiù mat-präptaye api mäm apräpya måtyu-yukte saàsära-vartmani nimitte nivartante måtyu-vyäpte saàsära-märge paribhramantéty arthaù.

text 4
anvayaù
avyakta-mürtinä (avyaktä indriyä-grähyä mürtiù yasya tädåçena) mayä idaà (dåçyamänaà) sarvaà (caräcaraà) jagat tatam (vyäptaà), sarva-bhütäni (sarväëi sthävara-jaìgamätmakäni bhütäni) mat-sthäni (mayi avasthitäni) ahaà ca teñu (sarveñu bhüteñu) na avasthitaù.

text 4
öékä
tad evaà vaktyavya tayä prastutasya jïänasya stutyä çrotäram abhimukhé-kåtya tad eva jïänaà kathayati mayeti —— dvyäbhyäm. avyaktä aténdriyä mürtiù svarüpaà yasya tädåçena mayä käraëa-bhütena sarvam idaà jagat tataà vyäptaà “tat såñövä tad evänupräviçat” ity ädi çruteù. ata eva käraëa-bhüte mayi tiñöùatéti mat-sthäni sarväëi bhütäni caräcaräëi evam api ghaöädiñu käryeñu måttikeva teñu bhüteñu näham avasthita äkäçavad asaìgatvät.

text 5
anvayaù
bhütäni na ca mat-sthäni (mayi na tiñöhantéty arthaù), me aiçvaraà (asädhäraëaà) yogaà (aghaöana-ghaöanä-kuçalatäà) paçya, mama ätmä (sva-rüpaà) bhüta-bhåt (bhüta-dhärakaù) bhüta-bhävanaù (bhüta-pälakaù), [api] na ca bhüta-sthaù (na bhüteñu tiñöhatéty arthaù).

text 5
öékä
kiï ca na ceti. na ca mayi sthitäni bhütäni asaìgatväd eva mama, nanu tarhi vyäpakatvam äçrayatvaï ca pürvoktaà viruddham ity äçaìkyäha —— paçyeti. me aiçvaram asädhäraëaà yogaà yuktim aghaöana-ghaöanä-cäturyam idaà paçya madéya-yoga-mäyä-vaibhavasyävitarkyatvän na kiïcit viruddham ity arthaù. anyad apy äçcaryaà paçyety äha —— bhüteti. bhütäni bibharti dhärayatéti bhüta-bhåt, bhütäni bhävayati pälayatéti bhüta-bhävanaù, evam bhüto ’pi mamätmä paraà svarüpaà bhüta-stho na bhavatéti. ayaà bhävaù —— yathä dehaà bibhrat pälayaàç ca jévo ’haìkäreëa tat saàçliñöas tiñöhati, evam ahaà bhütäni dhärayan pälayann api na teñu tiñöhämi nirahaìkäratväd iti.

text 6
anvayaù
yathä sarvatra-gaù (sarvatra-gämé) mahän väyuù nityam äkäça-sthitaù [sann api nirliptaù], tathä sarväëi bhütäni mat-sthäni (mayi tiñöhanti) iti upadhäraya (dhäraëayä jänéhi).

text 6
öékä
asaàçliñöayor apy ädhärädheya-bhävaà dåñöäntenäha —— yatheti. avakäçaà vinä avasthänänupapatter nityam äkäça-sthito väyuù sarvatra-go ’pi mahän api näkäçena saàçliçyate niravayavatvena saàçleñäyogät, tathä sarväëi bhütäni mayi sthitäni jänéhi.

text 7
anvayaù
he kaunteya! sarväëi bhütäni kalpa-kñaye (pralaya-käle) mämikäà (madéyäà tri-guëätmikäà) prakåtià (mäyäà) yänti (tasyäà léyante), punaù kalpädau (såñöi-samaye) täni (bhütäni) [ahaà] visåjämi.

text 7
öékä
tad evam asaìgasyaiva yoga-mäyayä sthiti-hetutvam uktaà tayaiva såñöi-pralaya-hetutvaï cäha —— sarveti. kalpa-kñaye pralaya-käle sarväëi bhütäni madéyäà prakåtià yänti, tri-guëätmikäyäà mäyäyäà léyante punaù kalpädau såñöi-käle täni visåjämi viçeñeëa såjämi.

text 8
anvayaù
tväà prakåtim avañöabhya (adhiñöhäya) prakåteù (prärabdha-karmaëaù sva-bhävasya) vaçät imaà kåtsnam (sarvam) avaçaà (pralayalénaà) bhüta-grämaà punaù punaù visåjämi.

text 8
öékä
nanv asaìgo nirvikäraç ca tvaà kathaà såjaséty apekñäyäm äha —— prakåtim ity ädi dvyäbhyäm. sväà svädhénäà prakåtim avañöabhya adhiñöhäya pralaye lénaà santaà catur-vidham imaà sarva-bhüta-grämaà karmädi-paravaçaà punaù punar vividhaà såjämi viçeñeëa såjäméti vä. katham? prakåter vaçät präcéna-karma-nimitta-tat-tat-svabhäva-vaçät.

text 9
anvayaù
he dhanaïjaya! täni (viçva-såñöi-sthity-ädéni) karmäëi teñu karmasu asaktam (äsakti-çünyam) udäséna-vat äsénaà (sthitaà) ca mäà (äpta-kämaà) na nibadhnanti.

text 9
öékä
nanv evaà nänä-vidhäni karmäëi kurvatas tava jévavad-bandhaù kathaà na syäd ity ata äha —— na ca mäm iti. täni viçva-såñöy-ädéni karmäëi mäà na nibadhnanti. karmäsaktir hi bandha-hetuù, sä cäpta-kämatvän mama nästi, atas täni udäséna-vad vartamänasya me bandhanaà notpädayanti. udäsénatve kartåtvänupapatteù kartåtve codäsénatvänupapatter udäséna-vat sthitam ity uktam.

text 10
anvayaù
he kaunteya! adhyakñeëa (adhiñöhäträ) mayä (nimitta-bhütena) prakåtiù sa-caräcaraà (viçvaà) süyate (janayati); anena (mad-adhiñöhänena) hetunä [idaà] jagat viparivartate (punaù punaù jäyate).

text 10
öékä
tad evopapädayati —— mayeti. mayä adhyakñeëa adhiñöhäträ nimitta-bhütena prakåtiù sa-caräcaraà viçvaà süyate janayati, anena mad-adhiñöhänena hetunä idaà jagad viparivartate punaù punar jäyate. sannidhi-mätreëädhiñöhätåtvät kartåtvam udäsénatvaï cäviruddham iti bhävaù.

text 11
anvayaù
mama bhüta-maheçvaraà (sarva-bhüta-maheçvara-rüpaà) paraà (çreñöhaà) bhävam (tattva) ajänantaù müòhäù (ajïäù) mänuñéà (sattva-guëa-vatéà) tanum äçritaà mäm avajänanti (avamanyante).

text 11
öékä
nanv evam bhütaà parameçvaraà tväà kim iti kecin nädriyante, taträha —— avajänantéti dväbhyäm. sarva-bhüta-maheçvara-rüpaà madéyaà paraà bhävaà tattvam ajänanto müòhä mürkhä mäm avajänanti mäm avamanyante, avajïäna-hetuù çuddha-sattva-mayém api tanuà bhaktecchävaçän manuñyäkäram äçritavantam iti.

text 12
anvayaù
moghäçäù (moghä niñphalä äçä yeñäà te) mogha-karmäëa (moghäni viphaläni karmäëi yeñäà te) mogha-jïänäù (moghaà vyarthaà jïänaà yeñäà te) [ata eva] vicetasaù (vikñipta-cittäù janäù) mohinéà (buddhi-näçinéà) räkñasém (tämasém) äsuréà (räjaséà) ca yonià çritäù (äçritäù bhavanti).

text 12
öékä
kiï ca moghäçä iti. matto ’nyad devatäntaraà kñipraà phalaà däsyatéty evam bhüto moghä niñphalaiväçä yeñäà te, ata eva mad-vimukhatvän moghäni niñphaläni karmäëi yeñäà te, mogham eva nänäkutarkäçritaà çästra-jïänaà yeñäà te, ata eva vicetasä vikñipta-cittäù; sarvatra hetuù —— räkñaséà tämaséà hiàsädi-pracuräm äsuréà räjaséà käma-darpädi-bahuläà mohinéà buddhi-bhraàça-karéà prakåtià svabhävaà çritäù äçritäù santo mäm avajänantéti pürveëänvayaù.

texts 13–14
anvayaù
tu (kintu) he pärtha! mahätmänaù daivéà prakåtim (sva-bhävam) äçritäù ananya-manasaù (na anyasmin manaù yeñäà te) [bhütvä] bhütädim avyayaà (nityaà) mäà bhajanti; dåòha-vratäù (kaöhina-niyamävalambinaù santaù) yatantaù (yatnaà kurvantaù) ca mäà satataà kértayantaù ca (bhaktyä) namasyantaù (praëamantaù) ca nitya-yuktäù (santaù) mäm upäsate.

text 13
öékä
ke tarhi tväm ärädhayantéty ata äha —— mahätmäna iti. mahätmänaù kämädyan abhibhüta-cittäù ata eva “abhayaà sattva-saàçuddhir” ity ädinä vakñyamäëäà daivéà prakåtià svabhävam äçritäù, ata eva mad-vyatirekeëa nästy anyasmin mano yeñäà te tu bhütädià jagat-käraëam avyayaà nityaï ca mäà jïätvä bhajanti.

text 14
öékä
teñäà bhajana-prakäram äha —— satatam iti dväbhyäm. satataà sarvadä stotra-manträdibhiù kértayantaù kecin mäm upäsate sevante, dåòhäni vratäni niyamä yeñäà tädåçäù santo yatantaç ceçvara-püjädiñu indriyopasaàhärädiñu ca prayatnaà kurvantaù, kecid bhaktyä namasyantaç ca praëamantaù, anye nitya-yuktä iti ca kértanädiñv api drañöavyam.

text 15
anvayaù
anye (kecana jïäninaù) api jïäna-yajïena (jïänaà ‘sarvaà väsudeva iti’ bodhaù eva yajïaù tena) yajantaù (püjayantaù) mäm upäsate; [tatra kecana] ekatvena (ekam evädvitéyam iti abheda-bhävanayä), [apare kecana] påthaktvena (sevya-sevaka-bhävaà kalpayitvä påthag-bhävanayä), bahudhä (räma-kåñëa-çiva-durgä-prabhåti bahu-prakäreëa) ca viçvato-mukham (sarva-svarüpaà) [mäm] upäsate.

text 15
öékä
kiï ca jïäneti. väsudevaù sarvam ity evaà sarvätmatva-darçanaà jïänaà, tad eva yajïas tena jïäna-yajïena mäà yajantaù püjayanto ’nye ’py upäsate, taträpi kecid ekatvena ekam eva paraà brahmeti paramärtha-darçana-rüpäbheda-bhävanayä, kecit påthaktvena däso ’ham iti påthag-bhävanayä, kecit tu viçvato-mukhaà sarvätmakaà mäà bahudhä brahma-rudrädi-rüpeëopäsate.

text 16
anvayaù
ahaà kratuù (çruty uktaù agniñöomädiù), ahaà yajïaù (småty uktaù bali-vaiçyädi-païca-yajïaù), ahaà svadhä (pitèëäm annaà mantraç ca), aham auñadham, ahaà mantraù, aham eva äjyam (homädi sädhanaà dhåtam), aham agniù, ahaà hutam (homaù).

text 16
öékä
sarvätmatvaà prapaïcayati —— ahaà kratur iti caturbhiù. kratuù çrauto ’gniñöomädiù; yajïaù smärtaù païca-yajïädiù, svadhä putry arthaà çräddhädiù, auñadham oñadhi-prabhavam annaà bheñajaà vä, mantro yäjya-purodhoväkyädiù, äjyaà homädi-sädhanam, agnir ähavanéyädiù, hutaà homaù etat sarvam aham eva.

text 17
anvayaù
asya jagataù ahaà pitä, mätä, dhätä, pitämahaù, [ahaà] vedyaà (jïätavyaà), pavitram (pävanam), oà-käraù, åk säma yajuù ca (vedäù) eva.

text 17
öékä
kiï ca pitäham asyeti. dhätä karma-phala-vidhätä vedyaà jïeyaà vastu, pavitraà çodhakaà präyaçcittätmakaà vä, oì-käraù praëavaù, åg-vedädayo vedäç cäham eva. spañöam anyat.

text 18
anvayaù
ahaà gatiù, bhartä (poñakaù), prabhuù (niyämakaù), säkñé (päpa-puëya-drañöä), niväsaù (bhukti-mukti-sthänam) çaraëaà (rakñakaù), suhåt (hita-käré), prabhavaù (srañöä), pralayaù (saàhärakaù), sthänam (äçrayaù), nidhänaà (laya-sthänam), avyayaà béjam (akñayaà käraëam).

text 18
öékä
kiï ca gatir iti. gamyata iti gatiù phalaà, bhartä poñaëa-kartä, prabhuù niyantä, säkñé çubhäçubha-drañöä, niväso bhoga-sthänaà, çaraëaà rakñakaù, suhåt hita-kartä, prakarñeëa bhavaty aneneti prabhavaù srañöä, praléyate ’neneti pralayaù saàhartä, tiñöhaty asminn iti sthänam ädhäraù nidhéyate ’sminn iti nidhänaà laya-sthänaà, béjaà käraëaà, tathäpy avyayam avinäçi na tu bréhyädi-béjavad vinaçvaram ity arthaù.

text 19
anvayaù
he arjuna! ahaà tapämi (sürya-rüpeëa täpa-dänaà karomi), ahaà varñaà (varñäsu megha-väri) utsåjämi (vimuïcämi), nigåhëämi ca (ati-våñöi-väraëäya kadäcit varñam äkarñämi), [ahaà] amåtaà (jévanaà) ca, måtyuù ca, sat (nityam) asat ca (anityaï ca).

text 19
öékä
kiï ca tapämy aham iti. ädityätmanä sthitatvät nidägha-käle tapämi jagatas täpaà karomi, våñöi-samaye ca varñam utsåjämi vimuïcämi, kadäcit tu varñaà nigåhëämi äkarñämi, amåtaà jévanaà, måtyuç ca näçaù, sat sthülaà dåçyam, asac ca sükñmam adåçyam etat sarvam aham eveti. evaà matvä mäm eva bahudhopäsate iti pürveëaivänvayaù.

text 20
anvayaù
trai-vidyäù (åg-yajuù-sämäkhya-tri-vidha-veda-vidyä-paräyaëäù) yajïaiù mäm iñövä (püjayitvä) soma-päù (yajïävaçeñaà somaà pibanti) [tenaiva] püta-päpäù (pütäni çodhitäni päpäni yaiù te) svar-gatià prärthayante, te puëyaà surendra-lokam äsädya (präpya) divi (svarge) divyän (anuttamän) deva-bhogän açnanti (bhuïjate).

text 20
öékä
tad evam “avajänanti mäà müòhäù” ity ädi çloka-dvayena kñipra-phaläçayä devatäntaraà bhajanto mäà nädriyanta ity abhaktä darçitäù, ”mahätmänan tu mäà pärtha” ity ädinä ca bhaktäù uktäs tatraikatvena påthaktvena vä ye parameçvaraà na bhajanti, teñäà janma-måtyu-praväho durvära ity äha —— trai-vidyä iti dväbhyäm. åg-yajuù-säma-lakñaëäs tisro vidyä yeñäà te tri-vidyäù, tri-vidyäù eva trai-vidyäù svärthe ’ë. tisro vidyä adhéyante jänantéti vä trai-vidyäù veda-trayokta-karma-tat-parä ity arthaù, veda-traya-vihitair yajïair mäm iñövä mamaiva rüpaà devatäntaram ity ajänanto ’pi vastutaù indrädi-rüpeëa mäm eveñövä sampüjya yajïa-çeñaà somaà pibantéti soma-päs tenaiva püta-päpäù çodhita-kalmañäù santaù svar-gatià svargaà prati gatià ye prärthayante, te puëya-phala-rüpaà surendra-lokaà svargam äsädya präpya divi svarge divyänuttamän devänäà bhogän açnanti bhuïjate.

text 21
anvayaù
te (svargäbhiläñiëaù) tam (äkäìkñitaà) viçälaà svarga-lokaà bhuktvä puëye kñéëe (kñayaà präpte sati) martya-lokaà viçanti, evaà [krameëa] trayé-dharmam (veda-traya-vihitaà dharmam) anuprapannäù (anupräptäù) käma-kämäù (bhoga-käminaù) gatägataà (yätäyätaà) labhante.

text 21
öékä
tataç ca te tam iti. te svarga-kämäs taà prärthitaà vipulaà svarga-lokaà tat sukhaà bhuktvä bhoga-präpake puëye kñéëe sati martya-lokaà viçanti, punar apy evam eva veda-traya-vihitaà dharmam anugatäù käma-kämä bhogän kämayamänä gatägataà yätäyätaà labhante.

text 22
anvayaù
ananyäù (na vidyate anyo devatäntara apäsyatvena yeñäà te, anya-devatä-bhajana-rahitäù) ye janäù mäà cintayantaù (smarantaù) paryupäsate bhajanti, nityäbhiyuktänäà (sarvadä mat-paräyaëänäà) teñäà yoga-kñemam (apräpya-präptiù yogaù, präptasya parirakñaëaà kñemaù tam) ahaà vahämi (präpayämi).

text 22
öékä
mad-bhaktäs tu mat-prasädena kåtärthä bhavantéty äha —— ananyä iti. ananyä nästi mad-vyatirekaëänyat kämyaà bhajanéyaà devatäntaraà yeñäà te tathä bhütä ye janä mäà cintayantaù sevante, teñän tu nityäbhiyuktänäà sarvathä mad-eka-niñöhänäà yogaà dhanädi-läbhaà kñemaï ca tat-pälanaà, mokñaà vä, tair aprärthitam api aham eva vahämi präpayämi.

text 23
anvayaù
he kaunteya! ye anya-devatä-bhaktäù api çraddhayä anvitäù (çraddhä-yuktäù santaù) yajante, te api avidhi-pürvakam (mokña-präpakaà vidhià vinä) mäm eva yajanti.

text 23
öékä
nanu ca tad vyatirekeëa vastuto devatäntarasyäbhäväd indrädi-sevino ’pi tvad bhaktä eveti kathaà te gatägataà labheran taträha —— ye ’péti. çraddhayopetäù santo ye janä yajïe anya-devatä indrädi-rüpä yajante, te ’pi mäm eva yajantéti satyam; kintu avidhi-pürvakaà mokña-präpakaà vidhià vinä yajanti, atas te punar ävartante.

text 24
anvayaù
hi (yataù) aham [eva] sarva-yajïänäà bhoktä ca prabhuù (karma-phala-dätä) eva ca, [tathäpi] te tu tattvena (yathärtha tayä) mäà na abhijänanti, ataù cyavanti (punar ävartante).

text 24
öékä
etad eva vivåëoti —— aham iti. sarveñäà yajïänäà tat-tad-devatä-rüpeëäham eva bhoktä prabhuç ca svämé phala-dätäpy aham evety arthaù, evam bhütaà mäà te tattvena yathä näbhijänanti, ataç cyavanti pracyavante punar ävartante, ye tu sarva-devatäsu mäm eväntaryämiëaà paçyanto yajanti te tu nävartante.

text 25
anvayaù
deva-vratäù (devatopäsakäù) devän (deva-lokän) yänti, pitå-vratäù (pitå-püjakäù) pitèn (pitè-lokän) yänti bhütejyäù (vinayakädi-yäjinaù) bhütäni (gaëa-devatädi-lokän) yänti [ata ete sarva eva punar ävartante.] mad-yäjinaù (mäà yañöuà bhaktuà çélaà yeñäà te, mad-bhajana-paräyaëäù) mäm (paramänanda-sva-rüpam) api (eva) yänti [ato nävartante].

text 25
öékä
tad evopapädayati —— yäntéti. deveñv indrädiñu vrataà niyamo yeñäà te deva-vratä devän yänti ataù punar ävartante, pitåñu vrataà yeñäà çräddhädi-kriyä-paräëäà te pitèn yänti, bhüteñu vinäyaka-mätå-gaëädiñu ijyä püjä yeñäà te bhütejyä bhütäni yänti, mäà yañöuà çélaà yeñäà te mad-yäjinas te tu mäm akñayaà paramänanda-svarüpaà näräyaëaà yänti.

text 26
anvayaù
yaù me (mahyaà) patraà puñpaà phalaà toyaà (jalaà) prayacchati (pradadäti), prayatätmanaù (prayataù saàyataù ata eva çuddhaù ätmä cittaà yasya) tasya bhakty-upahåtaà (bhaktyä upahåtaà pradattaà) tat (paträdikam) aham açnämi (premëä bhakñayämi).

text 26
öékä
tad evaà sva-bhaktänäm akñaya-phalam uktvä anäyäsatvaï ca sva-bhakter darçayati —— patram iti. patra-puñpädi-mätram api mahyaà bhaktyä yaù prayacchati, tasya prayatätmanaù çuddha-cittasya niñkäma-bhaktasya tat patra-puñpädikaà bhaktyä tenopahåtaà samarpitam aham açnämi präpnomi prétyä gåhëämi. na hi mahä-vibhüti-pateù parameçvarasya mama kñudra-devatänäm iva bahu-vitta-sädhyayägädibhiù paritoñaù syät; kintu bhakti-mätreëa, ato bhaktena samarpitaà tat kiïcit paträdi-mätram api tad anugrahärtham eväçnäméti bhävaù.

text 27
anvayaù
he kaunteya! [sva-bhävänusäreëa çästränusäreëa vä] yat karoñi, yat açnäsi (äharasi), yat juhoñi (homaà karoñi,) yat dadäsi, yat tapasyasi (tapasyäà karoñi,) tat [sarvam eva] mad-arpaëaà (mayi arpaëaà) kuruñva.

text 27
öékä
na ca phala-puñpädikam api yajïärtha-paçu-somädi-dravyavan mad-artham evodyamair äpädya samarpaëéyaà, kin tarhi yat karoñéti. —— svabhävataù çästrato vä yat kiïcit karma karoñi, tathä yad açnäsi, yaj juhoñi, yad dadäsi, yac ca tapasyasi, tapaù karoñi, tat sarvaà mayy arpitaà yathä bhavati evaà kuruñva.

text 28
anvayaù
evaà [kurvan tvaà] çubhäçubha-phalaiù (päpa-puëya-phalaiù) karma-bandhanaiù mokñyase (mukto bhaviñyasi,) sannyäsa-yoga-yuktätmä (sannyäsaù karmaëäà mayi samarpaëaà sa eva yogaù, tena yuktaù ätmä mano yasya saù) [ata eva] vimuktaù [san] mäm upaiñyasi (lapsyase).

text 28
öékä
evaï ca yat phalaà präpsyasi tac chåëu ity äha —— çubhäçubheti. evaà kurvan karma-bandhanaiù karma-nimittair iñöäniñöa-phalair mukto bhaviñyasi; karmaëäà mayi samarpitatvena tava tat phala-sambandhänupapatteù taiç ca vimuktaù san sannyäsa-yoga-yuktätmä sannyäsaù karmaëäà mad-arpaëaà sa eva yogas tena yukta ätmä cittaà yasya tathä bhütas tvaà mäà präpsyaséty arthaù.

text 29
anvayaù
ahaà sarva-bhüteñu (sarveñv eva bhüteñu präëiñu) samaù (sama-dåñöi-sampannaù), na me dveñyaù, priyo vä asti, tu (kintu) ye mäà bhaktyä bhajanti upäsate, te bhaktäù mayi [vartante], teñu ca aham [varte].

text 29
öékä
yadi tu bhaktebhya eva moksaà dadäsi näbhaktebhyas tarhi taväpi kià räga-dveñädi-kåtaà vaiñamyam asti? nety äha —— samo ’ham iti. sarveñv api bhüteñv ahaà samaù, ato mama priyaç ca dveñyaç ca nästy eva, evaà saty api ye mäà bhajanti te bhaktä mayi vartante, aham api teñv anugräha-katayä varte. ayaà bhävaù —— yathägneù sva-sevakeñv eva tamaù-çétädi-duùkham apäkurvato ’pi na vaiñamyaà, yathä vä kalpa-våkñasya, tathaiva bhakta-pakña-pätino ’pi mama vaiñamyaà nästy eva, kintu mad-bhakter eväyaà mahim eti.

text 30
anvayaù
cet (yadi) su-duräcäraù (atéva durätmä janaù) api ananya-bhäk (anya-deva-bhajana-çéla-çünyaù san) mäà bhajate (sevate,) saù sädhuù (bhakta-çreñöhaù) eva mantavyaù, hi (yataù) saù samyak vyavasitaù (parameçvarärädhanayä kåtärtho bhaviñyäméti suñöhu adhyavasäyaà kåtavän).

text 31
anvayaù
sa kñipraà (çéghraà yathä bhavati tathä) dharmätmä (dhärmikaù) bhavati, çaçvac-chäntià (nitya-çäntià) nigacchati (präpnoti). he kaunteya! me (mama) bhaktaù na praëaçyati [vinaçyati iti] pratijänéhi (pratijïäà kuru).

texts 30–31
öékä
api ca mad-bhakter eväyam avitarkyaù prabhäva iti darçayann äha —— api ced iti. atyanta-duräcäro ’pi yady apy apåthaktvena påthag-devatäpi väsudeva eveti buddhyä naro devatäntara-bhaktim akurvan mäm eva parameçvaraà bhajante, tarhi sädhu çreñöha eva sa mantavyaù, yato ’sau samyag vyavasitaù parameçvara-bhajanenaiva kåtärtho bhaviñyäméti çobhanam adhyasäyaà kåtavän. nanu kathaà samécénädhyavasäya-mätreëa sädhur mantavyas taträha —— kñipram iti. su-duräcäro ’pi bhajan çéghraà dharma-citto bhavati, tataç ca çaçvac-chäntià çäçvatém upaçäntià cittopaplavoparama-rüpäà parameçvara-niñöhäà nitaräà gacchati präpnoti, kåta-karkaça-vädino naitan manyerann iti çaìkäkulam arjunaà protsähayati —— he kaunteya! paöahädi-mahä-ghoña-pürvakaà vivadamänänäà sabhäà gatvä bähum utkñipya niùçaìkaà pratijänéhi. pratiìgäà kuru. katham? me parameçvarasya bhaktaù su-duräcäro ’pi na praëaçyati, api tu kåtärtha eva bhavatéti, tataç ca te tat prauòhi-vijåmbha-vidhvaàsita-kutarkäù santo nisaàçayaà tväm eva gurutvenäçrayeran.

texts 32–33
anvayaù
he pärtha! ye päpa-yonayaù (néca-kulotpannäù vaiçyäù, striyaù tathä çüdräù) api syuù (bhaveyuù), hi (niçcitaà) mäà vyapäçritya (saàsevya) te api paräà gatià yänti; kià punaù puëyäù brähmaëäù tathä bhaktäù räjarñayaù [teñäà sambandhe kä kathä!]; [tvam] anityam (ata eva) asukham (sukha-varjitam) imaà lokaà (martya-lokaà) präpya mäà bhajasva.

texts 32–33
öékä
sväcära-bhrañöaà mad-bhaktiù pavitré-karotéti kim atra citraà, yato mad-bhaktiù duñkulän apy anadhikäriëo ’pi saàsärän mocayatéty äha —— mäà héti. ye ’pi päpa-yonayaù syur nikåñöa-janmäno ’ntya-jädayo bhaveyuù, ye ’pi vaiçyäù kevalaà kåñyädi-niratäù tathä striyaù çüdräç cäpy adhyayanädi-rahitäs te ’pi mäà vyapäçritya saàsevya paräà gatià yänti hi niçcitam. yady evaà tadä sat-kuläù sad-äcäräç ca mad-bhaktäù paräà gatià yäntéti kià vaktavyam ity äha —— kià punar iti. puëyäù sukåtino brähmaëäù, tathä räjänaç ca te åñayaç ca kñatriyä evam bhütäç ca paräà gatià yäntéti kià vaktavyam ity arthaù. atas tvam imaà räjarñi-rüpaà präpya labdhvä mäà bhajasva, kiï ca anityam adhruvam asukhaà sukha-rahitaï cemaà martya-lokaà präpya. anityatväd vilambam akurvan asukhatväc ca sukhärtham udyamaà hitvä mäm eva bhajasvety arthaù.

text 34
anvayaù
man-manäù (mayi eva mano yasya saù) bhava, mad-bhaktaù (mamaiva bhaktaù upäsakaù bhava), mad-yäjé (mäm eva yoktuà çélaà yasya saù, mat-püjana-paräyaëaù bhava ity arthaù) mäà namaskuru, evam (evaà rüpeëa) ätmänaà [cittaà] yuktvä (samädhäya) mat-paräyaëaù (aham eva paraà çreñöham ayanam äçrayo yasya tädåçaù san) mäm eva eñyasi (präpsyasi).

räja-vidyäkhya-tattvasya samyag läbhäya keçava
agater mama sarvasva çaraëaà tväà nayämy aham

iti çrémad-bhagavad-gétäyäm oà-kära-nätha-sevaka —— çré-räma-raïjana-kävya-vyäkaraëa-tértha-kåtänvaya-sambalitäyäà navamo ’dhyäyaù.

text 34
öékä
bhajana-prakäraà darçayan upasaàharati —— man-manä iti. mayy eva mano yasya sa man-manoù, tädåças tvaà bhava, tathä mamaiva bhaktaù sevako bhava, mad-yäjé mat-püjana-çélo bhava, mäm eva ca namaskuru, evam ebhiù prakärair mat-paräyaëaù sann ätmänaà mano mayi yuktvä samädhäya mäm eva paramänanda-rüpam eñyasi präpsyasi.

nijam aiçvaryam äçcaryaà bhakteç cädbhuta-vaibhavam
navamo räja-guhyäkhye kåpayävocad acyutaù

iti çrémad-bhagavad-gétäyäà çré-çrédhara-svämi-kåta-öékäyäà räja-vidyä-räja-guhya-yogo näma navamo ’dhyäyaù.