ÇRÉMAD-BHAGAVAD-GÉTÄ [14]

CATURDAÇO ’DHYÄYAÙ
(GUËA-TRAYA-VIBHÄGA-YOGAÙ)

text 1
anvayaù
çré-bhagavän uväca, —— jïänänäm uttamaà (çreñöhaà) paraà (paramätma-viñayakaà) jïänaà bhüyaù (punaù) pravakñyämi. mat (jïänaà) jïätvä sarve munayaù itaù (deha-bandhanät) paräà siddhià (mokñaà) gatäù (präptäù).

text 1
öékä
puàsprakåtyoù svatantratvaà värayan guëa-saìgataù
präha saàsära-vaicitryaà vistareëa caturdaço
‘yävat saïjäyate kiïcit sattvaà sthävara-jaìgamam. kñetra-kñetrajïa-saàyogät tad viddhi bharatarñabha’ ity uktaà sa ca kñetra-kñetrajïayoù saàyogo niréçvara-säìkhyänäm iva na svätantryeëa, kintu éçvarecchayaiveti kathana-pürvakaà “käraëaà guëa-saìgo ’sya sad-asad-yoni-janmasu” ity anenoktaà sattvadi-guëa-kåtaà saàsära-vaicitryaà prapaïcayiñyann evam bhütaà vakñyamäëam arthaà stauti —— çré-bhagavän uväca paraà bhüya iti dväbhyäm. paraà paramätma-niñöhaà jïäyato ’neneti jïänam upadeçaà bhüyo ’pi tubhyaà pravarñeëa vakñyämi. katham bhütaà? jïänänäà tapaù karmädi-viñayäëäà madhye uttamaà mokña-hetutvät. tad eväha —— yaj jïätvä präpya munayo manana-çéläù sarve ito deha-bandhanät paräà siddhià mokñaà gatäù präptäù.

text 2
anvayaù
idaà (vakñyamäëaà) jïänam upäçritya (jïäna-sädhanam anuñöhäya) mama sädharmyam (sa-rüpatäà) ägatäù (präptäù santaù) sarge (såñöi-käle) api na upajäyante (utpadyante), pralaye ca na vyathanti (pralaya-duùkhäni na labhante).

text 2
öékä
kiï ca idam iti. idaà vakñyamäëaà jïänam upäçritya jïäna-sädhanam anuñöhäya mama sädharmyaà mad-rüpatvaà präptäù santaù sarge ’pi brahmädiñu utpadyamäneñv api notpadyante, tathä pralaye ’pi na vyathanti pralaya-duùkhäni nänubhavanti punar nävartanta ity arthaù.

text 3
anvayaù
he bhärata! mahat brahma [prakåtiù] mama yoniù (béjädhäna-sthänam), tasmin (mahati brahmaëi) ahaà garbhaà [jagad vistära-hetuà cid-äbhäsaà] dadhämi, tataù (garbhädhänät) sarva-bhütänäà sambhavaù (utpattiù) bhavati.

text 3
öékä
tad evaà praçaàsayä çrotärabhimukhé-kåtya parameçvarädhénayoù prakåti-puruñayoù sarva-bhütotpattià prati hetutvaà na tu svatantrayor itémaà vivakñitam arthaà kathayati —— mameti. deçataù kälataç cänavacchinnatvän mahat, båàhaëatvät svakäryäëäà våddhi-hetutväd vä brahma prakåtir ity arthaù. tan mahad-brahma mama parameçvarasya yonir garbhädhäna-sthänaà, tasminn ahaà garbhaà jagad vistära-hetuà cid-äbhäsaà dadhämi nikñipämi. pralaye mayi lénaà santam avidyä-käma-karmänuçayavantaà kñetrajïäà såñöi-samaye bhogyena kñetreëa saàyojayäméty arthaù, tato garbhädhänät sarva-bhütänäà brahmädénäà sambhava utpattir bhavati.

text 4
anvayaù
he kaunteya! sarva-yoniñu (sarväsu mänavädyäsu yoniñu) yäù (mänavädyäù) mürtayaù sambhavanti (utpadyante); täsäà (mürténäà) mahat brahma (prakåtiù) yoniù (utpatti-käraëatayä mätå-sthänéyä), ahaà béja-pradaù (garbhädhäna-käré) pitä.

text 4
öékä
na kevalaà såñöy upakrama eva mad adhiñöhänenäbhyäà prakåti-puruñäbhyämayaà bhütotpatti-prakäraù, api tu sarva-daivety äha —— sarveti. sarväsu yoniñu manuñyädyäsu yä mürtayaù sthävara-jaìgamätmikä utpadyante täsäà mürténäà mahad-brahma prakåtir yonir mätå-sthänéyä, ahaï ca béja-pradaù garbhädhäna-kartä pitä.

text 5
anvayaù
he mahä-bäho! sattvaà rajaù tamaù iti (trayaù) prakåti-sambhaväù (prakåteù sambhavaù janma yeñäà te) guëäù dehe (prakåti-kärye) avyayaà (nirvikäraà) dehinaà (ätmänaà) nibadhnanti (äbaddhaà kurvanti).

text 5
öékä
tad evaà parameçvarädhénäbhyäà prakåti-puruñäbhyäà sarva-bhütotpattià nirüpya idänéà prakåti-saìgena puruñasya saàsäraà prapaïcayati —— sattvam ity ädibhiç caturbhiù. sattvaà rajas tama ity eva saàjïakäù trayo guëäù prakåti-sambhaväù prakåteù sambhavaù udbhavo yeñäà te tathoktäù. guëa-sämyaà prakåtis tasyäù sakäçät påthaktvenäbhivyaktäù santaù prakåti-kärye dehe tädätmyena sthitaà dehinaà cid-aàçaà vastuto ’vyayaà nirvikäram eva santaà nibadhnanti, svakäryaiù sukha-duùkha-mohädibhiù saàyojayantéty arthaù.

text 6
anvayaù
he anagha! (aghaà päpaà na vidyate yasya saù anaghaù niñpäpaù tat sambodhane) tatra (guëeñu madhye) nirmalatvät prakäçakam (bhäsvaram —— caitanyäbhivyaïjakam), anämayaà (çäntaà), sattvaà sukha-saìgena jïäna-saìgena ca badhnäti (dehinaà niyojayati).

text 6
öékä
tatra sattvasya lakñaëaà bandhakatva-prakäraï cäha —— tatreti. tatra teñäà guëänäà madhye sattvaà nirmalatvät svacchatvät sphaöikavat prakäçakaà bhäsvaram anämayaï ca nirupa-dravaà çäntam ity arthaù. ataù çäntatvät svakäryeëa sukhena yaù saìgas tena ca badhnäti, prakäçakatväc ca svakäryeëa jïänena yaù saìgas tena ca badhnäti. he anagha! niñpäpa! ahaà sukhé jïäné ceti mano-dharmäs tad abhimänini kñetrajïe saàyojayatéty arthaù.

text 7
anvayaù
he kaunteya! rägätmakaà (anurägätmakaà) rajaù tåñëä-saìga-samudbhavaà (tåñëä viñayädi-väsanä, saìgaù viñayädiñu bhåçam äsaktiù; tayoù samudbhavam utpädakam) viddhi (jänéhi), tat (tasmät) dehinaà karma-saìgena nibadhnäti (karmasu äbaddhaà karoti).

text 7
öékä
rajaso lakñaëaà bandhakatvaï cäha —— raja iti. rajaù-saàjïakaà guëaà rägätmakam anuraïjana-rüpaà viddhi; ata eva tåñëä-saìga-samudbhavam. tåñëä apräpto ’rthe abhiläñaù, saìgaù präpte ’rthe prétir viçeñäsaktis tayos tåñëä-saìgayoù samudbhavo ’smät tad rajo dehinaà dåñöädåñöärtheñu karmasu saìgenäsaktyä nitaräà badhnäti; tåñëä-saìgäbhyäà hi karma-sväsaktir bhavati ity arthaù.

text 8
anvayaù
he bhärata! tamaù tu sarva-dehinäm ajïäna-jaà (ajïänäd jätaà) mohanaà (moha-janakaà) viddhi, [tena] tat (rajaù) pramädälasya-nidräbhiù [dehinaà] nibadhnäti (pramädaù —— anavadhänam, älasyam —— udyama-hénatä, nidrä —— manasadällayaù avasädaù; täbhiù dehinaà baddhaà karoti).

text 8
öékä
tamaso-lakñaëaà bandhakatvaï cäha —— tama iti. tamas tu ajïänäj-jätam ävaraëa-çakti-pradhänät prakåty aàçäd udbhütaà viddhéty arthaù. ataù sarveñäà dehinäà mohanaà bhra{?}nti-janakam; ata eva pramädena älasyena nidrayä ca tat tamo dehinaà nibadhnäti. tatra pramädo ’navadhänam, älasyam anudyamaù, nidrä cittasyävasädällayaù.

text 9
anvayaù
he bhärata! sattvaà [dehinaà] sukhe saïjayati (sukhäbhimukhaà karoti), rajaù karmaëi, uta (tathä) tamaù tu jïänam ävåtya pramäde saïjayati.

text 9
öékä
sattvädénäm eva sva-sva-kärya-karaëe sämarthyäti-çayam äha —— sattvam iti. sattvaà sukhe saïjayati saàçleñayati. duùkha-çokädi-käraëe saty api sukhäbhimukham eva dehinaà karotéty arthaù; evaà sukhädi-käraëe saty api rajaù karmaëy eva saïjayati, tamas tu mahat saìgenotpadyamänam api jïänam ävåtya äcchädya pramäde saïjayati, mahadbhir upadiçyamänasyärthasyänavadhäne yojayati, uta api älasyädäv api saàyojayatéty arthaù.

text 10
anvayaù
he bhärata! sattvaà —— rajaù tamaù ca (guëa-dvayam) abhibhüya bhavati (utpadyate), rajaù —— sattvaà tamaù ca eva [abhibhüya bhavati], tamaù —— sattvaà rajaù ca [abhibhüya] bhavati.

text 10
öékä
tatra hetum äha —— raja iti. rajas tamaç ceti guëa-dvayam abhibhüya tiraskåtya sattvaà bhavati adåñöa-vaçäd udbhavati, tataù sva-kärye sukhe-jïänädau saïjayatéty arthaù. evaà rajo ’pi sattvaà tamaç ceti guëa-dvayam abhibhüya udbhavati. tataù sva-kärye tåñëä-karmädau saàyojayati. evaà tamo ’pi sattvaà rajaç cobhäv api guëäv abhibhüya udbhavati, tataç ca sva-kärye pramädälasyädau saïjayatéty arthaù.

text 11
anvayaù
yadä asmin (bhogäyatane) dehe sarva-dväreñu (çroträdéndriya-dväreñu) jïänam (jïänätmakaà) prakäçaù upajäyate (utpadyate), tadä [prakäça-lakñaëena] uta (sukha-lakñaëena) sattvaà vivåddham iti vidyät (jänéyät).

text 11
öékä
idänéà sattvädénäà våddhänäà liìgäny äha —— tribhiù. sarva-dväreñv iti asminn ätmano bhogäyatane dehe sarveñv api dväreñu çroträdiñu yadä çabdädi-jïänätmakaà prakäça upajäyate utpadyate, tadänena prakäça-liìgena sattvaà vivåddhaà vidyät jänéyät. utçabdät sukhädi-liìgenäpi jänéyäd ity uktam.

text 12
anvayaù
lobhaù (punaù punaù vardhamänaù pracura-dhanägamasya abhiläñaù), pravåttiù (nityaà karma cikérñitä), karmaëäm ärambhaù, açamaù (açäntiù), spåhä (viñaya-bhogä-käìkñä) he bharatarñabha (bharata-vaàça-çreñöha)! etäni (lakñaëäni) rajasi vivåddhe (rajo-guëe vardhite sati) jäyante.

text 12
öékä
kiï ca lobha iti. lobho dhanädy ägame jäyamäne ’pi punaù punar vardhamäno ’bhiläñaù, pravåttir nityaà kurvad rüpatä, karmaëäm ärambho gåhädi-nirmäëodyamaù, açama idaà kåtvedaà kariñyäméty ädi-saìkalpa-vikalpänuparamaù, spåhä uccävaceñu dåñöa-mätreñu vastuñu itas tato jighåkñä, rajasi vivåddhe sati etäni liìgäni jäyante etair liìgai rajo-guëasya våddhià jänéyäd ity arthaù.

text 13
anvayaù
he kuru-nandana! aprakäçaù (viveka-bhraàçaù) apravåttiù (anudyamaù), pramädaù (kartavye audäsényam), mohaù (müòhatä) eva ca tamasi vivåddhe (tamo-guëe vardhite) etäni jäyante.

text 13
öékä
kiï ca aprakäça iti. aprakäço viveka-bhraàçaù apravåttir anudyamaù, pramädaù kartavyärthänusandhäna-rähityaà, moho mithyäbhiniveçaù, tamasi vivåddhe saty etäni liìgäni cihnäni jäyante. etais tamaso våddhià jänéyäd ity arthaù.

text 14
anvayaù
tu (kintu) yadä sattve (sattva-guëe) pravåddhe (våddhià gate) deha-bhåt (deha-dhäré manuñyaù) pralayaà (måtyuà) yäti (labhate), tadä uttama-vidäm (uttamän hiraëya-garbhädén vidanti jänanti [jïätvä upäsate ity arthaù] iti uttama-vidaù) amalän (sukha-mayän) lokän pratipadyate (präpnoti).

text 14
öékä
maraëa-samaya eva våddhänäà sattvädénäà phala-viçeñam äha —— yadeti dväbhyäm. sattve pravåddhe sati yadä jévo måtyuà präpnoti, tadä uttamän hiraëya-garbhädén vidanti upäsata ity uttama-vidas teñäà ye amaläù prakäça-mayä lokäù sukhopabhoga-sthäna-viçeñäs tän pratipadyate präpnoti.

text 15
anvayaù
rajasi (rajo-guëe våddhià gate sati) lokaù pralayaà gatvä karma-saìgiñu (karmäsakti-yukteñu manuñya-lokeñu) jäyate (janma gåhëäti), tathä tamasi (tamo-guëe våddhià gate sati) pralénaù (måtaù) müòha-yoniñu (paçu-prabhåti-yoniñu) jäyate.

text 15
öékä
kiï ca rajaséti; rajasi pravåddhe sati måtyuà präpya karmäsakteñu manuñyeñu jäyate, tathä tamasi vivåddhe sati praléno måto müòha-yoniñu paçv-ädiñu jäyate.

text 16
anvayaù
sukåtasya (sättvikasya) karmaëaù nirmalaà (ätma-jïänäbhivyaïjakaà sukhaà) sättvikaà (sattva-guëa-mayaà) phalam ähuù (çiñöäù ücuù), rajasaù (karmaëaù) tu duùkhaà phalaà, tamasaù (karmaëaù) phalam ajïänam (ätma-jïänävarakam müòhatvam).

text 16
öékä
idänéà sattvädénäà svänurüpa-karma-dväreëa vicitra-phala-hetutvam äha —— karmaëa iti. sukåtasya sättvikasya karmaëaù sättvikaà sattva-pradhänaà nirmalaà prakäça-bahulaà sukhaà phalam ähuù —— kapilädayaù. rajasa iti räjasasya karmaëa ity arthaù; karma-phala-kathanasya prakåtatvät tasya duùkhaà phalam ähuù, —— tamasa iti tämasasya karmaëa ity arthaù, tasyäjïänaà müòhatvaà phalam ähuù, —— sättvikädi-karma-lakñaëaï ca “niyataà saìga-rahitam” ity ädinäñöädaçädhyäye vakñyati.

text 17
anvayaù
sattvät jïänaà saïjäyate, rajasaù lobha eva ca [saïjäyate], tamasaù ajïänaà, pramäda-mohau eva ca bhavataù (saïjäyete).

text 17
öékä
tatraiva hetum äha —— sattväd iti. sattväj jïänaà saïjäyate, ataù sättvikasya karmaëaù prakäça-bahulaà sukhaà phalaà bhavati; rajaso lobho jäyate tasya ca duùkha-hetutvät tat pürvakasya karmaëo duùkhaà phalaà bhavati, tamasas tu pramäda-mohäjïänäni bhavanti, tatas tämasasya karmaëo ’jïäna-präpakaà phalaà bhavatéti yuktam evety arthaù.

text 18
anvayaù
sattva-sthäù (sättvikäù mänaväù) ürdhvaà (devädi-lokän) gacchanti, räjasäù (räjasika-våtti-sthitäù) madhye (manuñya-loke) tiñöhanti, jaghanya-guëa-våtti-sthäù (néca-våtti-samanvitäù) tämasä (tämasikäù janäù) adhaù (paçv-ädiñu) gacchanti.

text 18
öékä
idänéà sattvädi-våtti-çélänäà phala-bhedam äha —— ürdhvam iti. sattva-sthäù sattva-pravåtti-pradhänä ürdhvaà gacchanti, sattvotkarñatäratamyäd uttarottara-çata-guëänandän manuñya-gandharva-pitå-devädi-lokän satya-loka-paryantän präpnuvantéty arthaù. räjasäs tu tåñëädyäkulä madhye tiñöhanti manuñya-loka evotpadyante. jaghanyo nikåñöas tamo-guëas tasya våttiù pramäda-mohädiù tatra sthitä adho gacchanti, tamaso våttitäratamyät tämisrädiñu nirayeñu utpadyante.

text 19
anvayaù
yadä drañöä (viveké) guëebhyaù (sattva-rajas-tamaç ceti tri-vidha-guëebhyaù) anyaà (aparaà) kartäraà na anupaçyati, guëebhyaù ca param (atétam) (tri-guëa-vyatiriktaà tad vyäpära-säkñiëam) ätmänaà vetti (jänäti), tadä saù mad-bhävam (mama bhävaù sva-rüpam) adhigacchati (präpnoti).

text 19
öékä
tad evaà prakåti-guëa-saìga-kåtaà saàsära-prapaïcam uktvä idänéà tad vivekato mokñaà darçayati —— nänyam iti. yadä tu drañöä viveké bhütvä buddhyädyäkära-pariëatebhyo guëebhyo ’nyaà kartäraà nänupaçyati, api tu guëä eva karmäëi kurvantéti paçyati. guëebhyaç ca paraà vyatiriktaà tat säkñiëam ätmänaà vetti, sa tu mad-bhävaà brahmatvam adhigacchati präpnoti.

text 20
anvayaù
deha-samudbhavän (dehotpatti-hetün) etän (tri-vidhän) guëän atétya (atikramya) janma-måtyu-jarä-duùkhaiù vimuktaù (san) dehé amåtam (paramänandam) açnute (präpnoti).

text 20
öékä
tataç ca guëa-kåta-sarvänartha-nivåttyä kåtärtho bhavatéty äha —— guëän iti. dehädyäkäraù samudbhavaù pariëämo yeñäà te deha-samudbhaväs tän etän trén api guëän atétyätikramya tat kåtair janmädibhir vimuktaù sann amåtam açnute paramä[brahmä]nandaà präpnoti.

text 21
anvayaù
arjunaù uväca, —— he prabho! kaiù liìgaiù (lakñaëaiù ätma-cihnaiù) etän trén guëän atétaù (ati-kräntaù) bhavati? kim äcäraù (tasya tri-guëätétasya äcäraù kaù)? kathaà (kena upäyena) ca etän trén guëän ativartate (atikrämati).

text 21
öékä
guëän etän atétya amåtam açnute ity etac chrutvä guëätétasya lakñaëaà tad äcäraà guëätyayopäyaï ca samyag bubhutsur arjuna uväca —— kair iti. he prabho! kair liìgaiù kédåçair ätma-cihnair guëätéto dehé bhavatéti lakñaëa-praçnaù, ka äcäro ’syeti kim äcäraù kathaà vartata ity arthaù. kathaï ca kenopäyenaitäàs trén api guëän atétya vartate, tat kathayety arthaù.

text 22
anvayaù
çré-bhagavän uväca, —— he päëòava (päëòu-putra arjuna)! prakäçaà (sattva-käryaà) pravåttià (rajaù-käryaà) moham (tamaù-käryam) eva ca [etäni] sampravåttäni (svata eva ävirbhatäni api yaù duùkha-buddhyä) na dveñöi, nivåttäni (santi) na [sukha-buddhyä] käìkñati [saù guëätétaù ucyate].

text 22
öékä
sthita-prajïasya kä bhäñä ity ädinä dvitéyädhyäye-påñöam api dattottaram api punar viçeña-bubhutsayä påcchatéti jïätvä prakäräntareëa tasya lakñaëädikaà çré-bhagavän uväca —— prakäçaï cety ädi ñaòbhiù. tatraikena lakñaëam äha —— prakäçam iti. prakäçaï ca sarva-dväreñu dehe ’sminn iti pürvoktaà sattva-käryät, pravåtiï ca rajaù-käryaà, mohaï ca tamaù-käryam upalakñaëärtham etat sattvädénäà sarväëy api käryäëi yathäyathaà sampravåttäni svataù pravåttäni santi duùkha-buddhyä yo na dveñöi nivåttäni ca santi, sukha-buddhyä yo na käìkñati, guëätétaù sa ucyate iti caturthenänvayaù

text 23
anvayaù
yaù udäséna-vat äsénaù (sthitaù san) guëaiù (sukha-duùkhädibhiù guëa-käryaiù) na vicälyate (na cyuto bhavati), guëäù [sva-sva-käryeñu] vartante (pravartitäù bhavanti, tena taiù saha mama sambandhaù nästi) ity evaà [matvä] yaù avatiñöhati, na iìgate (vicalati, saù guëätétaù).

text 23
öékä
tad evaà sva-saàvedyaà guëätétasya lakñaëam uktvä para-saàvedyaà tasya lakñaëaà vaktuà dvitéya-praçnasya kim äcära ity etasyottaram äha —— udäséna iti tribhiù. udäsénavat säkñitayä äsénaù sthitaù san guëair guëa-käryaiù sukha-duùkhädibhir na yo vicälyate sva-rüpän na pracyavate, api tu guëä eva sva-käryeñu vartante etair mama sambandha eva nästéti viveka-jïänena yas tüñëém avatiñöhati. parasmai-padamärñam. neìgate na calati.

text 24
anvayaù
sama-duùkha-sukhaù (same tulye duùkha-sukhe yasya saù), svasthaù (svasmin ätmani eva sthitaù), sama-loñöäçma-käïcanaù (samäni loñöäçma-käïcanäni måttikäkhaëòa-prastara-suvarëäni yasya saù), tulya-priyäpriyaù (tulye priyäpriye yasya saù), dhéraù (dhémän), tulya-nindätma-saàstutiù (tulye nindätma-saàstutiù svasya nindä-sukhyäté yasya saù).

text 24
öékä
api ca sameti. same sukha-duùkhe yasya, yataù svasthaù svarüpa eva sthitaù, ata eva samäni loñöäçma-käïcanäni yasya tulye priyäpriye sukha-duùkha-hetu-bhüte yasya, dhéåo dhémän, tulyä nindä ca ätmanaù saàstutiç ca yasya.

text 25
anvayaù
yaù mänäpamänayoù (mäne apamäne ca) tulyaù (nirvikäraù), miträri-pakñayoù (mitra-pakñe çatru-pakñe ca) tulyaù (anugraha-nigraha-çünyaù), sarvärambha-parityägé (sarva-karmodyama-tyägé), saù guëätétaù ucyate.

text 25
öékä
api ca mäneti, mäne apamäne ca tulyaù, mitra-pakñe ari-pakñe ca tulyaù. sarvän dåñöädåñöärthärambhänudyamän parityaktuà çélaà yasya sa evam-bhütäcära-yukto guëätéta ucyate.

text 26
anvayaù
yaù mäm avyabhicäreëa (ananyena —— aikäntikena) bhakti-yogena sevate (bhajati), saù etän (tri-vidhän) guëän samatétya (atikramya) brahma-bhüyäya (brahmatva-läbhäya) kalpate (samartho bhavati).

text 26
öékä
kathaï caitäàs trén guëän ativartata ity asya praçnasyottaram äha —— mäï ceti. ca çabdo ’vadhäraëärthaù. mäm eva parameçvaram avyabhicäreëa aikäntena bhakti-yogena yaù sevate, sa etän guëän samatétya samyag atikramya brahma-bhüyäya brahma-bhäväya mokñäya kalpate samartho bhavati.

text 27
anvayaù
hi (yasmät) ahaà brahmaëaù pratiñöhä (pratimä), avyayasya (nityasya) amåtasya (mokñasya) ca, çäçvatasya (sanätanasya) ca dharmasya, aikäntikasya ca sukhasya (pratiñöhä äçrayaù).

avyabhicära-bhaktyä yaà saàsevya brahmatämiyät
taà kåñëaà karuëä-sindhuà çaraëaà vai nayämy aham

hä hä nätha jagad-bandho kathaà tväà toñayämy aham
avyabhicäriëéà bhaktià dehi me puruñottama

tayähaà tväà samärädhya tvat kåpä-käìkñiëo mama
saubhägyaà tad bhavaty eva yena tväà yämi kevalam

iti çrémad-bhagavad-gétäyäm oà-kära-nätha-sevaka —— çré-räma-raïjana-kävya-vyäkaraëa-tértha-kåtänvaya-sambalitäyäà guëa-traya-vibhäga-yogo näma caturdaço ’dhyäyaù.

text 27
öékä
tatra hetum äha —— brahmaëo héti. hi yasmäd brahmaëo ’haà pratiñöhä pratimä ghané-bhütaà brahmaivähaà yathä ghané-bhütaù prakäça eva sürya-maëòalaà tadvad evety arthaù. tathä avyayasya nityasya amåtasya mokñasya ca nitya-muktatvät, tathä tat sädhanasya çäçvatasya dharmasya ca çuddha-sattvätmakatvät. tathä aikäntikasya akhaëòitasya sukhasya ca pratiñöhähaà paramänanda-rüpatvät. ato mat-sevino mad-bhävasyävaçyam bhävitväd yuktam evoktaà ‘brahma-bhüyäya kalpate’ iti.

kåñëädhéna-guëäsaìga-prasaïjita-bhaväm budhim
sukhaà tarati tad-bhakta ity abhäñi caturdaçe

iti çrémad-bhagavad-gétäyäà çré-çrédhara-svämé-kåta-öékäyäà guëa-traya-vibhäga-yogo näma caturdaço ’dhyäyaù.