oà äpyäyantu mamäìgäni väk präëaç cakñuù çrotram atho balam indriyäëi ca. sarväëi sarvaà brahmopaniñadaà mähaà brahma niräkuryäà mä mä brahma niräkarod aniräkaraëam astv aniräkaraëaà me 'stu tadätmani nirate ya upaniñatsu dharmäs te mayi santu mayi santu. oà çäntiù çäntiù çäntiù.

1.1.1
om ity etad akñaram udgétham upäséta, om iti hy udgäyati yasyopavyäkhyänam.
1.1.2
eñaà bhütänäà påthivé rasaù påthivyä äpo raso 'päm oñadhayo rasa oñadénäà puruño rasaù puruñasya väg raso väca åg rasa åca säma rasaù sämna udgétho rasaù.
1.1.3
sa eña rasäëäà+ rasa-tamaù paramaù parärdhyo 'ñöamo yad udgéthaù.
1.1.4
katamä katamark katamat katamat säma katamaù katama udgétha iti vimåñöaà bhavati.
1.1.5
väg evark präëaù sämom ity etad akñaram udgéthaù. tad vä etan mithunaà yad väk ca präëaç cark ca säma ca.
1.1.6
tad etan mithunam om ity etasminn akñare saà+såjyate yadä vai mithunau samägacchata äpayato vai täv anyonyasya kämam.
1.1.7
äpayitä ha vai kämänäà bhavati ya etad evaà vidvän akñaram udgétham upäste.
1.1.8
tad vä etad anjïäkñaraà ya dhi kiïcänujänäty om ity eva tadähaiño eva samåddhir yad anujïä samardhayitä ha vai kämänäà bhavati ya etad evaà vidvän akñaram udgétham upäste.
1.1.9
teneyaà trayé vidyä vartata om ity äçrävayaty om iti çaà+saty om ity udgäyaty etasyaiväkñarasyäpacityä mahimnä rasena.
1.1.10
tenobhau kuruto yaç caitad evaà veda yaç ca na veda. nänä tu vidyä cävidyä ca yad eva vidyayä karoti çraddhayaopaniñadä tad eva vérya-vattaraà bhavatéti khalv etasyaiväkñarasyopavyäkhyänaà bhavati.

1.2.1
deväsurä ha vai yatra saàyatira ubhaye präjäpatyäs tad dha devä udgétham äjahrur anenainän abhibhaviñyäma iti.
1.2.2
te ha näsikyaà präëam udgétham upäsäà cakrire taà+ häsuräù päpmanä vividhus tasmät tenobhayaà jighrati surabhi ca durgandhi ca päpmanä hy eña viddhaù.
1.2.3
atha ha väcam udgétham upäsäà cakrire täà+ häsuräù päpmanä vividhus tasmät tayobhayaà vadati satyaà cänåtaà ca päpmanä hy eñä viddhä.
1.2.4
atha ha cakñur udgétham upäsäà cakrire tad dhäsuräù päpmanä vividhus tasmät tenobhayaà paçyati darçanéyaà cädarçanéyaà ca päpmanä hy etad viddham.
1.2.5
atha ha çrotram udgétham upäsäà cakrire tad dhäsuräù päpmanä vividhus tasmät tenobhayaà+ çåëoti çravaëéyaà cäçravaëéyaà ca päpmanä hy etad viddham.
1.2.6
atha ha mana udgétham upäsäà cakrire tad dhäsuräù päpmanä vividhus tasmät tenobhayaà+ saìkalpayate saìkalpanéyaà cäsaìkalpanéyaàca päpmanä hy etad viddham.
1.2.7
atha ha ya eväyaà mukhyaà präëas tam udgétham upäsäà cakrire taà+ häsuräù åtvä vidadhvaà+sur yathäçmänam äkhaëam åtvä vidhvaà+sate.
1.2.8
evaà yathäçmänam äkhaëam åtvä vidhvaà+sata evaà+ haiva sa vidhvaà+sate ya evaà-vidi päpaà kämayate yaç cainam abhidäsati sa eño 'çmäkhaëaù.
1.2.9
naivaitena surabhi na durgandhi vijänäty apahata-päpmä hy eña tena yad açnäti yat pibati tenetarän präëän avati. etam u evävanto 'vittvotkrämati vyädadäty eväntata iti.
1.2.10
taà+ häìgirä udgétham upäsäà cakra etam anu eväìgirasaà manyante 'ìghänäà yad rasaù.
1.2.11
tena taà+ ha båhaspatir udgétham upäsäà cakra etam u eva båhaspatià manyante väg ghi båhaté tasyä eña patiù.
1.2.12
tena taà+ häyäsya udgétham upäsäà cakra etam u eväyäsyaà manyanta äsyäd yad ayate.
1.2.13
tena taà+ ha bako dälbhyo vidäà cakära. sa ha nimiñéyänäm udgätä babhüva sa ha smaibhyaù kämän ägäyati.
1.2.14
ägätä ha vai kämänäà bhavati ya etad evaà vidvän akñaram udgétham upästa ity adhyätmam.

1.3.1
athädhidaivataà ya eväsau tapati tam udgétham upäsétodyan vä eña prajäbhya udgäyati udyaà+s tamo-bhayam apahanty apahantä ha vai bhayasya tamaso bhavati ya evaà veda.
1.3.2
samäna u eväyaà cäsau coñëo 'yam uñëo 'sau svara itémam äcakñate svara iti pratyäsvara ity amuà tasmäd vä etam imam amuà codgétham upäséta.
1.3.3
atha khalu vyänam evodgétham upäséta yad vai präëiti sa präëo yad apäniti so 'pänaù. atha yaù präëäpänayoù sandhiù sa vyäno yo vyänaù sa väk tasmäd apåäëann anapänan väcam abhivyäharati.
1.3.4
yä väk sark tasmäd apräëann anapänann åcam abhivyäharati yark tat säma tasmäd apräëann anapänan säma gäyati yat säma sa udgéthas tasmäd apräëann anapänann udgäyati.
1.3.5
ato yäny anyäni vérya-vanti karmäëi yathägner manthanam äjeù saraëaà dåòhasya dhanuña äyamanam apräëann anapänaàs täni karoty etasya hetor vyänam evodgétham upäséta.
1.3.6
atha khalügéthäkñaräëy upäsétodgétha iti präëa evotpräëena hy uttiñöhati väg gér väco ha gira ity äcakñate 'nnaà tham anne hédaà+ sarvaà+ sthitam.
1.3.7
dyaur evod antarikñaà géù påthivé tham äditya evod väyur gér antis thaà+ säma-veda evody yajur-vedo gér åg-vedas thaà dugdhe 'smai väd doùaà yo väco doho 'nna-vän annädo bhavati ya etäny evaà vidvän udgéthäkñaräëy upästa udgétha iti.
1.3.8
atha khalv äçéù-samåddhir upasaraëänéty upäséta yena sämnä stoñyan syät tat sämopadhävet.
1.3.9
yasyäm åci täm åcaà ïad ärñeyaà tam åñià yäà devatäm abhiñöoñyan syät täà devatäm upadhävet.
1.3.10
yena cchandasä stoñyan syät tac chanda upadhäved yena stomena stoñyamäëaù syät taà+ stomam upadhävet.
1.3.11
yäà diçam abhiñöoñyan syät täà diçam upadhävet.
1.3.12
ätmänam antata upasåtya stuvati kämaà dhyäyann apramatto 'bhyäço ha yad asmai sa kämaù samåddhyate yat-kämaù stuvéteti.

1.4.1
om ity etad akñaram udgétham upäsétom it hy udgäyati tasyopäkhyänam.
1.4.2
devä vai måtyor bibhyatas trayéà präviçaà+s te chandobhir acchädayan yad ebhir äcchädayaà+s tac chandasäà chandas tvam.
1.4.3
tän u tatra måtyur yathä matsyam udake paripaçyad evaà paryapaçyad åci sämni yajuñi. te nu vittvordhvä åcaù sämno yajuñaù svaram eva präviçan.
1.4.4
yadä vä åcam äpnoty om ity evätisvaraty evaà+ sämaivaà yajur eña u svaro yad etad akñaram etad amåtam abhayaà tat praviçya devä amåtä abhayä abhavan.
1.4.5
sa ya etad evaà vidvän akñaraà praëauty etad eväkñaraà+ svaram amåtam abhayaà praviçati tat praviçya yad amåtä deväs tad amåto bhavati.

1.5.1
atha khalu ya udgéthaù sa praëavo yaù praëavaù sa udgétha ity asau vä äditya udgétha eña praëava om iti hy eña svarann eti.
1.5.2
etam u eväham abhyägamiñaà tasmän mama tvam eko 'séti ha kauñétakiù putram uväca raçméà+s tvaà paryävartayäd bahavo vai te bhaviñyantéty adhidaivatam.
1.5.3
athädhyätmaà ya evayaà mukhyaù präëas tad ugétham upäsétom iti hy eña svarann eti.
1.5.4
etam u eväham abhyägamiñaà tasmän mama tvam eko 'séti ha kauñétakiù putram uväca präëäà+s tvaà bhümänam abhigäyatäd bahavo vai me bhaviñyantéti.
1.5.5
atha khalu ya udgéthaù sa praëavo yaù praëavaù sa udgétha iti hotå-sadanäd dhaiväpi durudgétam anusamäharatéty anusamäharatéti.

1.6.1
iyam evargbhiù säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà+ säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyata iyam eva sägnir amas tat säma.
1.6.2
antarikñam evarg väyuù säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate 'ntarikñam eva sä väyur amas tat säma.
1.6.3
dyaur evarg ädityaù säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate dyaur eva sädityo 'mas tat säma.
1.6.4
nakñaträëy evark candramäù säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate nakñaträëy eva sä candramä amas tat säma.
1.6.5
atha yad etad ädityasya çukläà bhäù saivarg atha yan nélaà paraù kåñëaà tat säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate.
1.6.6
atha yad etad ädityasya çuklaà bhäù saiva sätha yan nélaà paraù kåñëaà tad amas tat sämätha ya eño 'ntar-äditye hiraëmayaùpuruño dåçyate hiraëya-çmaçrur hiraëya-keça a-praëakhät sarva eva suvarëaù.
1.6.7
tasya yathä kapyäsaà puëòarékam evam akñiëé tasyod iti näma sa eña sarvebhyaù päpmabhya ud iti udeiti ha vai sarvebhyaù päpmabhyo ya evaà veda.
1.6.8
tasyark ca säma ca geñëau tasmäd udgéthas tasmät tv evodgätaitasya hi gätä sa eña ye cämuñmät paräïco lokäs teñäà ceñöe deva-kämänäà cety adhidaivatam.

1.7.1
athädhyätmaà väg evark präëaù säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà+ säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate. väg eva sä präëo 'mas tat säma.
1.7.2
cakñur evarg ätmä säma tad etad etasyäm åcy adhyüòhaà+ säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate. cakñur eva sätmämas tat säma.
1.7.3
çrotram evarì manaù säma tad etad asyäm åcy adhyüòhaà+ säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate. çrotram eva sä mano 'mas tat säma.
1.7.4
atha yad etad akñëaù çuklaà bhäù saivarg atha yan nélaà paraù kåñëaà tat säma
tad etad asyäm åcy adhyüòhaà+ säma tasmäd åcy adhyüòhaà+ säma géyate. atha yad etaitad akñëaù çuklaà bhäù saiva sätha yan nélaà paraù kåñëaà tad amas tat säma.
1.7.5
atha ya eño 'ntar-akñiëi puruño dåçyate saivark tat säma tad ukthaà tad yajus tad brahma tasyaitasya tad eva rüpaà yad amuñya rüpaà yäv amuñya geñëau tau geñëau yan näma tan näma.
1.7.6
sa eña ye caitasmäd arväïco lokäs teñäà ceñöe manuñya-kämänäà ceti tad ya ime véëäyäà gäyanty etaà te gäyanti tasmät te dhana-sanayaù.
1.7.7
atha ya etad evaà vidvän säma gäyaty ubhau sa gäyati so 'munaiva sa eña ye cämuñmät paräïco lokäs täà+ç cäpnoti deva-kämäà+ç ca.
1.7.8
athänenaiva ye caitasmäd arväïco lokäs täà+ç cäpnoti manuñya-kämä+ç ca tasmäd u haivaà-vid udgätä brüyät.
1.7.9
kaà te kämam ägäyänéty eña hy eva kämägänasyeñöe ya evaà vidvän säma gäyati säma gäyati.

1.8.1
trayo hodgéthe kuçalä babhüvuù çilakaù çlävatyaç caikitäyano dälbhyaù pravähaëo jaivalir iti, te hocur udgéthe vai kuçaläù smo hantodgéthe kathäà vadäma iti.
1.8.2
tatheti ha samupaviviçuù, sa ha pravähaëo jaivalir uväca, bhagavan täv agre vadatäà brähmaëyor vadator väcaà+ çroñyäméti.
1.8.3
sa ha çilakaù çälävatyaç caikitäyanaà dälbhyam uväca hanta tvä påcchäni, påccheti hoväca.
1.8.4
kä sämno gatir iti, svara iti hoväca, svarasya kä gatir iti, präëa iti hoväca, präëasya kä gatir ity annam iti hoväcännasya kä gatir ity äpa iti hoväca.
1.8.5
apäà kä gatir ity asau loka iti hoväcämuñya lokasya kä gatir iti na svargaà lokam atinayed iti hoväca, svargaà vayaà lokaà+ sämäbhisaàsthäpayämaù svarga-saà+sthävaà+ hi sämeti.
1.8.6
taà+ ha çilakaù çälävatyaç caikitäyanaà dälbhyam uväcäpratiñöhitaà vai kila te dälbhya säma yas tv etarhi brüyän mürdhä te vipatiñyatéti mürdhä te vipated iti.
1.8.7
hantäham etad bhagavato vedänéti, viddhéti hoväcämuñya lokasya kä gatir ity ayaà loka iti hoväcäsya lokasya kä gatir iti pratiñöhäà lokam atinayed iti hoväca, pratiñöhäà vayaà lokaà+ sämäbhisaà+sthäpayämaù pratiñöhä-saà+stävaà+ hi sämeti.
1.8.8
taà+ ha pravähaëo jaivalir uväcänta-vad vai kila te çälävatya säma yas tv etarhi brüyän mürdhä te vipatiñyatéti mürdhä te vipated iti hantäham etad bhagavato vedänéti, viddhéti hoväca.

1.9.1
asya lokasya kä gatir ity äkäça iti hoväca sarväëi ha vä imäni bhütäny äkäçäd eva samutpadyanta äkäçaà praty astaà yanty äkäço hy evaibhyo jyäyän äkäçaù paräyaëam.
1.9.2
sa eña paro-varäyänugéthaù sa eño 'nantaù paro-varéyo häsya bhavati paro-varéyaso ha lokäï jayati ya etad evaà vidvän paro-varéyäà+ samudgétham äste.
1.9.3
taà+ haitam atidhanvä çaunaka udara-çäëòilyäyoktvoväca yävat ta enaà prajäyäm udgéthaà vediñyante paro-varéyo haibhyas tävad asmil+ loke jévanaà bhaviñyati.
1.9.4
tathämuñmil+ loke loke iti sa etad evaà vidvän upäste paro-varéya eva häsyäsmil+ loke jévanaà bhavati tathämuñmil+ loke loka iti loke loka iti.

1.10.1
maöacé-hateñu kuruñv äöikyä saha jäya-yoñas tarhi cäkräyaëa ibhya-gräme pradäëaka uväsa.
1.10.2
sa hebhyaà kulmäñän khädantaà bibhikñe taà+ hoväca. neto 'nye vidyante yac ca ye ma ima upanihitä iti.
1.10.3
eteñäà me dehéti hoväca, tän asmai pradadau hantänupänam ity ucchiñöaà vai me pétaà+ syäd iti hoväca.
1.10.4
na svid ete 'py ucchiñöä iti na vä ajéviñyä imän akhädann iti hoväca kämo ma upadänam iti.
1.10.5
sa ha khäditvätiçeñäï jäyäyä äjahära sägra eva su-bhikñä babhüva tän pratigåhya nidadhau.
1.10.6
sa ha prätù saïjihäna uväca yad batännasya labhemahi labhemahi dhana-mäträà+ räjäsau yakñyate sa mä sarvair ärtvijyair våëéteti.
1.10.7
taà jäyoväca hanta pata ima eva kulmäñä iti tän khäditvämuà yajïaà vitatam eyäya.
1.10.8
tatrodgätèn ästäve stoñyamäëän upopaviveça, sa ha prastotäram uväca.
1.10.9
prastotaryä devatä prastävam anväyattä täà ced avidvän prastoñyasi mürdhä te vipatiñyatéti.
1.10.10
evam evodgätäram uväcodgätaryä devatodgétham anväyattä täà ced avidvän udgäsyasi mürdhä te vipatiñyatéti.
1.10.11
evam eva pratihartäram uväca, pratihartar yä devatä pratihäram anväyattä täà ced avidvän pratihariñyasi mürdhä te vipatiñyatéti, te ha samäratäs tüñëém äsäà cakrire.

1.11.1
atha hainaà yajamäna uväca, bhagavantaà vä ahaà vividiñäëéty uñastir asmi cäkräyaëa iti hoväca.
1.11.2
sa hoväca, bhagavantaà vä aham ebhiù sarvair ärtvijyaiù paryaiñiñaà bhagavato vä aham avittvyäny änavåñi.
1.11.3
bhagaväà+s tv eva me sarvair ärtvijyair iti tathety atha tarhy eta eva samatisåñöäù stuvatäà yävat tebhyo dhanaà dadyäs tävan mama dadyä iti, tatheti ha yajamäna uväca.
1.11.4
atha hainaà prastotopasasäda, prastotar yä devatä prastävam anväyattä täà ced avidvän prastoñyasi mürdhä te vipatiñyatéti, mä bhagavän avocat katamä devateti.
1.11.5
präëa iti hoväca, sarväëi ha vä imäni bhütäni präëam eväbhisaàviçanti präëam abhyujjihate saiñä devatä prastävam anväyattä täà ced avidvän prästoñyo mürdhä te vyapatiñyat tathoktasya mayeti.
1.11.6
atha hainam udgätopasasädodgätar yä devatodgétham anväyattä täà ced avidvän udgäsyasi mürdhä te vipatiñyatéti, mä bhagavän avocat katamä sä devateti.
1.11.7
äditya iti hoväca, sarväëi ha vä imäni bhütäny ädityam uccaiù santaà gäyanti saiñä devatodgétham anväyattä täà ced avidvän udagäsyo mürdhä te vyapatiñyat tathoktasya mayeti.
1.11.8
atha hainaà pratihartopasasäda, partihartar yä devatä pratihäram anväyattä täà ced avidvän pratihariñyasi mürdhä te vipatiñyatéti, mä bhagavän avocat katamä sä devateti.
1.11.9
annam iti hoväca, sarväëi ha vä imäni bhütäny annam eva pratiharamäëäni jévanti saiñä devatä pratihäram anväyattä täà ced avidvän pratyahariñyo mürdhä te vyapatiñyat tathoktasya mayeti tathoktasya mayeti.

1.12.1
athätaù çauva udgéthas tad dha bako dälbhyo glävo vä maitreyaù svädhyäyam udvavräja.
1.12.2
tasmai çvä çvetaù prädurbabhüva, tam anye çväna upasametyocur annaà no bhagavän ägäyatv açanäyäma vä iti.
1.12.3
tän hoväcehaiva mä prätar upasaméyäteti, tad dha bako dälbhyo glävo vä maitreyaù pratipälayaà cakära.
1.12.4
te ha yathaiveaà bahiñ-pavamänena stoñyamäëäù saà+rabdhäù sarpantéty eva mäsasåpus te ha samupaviçya hià cakuù.
1.12.5
oà3 madä3moà3pibä3àoà3devo varuëaù prajäpatiù savitä2nnam ihä2harad anna-pate3nnam ihä2aharä2haro3m iti.

1.13.1
ayaà väva loko hä-u-käro väyur hä-i-käraç candramä atha-kära ätmeha-käro 'gnir é-käraù.
1.13.2
äditya u-käro nihava e-käro viçve-devä auho-i-käraù prajäpatir hià-käraù präëaù svaro 'nnaà yä väg viräö.
1.13.3
dugdhe 'smai väg dohaà yo väco doho 'nna-vän annädo bhavati ya etäm evaà sänmän upaniñadaà vedopaniñadaà veda iti.

2.1.1
oà samastasya khalu sämna upäsanaà+ sädhu yat khalu sädhu tat sämety äcakñate yad asädhu yad asämeti.
2.1.2
tad utäpy ähuù sämnainam upägäd iti sädhunainam upägäd ity eva tad ähur asämnainam upägäd ity asädhunainam upägäd ity eva tad ähuù.
2.1.3
athotäpy ähuù säma no bateti yat sädhu bhavati sädhu batety eva tad ähur asäma no bateti yad asädhu bhavaty asädhu batety eva tad ähuù.
2.1.4
sa ya etad evaà vidvän sädhu sämety upäste 'bhyäço ha yad enaà+ sädhavo dharmä ä ca gaccheyur upa ca nameyuù.

2.2.1
lokeñu païca-vidhaà+ sämopäséta påthivé hià-käro 'gniù prastävo 'ntarikñam udgétha ädityaù pratihäro dyaur nidhanam ity ürdhveñu.
2.2.2
athävåtteñu dyaur hià-kära ädityaù prastävo 'ntarikñam udgétho 'gniù pratihäraù påthivé nidhanam.
2.2.3
kalpante häsmai lokä ürdhväç cävåttäç ca ya etad evaà vidväl+ lokeñu païca-vidhaà+ sämopäste.

2.3.1
våñöau païca-vidhaà+ sämopäséta puro-väto hià-käro megho jäyate sa prastävo vapati sa udgétho vidyotate stanayati sa pratihäraù.
2.3.2
udgåhëäti tan nidhanaà varñati häsya vaåsayati ha ya etad evaà vidvän våñöau païca-vidhaà+ sämopäste.

2.4.1
sarväsv apsu païca-vidhaà+ sämopäséta megho yat samplavate sa hià-käro yad varñati sa prastävo yäù präcyaù syandante sa udgétho yäù pratécyaù sa pratihäraù samudro nidhanam.
2.4.2
na häpsu praty apsu-män bhavati ya etad evaà vidvän sarväsv apsu païca-vidhaà+ sämopäste.

2.5.1
åtuñu païca-vidhaà+ sämopäséta vasanto hià-käro gréñmaù prastävo varñä udgéthaù çarat pratihäro hemanto nidhanam.
2.5.2
kalpante häsmä åtava åtu-män bhavati ya etad evaà vidvän åtuñu  païca-vidhaà+ sämopäste.

2.6.1
paçuçu païca-vidhaà+ sämopäsétäjä hià-käro 'vayaù prastävo gäva udgétho 'çväù pratihäraù puruño nidhanam.
2.6.2
bhavanti häsya paçavaù paçu-män bhavati ya etad evaà vidvän paçuñu païca-vidhaà+ sämopäste.

2.7.1
präëeñu païca-vidhaà paro-varéyaù sämopäséta präëo hià-käro väk prastävaç cakñur udgéthaù çrotraà pratihäro mano nidhanaà paro-varéyäà+si vaitäni.
2.7.2
paro-varéyo häsya bhavati paro-varéyaso ha lokäï jayati yad etad evaà vidvän präëeñu païca-vidhaà paro-varéyaù sämopästa iti tu païca-vidhasya.

2.8.1
atha sapta-vidhasya väci sapta-vidhaà+ sämopäséta yat kiïca väco hum iti sa hià-käro yat preti sa prastävo yad eti sa ädiù.
2.8.2
yad uditi sa udgétho yat pratéti sa pratihäro yad upeti sa upadravo yan néti tan nidhanam.
2.8.3
dugdhe 'smai väg dohaà yo väco doho 'nna-vän annädo bhavati, ya etad evaà vidvän väci sapta-vidhaà+ sämopäste.

2.9.1
atha khalv amum ädityaà+ sapta-vidhaà+ sämopäséta sarvadä samastena säma mäà prati mäà pratéti sarveëa samastena säma.
2.9.2
tasminn imäni sarväëi bhütäny anväyattänéti vidyät tasya yat purodayät sa hià-käras tad asya paçavo 'nväyattäs tasmät te hià-kurvanti hià-kära-bhäjino hy etasya sämnaù.
2.9.3
atha yat prathamodite sa prastävas tasya manuñyä aväyattäs tasmät te prastuti-kämäù praçaà+sä-kämäù prastäva-bhäjino hy etasya sämnaù.
2.9.4
atha yat saìgava-veläyäà+ sa ädis tad asya vayäàsy anväyattäni tasmät täny antarikñe 'närambaëäny ädäyätmänaà paripatanty ädi-bhäjéni hy etasya sämnaù.
2.9.5
atha yat samprati madhyan-dine sa udgéthas tasya devä anväyattäs tasmät te sat-tamäù präjäpatyänäm udgétha-bhäjino hy etasya sämnaù.
2.9.6
atha yad ürdhvaà madhyän-dinät präg aparähëät sa pratihäras tad asya garbhä anväyattäs tasmät te pratihåtä nävapadyante pratihära-bhäjino hy etasya sämnaù.
2.9.7
atha yad ürdhvam aparähëät präg asta-mayät sa upadravas tad asyäraëyä anväyattäs tasmät te puruñaà dåñövä kakñaà+ çvabhram ity upadravanty upadrava-bhäjino hy etasya sämnaù.
2.9.8
atha yat prathamästamite tan nidhanaà tad asya pitaro 'nvayättäs tasmät tän nidadhäti nidhana-bhäjino hy etasya sämna evaà khalv amum ädityaà+ sapta-vidhaà+ sämopäste.

2.10.1
atha khalv ätma-sammitam atimåtyu sapta-vidhaà+ sämopäséta hià-kära iti try-akñaraà prastäva iti try-akñaraà tat samam.
2.10.2
ädir iti dvy-akñaraà pratihära iti catur-akñaraà tat ihaikaà tat samam.
2.10.3
udgétha iti try-akñaram upadrava iti catur-akñaraà tribhis tribhiù samaà bhavaty akñaram atiçiñyate try-akñaraà tat samam.
2.10.4
nidhanam iti try-akñaraà tat samam eva bhavati täni ha vä etäni dvä-vià+çati räkñäëi.
2.10.5
eka-vià+çaty ädityäj jayo bhavati ya etad evaà vidvän ätma-sammitam atimåtyu sapta-vidhaà+ sämopäste sämopäste.

2.11.1
mano hià-käro väk prastävaç cakñur udgéthaù çrotraà pratihäraù präëo nidhanam etad gäyatraà präëeñu protam.
2.11.2
sa ya evam etad gäyatraà präëeñu protaà veda präëé-bhavati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä mahä-manäù syät tad vratam.

2.12.1
abhimanthati sa hià-käro dhümo jäyate sa prastävo jvalati sa udgétho 'ìgärä bhavanti sa pratihära upaçämyati tan nidhanaà+ saà+çämyati tan nidhanam etad rathantaram agnau protam.
2.12.2
sa ya evam etad rathantaram agnau protaà veda brahma-varcasy annädo bhavati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä na pratyaìì agnirm äcämen na niñöhévet tad vratam.

2.13.1
upamantrayate sa hià-käro jïapayate sa prastävaù striyä saha çete sa udgéthaù prati stréà saha çete sa pratihäraù kälaà gacchati tan nidhanaà päraà gacchati tan nidhanam etad vämadevyaà mithune protam.
2.13.2
sa ya evam etad vämadevyaà mithune protaà veda mithuné-bhavati mithunän mithunät prajäyate sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä na käïcana pariharet tad vratam.

2.14.1
udyan hià-kära uditaù prastävo madhyan-dina udgétho 'parähëaù pratihäro 'staà yan nidhanam etad båhad äditye protam.
2.14.2
sa ya etam etad båhad äditye protaà veda tejasvy annädo bhavati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä tapantaà na nindet tad vratam.

2.15.1
abhräëi samplavante sa hià-käro megho jäyate sa prastävo varñati sa udgétho vidyotate stanayati sa pratihära udgåhëäti tan nidhanam etad vairüpaà parjanye protam.
2.15.2
sa ya evam etad vairüpaà parjanye protaà veda virüpäà+ç ca paçün avarundhe sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä varñantaà no nindet tad vratam.

2.16.1
vasanto hià-käro gréñmaù prastävo varñä udgéthaù çarat pratihäro hemanto nidhanam etad vairäjam åtuñu protam.
2.16.2
sa ya evam etad vairäjam åtuñu protaà veda viräjati prajayä paçubhir brahma-varcasena sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyartün na nindet tad vratam.

2.17.1
påthivé hià-käro 'ntarikñaà prastävo dyaur udgétho diçaù pratihäraù samudro nidhanam etäù çakkaryo lokeñu protäù.
2.17.2
sa ya evam etäù çakkaryo lokeñu protä veda loké bhavati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä lokän na nindet tad vratam.

2.18.1
ajä hià-käro 'vayaù prastävo gäva udgétho 'çväù pratihäraù puruño nidhanam etä revatyaù paçuñu protäù.
2.18.2
sa ya evam etä revatyaù paçuñu protä veda paçu-män bhavati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä paçün na nindet tad vratam.

2.19.1
loma hià-käras tvak prastävo mäà+sam udgétho 'sthi pratihäro majjä nidhanam etad yajïäjïéyam aìgeñu protam.
2.19.2
sa ya evam etad yajïäyajïéyam aìgeñu protaà vedäìgé bhavati näìgena vihürcchati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä saàvatsaraà majjïo näçnéyät tad vrataà majjïo näçnéyäd iti vä.

2.20.1
agnir hià-käro väyuù prastäva äditya udgétho nakñaträëi pratihäraç candramä nidhanam etad räjanaà devatäsu protam.
2.20.2
sa ya evam etad räjanaà devatäsu protaà vedaitäsäm eva devatänäà+ sa-lokatäà+ särñöitäà+ säyujyaà gacchati sarvam äyur eti jyog jévati mahän prajayä paçubhir bhavati mahän kértyä brähmaëän na nindet tad vratam.

2.21.1
trayé vidyä hià-käras traya ime lokäù sa prastävo 'gnir väyur ädityaù sa udgétho nakñaträëi vayäà+si marécayaù sa pratihäraù sarpä gandharväù pitaras tan nidhanam etat säma sarvasmin protam.
2.21.2
sa ya evam etat säma sarvasmin protaà veda sarvaà+ ha bhavati.
2.21.3
tad eña çlokaù. yäni païcadhä tréëi tréëi tebhyo na jyäyaù param anyad asti.
2.21.4
yas tad veda sa veda sarvaà+ sarvä diço balim asmai haranti sarvam asméty upäséta tad vrataà tad vratam.

2.22.1
vinardi sämno våëe paçavyam ity agner udgétho 'niruktaù prajäpater niruktaù somasya mådu çlakñëaà bala-vad indrasya krauïcaà båhaspater apadhväntaà varuëasya tän sarvän evopaseveta väruëaà tv eva varjayet.
2.22.2
amåtatvaà devebhya ägäyänéty ägäyet svadhäà pitåbhya äçäà manuñyebhyas tåëodakaà paçubhyaù svargaà lokaà yajamänäyännam ätmana ägäyänéty etäni manasä dhyäyann apramattaù stuvanti.
2.22.3
sarve svarä indrasyätmänaù sarva üñmäëaù prajäpater ätmänaù sarve sparçä måtyor ätmänas taà yadi svareñüpälabhetendraà+ çaraëaà prapanno 'bhüvaà sa tvä prati vakñaytéty enaà brüyät.
2.22.4
atha yady enam üñmasüpälabheta prajäpatià+ çaraëaà prapanno 'bhüvaà sa tvä prati prekñyatéty enaà brüyäd atha yady enaà+ sparçeñüpälabheta måtyuà+ çaraëaà prapanno 'bhüvaà sa tvä prati dhakñyatéty enaà brüyät.
2.22.5
sarve svarä ghoña-vanto bala-vanto vaktavyä indre balaà dadänéti sarva üñmäëo 'grastä anirastä vivåtä vaktavyäù prajäpater ätmänaà paridadänéti sarve sparçä leçenänabhinihitä vaktavyä måtyor ätmänaà pariharäëéti.

2.23.1
trayo dharma-skandhä yajïo 'dhyayanaà dänam iti. prathamas tapa eva dvitéyo brahma-cäryäcarya-kula-väsé tåtéyo 'tyantam ätmänam äcärya-kule 'vasädayan sarva ete puëya-lokä bhavanti brahma-saà+stho 'måtatvam eti.
2.23.2
prajäpatir lokän abhyatapat tebhyo 'bhitaptebhyas trayé vidyä sampräsnavat täm abhyatapat tasyä abhitaptäyä etäny ekñaräëi sampräsnavanta bhür bhuvaù svar iti.
2.23.3
täny abhyatapat tebhyo 'bhitaptebhya oà-käraù sampräsravat tad yathä çaìkunä sarväëi parëäni santåëëäny evam oà-käreëa sarvä väk santåëëoà-kära evedaà+ sarvam oà-kära evedaà+ sarvam.

2.24.1
brahma-vädino vadanti yad vasünäà prätaù-savanaà+ rudräëäà mädhyan-dinaà+ savanam ädityänäà ca viçveñäà ca devänäà tåtéya-savanam.
2.24.2
kva tarhi yajamänasya loka iti sa yas taà vidyät kathaà kuryäd atha vidvän kuryät.
2.24.3
purä prätar anuväkasyopäkaraëäj jaghanena gärhapatyasyodaì-mukha upaviçya  sa väsavaà+ sämäbhigäyati.
2.24.4
lo3ka-dväram apävä3rëü33 paçyema tvä vayaà+rä33333 huà3 ä33 jyä3 yo3 ä32111 iti.
2.24.5
atha juhoti namo 'gnaye påthivékñate loka-kñite lokaà me yajamänäya vindaiña vai yajamänasya loka eväsmi.
2.24.6
atra yajamänaù parastäd äyuñaù svähäpajahi parigham ity uktvottiñthati tasmai vasavaù prätaù-savanaà+ samprayacchanti.
2.24.7
purä mädhyan-dinasya savanasyopäkaraëäj jaghanenägnidhréyasyodaì-mukha upaviçya sa raudraà+ sämäbhigäyati.
2.24.8
lo3ka-dväram apävä3rëü33 paçyema tvä vayaà vairä33333 huà3 ä33 jyä3 yo3 ä32111 iti.
2.24.9
atha juhoti namo väyave 'ntarikña-kñite loka-kñite lokaà me yajamänäya vindaiña vai yajamänasya loka eväsmi.
2.24.10
atra yajamänaù parastäd äyuñaù svähäpajahi parigham ity uktvottiñthati tasmai rudrä mädhyan-dinaà+ savanaà+ samprayacchanti.
2.24.11
purä tåtéya-savanasyopäkaraëäj jaghanenähavanéyasyodaì-mukha upaviçya sa ädityaà+ sa vaiçva-devaà+ sämabhigäyati.
2.24.12
lo3ka-dväram apävä3rëü33 paçyema tvä vayaà svärä33333 huà3 ä33 jyä3 yo3 ä32111 iti.
2.24.13
ädityam atha vaiçva-devaà lo3ka-dväram apävä3rëü33 paçyema tvä vayaà sämnä33333 huà3 ä33 jyä3 yo3 ä32111 iti.
2.24.14
atha juhoti namo äditebhyaç ca viçvebhyaç ca devebhyo divi-kñidbhyo loka-kñidbhyo lokaà me yajamänäya vindata.
2.24.15
eña vai yajamänasya loka etäsmy atra yajamänaù parastäd äyuñaù svähäpahata-parigham ity uktvotiñöhati.
2.24.16
tasmä ädityäç ca viçve ca deväs tåtéyaà+ savanaà+ samprayacchanty eña ha vai yajïasya mäträà veda ya evaà veda ya evaà veda.

3.1.1
oà asau vä ädityo deva-madhu tasya dyaur eva tiraçéna-vaà+ço 'ntarikñam apüpo marécayaù puträù.
3.1.2
tasya ye präïco raçmayas tä eväsya präïcyo madhu-näòyaù. åca eva madhu-kåta åg-veda eva puñpaà tä amåtä äpas tä vä etä åcaù.
3.1.3
etam åg-vedam abhyatapaà+s tasyäbhitaptasya yaças teja indriyaà véryam annädyaà+ raso 'jäyata.
3.1.4
tad vyakñarat tad ädityam abhito 'çrayat tadä etad yad etad ädityasya rohitaà+ rüpam.

3.2.1
atha ye' sya dakñiëä raçmayas tä eväsya dakñiëä madhu-näòyo yajüà+ñy eva madhu-kåto yajur-veda eva puñpaà tä amåtä äpaù.
3.2.2
täni vä etäni yajüàñy etaà yajur-vedam abhyatapaà+s tasyäbhitaptasya yaças teja indriyaà véryam annädyaà+ raso 'jäyata.
3.2.3
tad vyakñarat tad ädityam abhito 'çrayat tadä etad yad etad ädityasya çuklaà+ rüpam.

3.3.1
atha ye 'sya pratyaïco raçmayas tä eväsya pratécyo madhu-näòyaù sämäny eva madhu-kåtaù säma-veda eva puñpaà tä amåtä äpaù.
3.3.2
täni vä etäny sämäny etaà+ säma-vedam abhyapataà+s tasyäbhitaptasya yaças teja indriyaà véryam annädyaà+ raso 'jäyata.
3.3.3
tad vyakñarat tad ädityam abhito 'çrayat tadä etad yad etad ädityasya paraà kåñëaà+ rüpam.

3.4.1
atha ye 'syodaïco raçmayas tä eväsyodécyo madhu-näòyo 'tharväìgirasa eva madhu-kåta itihäsa-puräëaà puñpaà tä amåtä äpaù.
3.4.2
te vä ete tharväìgirasa etad itihäsa-puräëam abhyapataà+s tasyäbhitaptasya yaças teja indriyaà véryam annädyaà+ raso 'jäyata.
3.4.3
tad vyakñarat tad ädityam abhito 'çrayat tadä etad yad etad ädityasya paraà kåñëaà+ rüpam.

3.5.1
atha ye 'syordhvä raçmayas tä eväsyordhvä madhu-näòyo guhyä evädeçä madhu-kåto brahmaiva puñpaà tä amåtä äpaù.
3.5.2
te vä ete guhyä ädeçä etad brahmäbhyapataà+s tasyäbhitaptasya yaças teja indriyaà véryam annädyaà+ raso 'jäyata.
3.5.3
tad vyakñarat tad ädityam abhito 'çrayat tadä etad yad etad ädityasya madhye kñobhata iva.
3.5.4
te vä ete rasäëäà+ rasä vedä hi rasäs teñäm ete rasäs täni vä etäny amåtänäm amåtäni vedä hy amåtäs teñäm etäny amåtäni.

3.6.1
tad yat prathamam amåtaà tad vasava upajévanty agninä mukhena na vai devä açnanti na pibanty etad evämåtaà dåñövä tåpyanti.
3.6.2
ta etad eva rüpam abhisaàviçanty etasmäd rüpäd udyanti.
3.6.3
sa ya etad evam amåtaà veda vasünäm evaiko bhütvägninaiva mukhenaitad evämåtaà dåñövä tåpyati sa eva etad eva rüpam abhisaàviçaty etasmäd rüpäd udeti.
3.6.4
sa yävad ädityaù purastäd udetä paçcäd astametä vasünäm eva tävad ädhipatyaà+ sväräjyaà paryetä.

3.7.1
atha yad dvitéyam amåtaà tad rudrä upajévanténdreëa mukhena na vai devä açnanti na pibanty etad evämåtaà dåñövä tåpyanti.
3.7.2
ta etad eva rüpam abhisaàviçanty etasmäd rüpäd udyanti.
3.7.3
sa ya etad evam amåtaà veda rudräëäm evaiko bhütvendreëaiva mukhenaitad evämåtaà dåñövä tåpyati sa etad eva rüpam abhisaàviçaty etasmäd rüpäd udeti.
3.7.4
sa yävad ädityaù purastäd udetä paçcäd astametä dvis tävad dakñiëata udetottarato 'stametä rudräëäm eva tävad ädhipatyaà+ sväräjyaà paryetä.

3.8.1
atha yat tåtéyam amåtaà tad ädityä upajévanti varuëena mukhena na vai devä açnanti na pibanty etad evämåtaà dåñövä tåpyanti.
3.8.2
ta etad eva rüpam abhisaàviçanty etasmäd rüpäd udyanti.
3.8.3
sa ya etad evam amåtaà vedädityänäm evaiko bhütva varuëena mukhenaitad evämåtaà dåñövä tåpyati sa etad eva rüpam abhisaàviçaty etasmäd rüpäd udeti.
3.8.4
sa yävad ädityo dakñiëata udetottarato 'stametä dvis tävad paçcäd udetä purastäd astametädityänäm eva tävad ädhipatyaà+ sväräjyaà paryetä.

3.9.1
atha yat caturtham amåtaà tad maruta upajévanti somena mukhena na vai devä açnanti na pibanty etad evämåtaà dåñövä tåpyanti.
3.9.2
ta etad eva rüpam abhisaàviçanty etasmäd rüpäd udyanti.
3.9.3
sa ya etad evam amåtaà ved a marutäm evaiko bhütva somena mukhenaitad evämåtaà dåñövä tåpyati sa etad eva rüpam abhisaàviçaty etasmäd rüpäd udeti.
3.9.4
sa yävad ädityaù paçcäd udetä purastäd astametä dvis tävad uttarata udetä dakñiëato 'stametä marutäm eva tävad ädhipatyaà+ sväräjyaà paryetä.

3.10.1
atha yat païcamam amåtaà tat sädhyä upajévanti brahmaëä mukhena na vai devä açnanti na pibanty etad evämåtaà dåñövä tåpyanti.
3.10.2
ta etad eva rüpam abhisaàviçanty etasmäd rüpäd udyanti.
3.10.3
sa ya etad evam amåtaà veda sädhyänäm evaiko bhütva brahmaëaiva mukhenaitad evämåtaà dåñövä tåpyati sa etad eva rüpam abhisaàviçaty etasmäd rüpäd udeti.
3.10.4
sa yävad ädityo uttarata udetä dakñiëato 'stametä dvis tävad ürdhva udetä 'rväì astametä sädhyänäm eva tävad ädhipatyaà+ sväräjyaà paryetä.

3.11.1
atha tata ürdhvaà udety a naivodetä nañtametaikala eva madhye sthätä tad eña çlokaù.
3.11.2
na vai tatra na nimloca/ nodiyäya kadäcana
deväs tenähaà+ satyena/ mä virädhiñi brahmaëeti
3.11.3
na ha vä asmä udeti na nimolocati sakåd divä haiväsmai bhavati ya etäm evaà brahmopaniñadaà veda.
3.11.4
tad dhaitad brahmä prajäpataya uväca prajäpatir manave manuù prajäbhyas tad dhaitad uddälakäruëaye jyeñöhäya puträya pitä brahma proväca.
3.11.5
idaà väva taj jyeñöhäya puträya pitä brahma prabrüyät praëäyyäya vänte-väsine.
3.11.6
nänyasmai kasmaicana yady apy asmä imäm adbhiù parigåhétäà dhanasya pürëäà dadyäd etad eva tato bhüya ity etad eva tato bhüya iti.

3.12.1
gäyatré vä idaà+ sarvaà bhütaà yad idaà kiïca väg vai gäyatré väg vä idaà+ sarvaà bhütaà gäyati ca träyate ca.
3.12.2
yä vai sä gäyatréyaà väva sä yeyaà pröhivyäs yäà+ hédaà+ sarvaà bhütaà pratiñöhitam etäm eva nätiçéyate.
3.12.3
yä vai sä påthivéyaà väva sä yad idam asmin puruñe çaréram asmin héme präëäù pratiñöhitä etad eva nätiçéyante.
3.12.4
yad vai tat puruñe çaréram idaà väva yad tad idam asminn antaù puruñe hådayam asmin héme präëäù pratiñöhitä etad eva nätiçéyante.
3.12.5
saiñä catuñ-padä ñaò-vidhä gäyatré tad etad åcäbhyanüktam.
3.12.6
tävän asya mahimä
 tato jyäyäà+ç ca püruñaù
pädo 'sya sarvä bhütäni
 tri-pädasyämåtaà divéti
3.12.7
yad vai tad brahmetédaà väva tad yo 'yaà bahirdhä puruñäd äkäço yo vai sa bahirdhä puruñäd äkäçaù.
3.12.8
ayaà väva sa yo 'yam antaù puruñe äkäço yo vai so 'ntaù puruña äkäçaù.
3.12.9
ayaà väva sa yo 'yam antar hådaya äkäças tad etat pürëam apravarti pürëam apravartinéà+ çriyaà labhate ya evaà veda.

3.13.1
tasya ha vä etasya hådayasya païca deva-suñayaù sa yo 'sya präë suñiù sa präëas tac cakñuù sa ädityas tad etat tejo 'nnädyam ity upäséta tejasvy annädo bhavati ya evaà veda.
3.13.2
atha yo 'sya dakñiëaù suñiù sa vyänas tac chrotraà+ sa candramäs tad etac chréç ca yaçaç cety upäséta çré-män yaçasvé bhavati ya evaà veda.
3.13.3
atha yo 'sya pratyaì suñiù so 'pänaù sä väk so 'gnis tad etad brahma-varcasam annädyam ity upäséta brahma-varcasy annädo bhavati ya evaà veda.
3.13.4
atha yo 'syodaì suñiù sa samänas tan manaù sa parjanyas tad etad kértiç ca vyuñöiç cety upäséta kérti-män vyuñöi-män bhavati ya evaà veda.
3.13.5
atha yo 'syordhvaù suñiù sa udänaù sa väyuù sa äkäças tad etad ojaç ca mahaç cety upäsétaujasvé mahas-vän bhavati ya evaà veda.
3.13.6
te vä ete païca brahma-puruñäù svargasya lokasya dvära-päù sa ya etän evaà païca brahma-puruñän svargasya lokasya dvära-pän svargasya lokasya dvära-pän veda.
3.13.7
atha yad ataù paro divo jyotir dépyate viçvataù påñöheñu sarvataù påñöheñv anuttameñüttameñu lokeñv idaà väva tad yad idam asminn antaù puruñe jyotis tasyaiñä dåñöir yatraitad asmiï charére saà+sparçenoñëimänaà vijänäti tasyaiñä çrutir yatraitat karëäv apigåhya ninandam iva nadathur ivägner iva jvalata upaçåëoti tad etad dåñöaà ca çrutaà cety upäséta cakñuñyaù çruto bhavati ya evaà veda ya evaà veda.

3.14.1
sarvaà khalv idaà brahma taj-jalän iti çänta upäséta. atha khalu kratu-mayaù puruño yathä kratur asmil+ loke puruño bhavati tathetaù pretya bhavati sa kratuà kurvéta.
3.14.2
mano-mayaù präëa-çaréro bhä-rüpaù satya-saìkalpa äkäçätmä sarva-karmä sarva-kämaù sarva-gandhaù sarva-rasaù sarvam idam abhyätto 'väky anädaraù.
3.14.3
eña ma ätmäntar hådaye 'ëéyän vréher vä yaväd vä sarñapäd vä çämakäd vä çyämaka-taëòuläd vä eña ma ätmäntar hådaye jyäyän påthivyä jyäyän antarikñäj jyäyän divo jyäyän ebhyo lokebhyaù.
3.14.4
sarva-karmä sarva-kämaù sarva-gandhaù sarva-rasaù sarvam idam abhyätto 'väky anädaraù eña ma ätmäntar hådaya etad brahmetam itaù pretyäbhisambhavitäsmi yasya syäd addhä na vicikitsästéti sa smäha çäëòilyaù çäëòilyaù

3.15.1
antarikñodaraù koço bhümi-budhno na jéryate diço hy asya sraktayo dyaur asyottaraà bilaà+ sa eña koço vasudhänas tasmin viçvam idaà+ çritam.
3.15.2
tasya präcé dig juhür näma sahamänä näma dakñiëä räjïé näma pratécé subhütä nämodécé täsäà väyur vatsaù sa ya etam evaà väyuà diçaà vatsa veda na putra-rodaà+ roditi so 'ham etam evaà väyuà diçäà vatsaà veda mä putra-rodaà+ rudam.
3.15.3
ariñöaà koçaà prapadye 'munämunämunä präëaà prapadye 'munämunämunä bhüù prapadye 'munämunämunä bhuvaù prapadye 'munämunämunä svaù prapadye 'munämunämunä.
3.15.4
sa yad avocaà präëaà prapadya iti präëo vä idaà+ sarvaà bhütaà yad idaà kiïca tam eva tat präpatsi.
3.15.5
atha yad avocaà bhüù prapadya iti pröhivéà prapadye 'ntarikñaà prapady divaà prapadya it eva tad avocam.
3.15.6
atha yad avocaà bhuvaù prapadya ity agnià prapadye väyuà prapadya ädityaà prapadya ity eva tad avocam.
3.15.7
atha yad avocaà+ svaù prapadya ity åg-vedaà prapadye yajur-vedaà prapadye säma-vedaà prapadya ity eva tad avocaà tad avocam.

3.16.1
puruño väva yajïas tasya yäni catur-vià+çati-varñäëi tat prätaù-savanaà catur-vià+çaty-akñarä gäyatré gäyatraà prätaù-savanaà tad asya vasavo 'nyväyattäù präëä väva vasava ete hédaà+ sarvaà väsayanti.
3.16.2
taà ced etasmin vayasi kiïcid upatapet sa brüyät präëä vasava idaà me prätaù-savanaà mädhyan-dinaà+ savanam anusantanuteti mähaà präëänäà vasünäà madhye yajïo vilopséyety ud dhaiva tata ety agado ha bhavati.
3.16.3
atha yäni caksüç catvärià+çarñäëi tan mädhyan-dinaà+ savanaà catuç catväriàçad akñarä triñöup traiñöubhaà mädhyan-dinaà+ savanaà tad asya rudrä anväyattäù präëä väva rudrä ete hédaà+ sarvaà+ rodayanti.
3.16.4
taà ced etasmin vayasi kiïcid upatapet sa brüyät präëä rudrä idaà me mädhyan-dinaà+ savanaà tåtéya-savanam anusantanuteti mähaà präëänäà+ rudräëäà madhye yajïo vilopséyet ud dhaiva tata ety agado ha bhavati.
3.16.5
atha yäny añöä-catvärià+çad varñäëi tat tåtéya-savanam añöä-catvärià+çad akñarä jagaté jägataà tåtéya-savanaà tad asyädityä anväyattäù präëä vävädityä ete hédaà+ sarvam ädadate.
3.16.6
taà ced etasmin vayasi kiïcid upatapet sa brüyät präëä ädityä idaà me tåtéya-savanam äyur anusantanuteti mähaà präëänäm ädityänäà madhye yajïo vilopséyet ud dhaiva tata ety agado haiva bhavati.
3.16.7
etad dha sma vai tad vidvän äha mahidäsa aitareyaù sa kià ma etad upatapasi yo 'ham anena na preñyäméti sa ha ñoòaçaà varña-çatam ajévat pra ha ñoòaçaà varña-çataà jévati ya evaà veda.

3.17.1
sa yad açiçiñati yat pipäsati yan na ramate tä asya dékñä.
3.17.2
atha yad açnäti yat pibati yad ramate yad upasadair eti.
3.17.3
atha yad dhasati ya jakñati yan maithunaà carati stuta-çatair eva tad eti.
3.17.4
atha yat tapo dänam ärjavam ahià+sä saya-vacanam iti tä asya dakñiëäù.
3.17.5
tasmäd ähuù soñyaty asoñöeti punar utpädanam eväsya tan maraëam eväsyävabhåtaù.
3.17.6
tad dhaitad ghora äìgirasaù kåñëäya devaké-puträyoktvoväcäpipäsa eva sa babhüva so 'nta-veläyäm etat trayaà pratipadyetäkñitam asy acyutam asi präëa-saà+çitam aséti tatraite dve åcau bhavataù.
3.17.7
äditya-pratnasya retasa udvayam tamasas pari jyotiù paçyanta uttaraà+ svaù paçyanta utataraà devaà devaträ süryam aganma jyotir uttamam iti jyotir uttamam.

3.18.1
mano brahmety upasétety adhyätmam athädhidaivatam äkäço brahmety ubhayam ädiñöaà bhavaty adhyätmaà cädhidaivataà ca.
3.18.2
tad etac catuñ-päd brahma väk pädaù präëaù pädaç cakñuù pädaù çrotraà päda ity adhyätmam athädhidaivatam agniù pädo väyuù päda ädityaù pädo diçaù päda ity ubhayam evädiñöaà bhavaty adhyätmaà caivädhidaivataà ca.
3.18.3
väg eva brahmaëaç caturthaù pädaù so 'gninä jyotiñä bhäti ca tapati ca bhäti ca tapati ca kértyä yaçasä brahma-vacasena ya evaà veda.
3.18.4
präëa eva brahmaëaç caturthaù pädaù sa väyunä jyotiñä bhäti ca tapati ca bhäti ca tapati ca kértyä yaçasä brahma-vacasena ya evaà veda.
3.18.5
cakñur eva brahmaëaç caturthaù pädaù sa ädityena jyotiñä bhäti ca tapati ca bhäti ca tapati ca kértyä yaçasä brahma-vacasena ya evaà veda.
3.18.5
çrotram eva brahmaëaç caturthaù pädaù sa digbhir jyotiñä bhäti ca tapati ca bhäti ca tapati ca kértyä yaçasä brahma-vacasena ya evaà veda ya evaà veda.

3.19.1
ädityo brahmetyädeças tasyopavyäkhyänam asad evedam agra äsét. tat sad äsét tat samabhavat tadäëòaà niravartata tat saàvatsarasya mäträm açayata tan nirabhidyata te äëòa-kapäle rajataà ca suvarëaà cäbhavatäm.
3.19.2
tad rajataà+ seyaà påthivé yat suvarëaà sä dyaur yaj jaräyu te parvatä yad ulbaà+ sa meho néhäro yä dhamanayas tä nadyo yad västeyam udakaà+ sa samudraù.
3.19.3
atha yat tad ajäyata so 'säv ädityas taà jäyamänaà ghoñä ulülavo 'nüdatiñöhant sarväëi ca bhütäni ca sarve ca kämäs tasmät tasyodayaà prati tasyäyanaà prati ghoñä ulülavo 'nüttiñöhanti sarväëi ca bhütäni sarve caiva kämäù.
3.19.4
sa ya etam evaà vidvän ädityaà brahmety upäste 'bhyäço ha yad enaà+ sädhavo ghoñä ä caà gaccheyur upa ca nimreòeran nimreòeran.

4.1.1
oà jänaçrutir ha pauträyaëaù çraddhädeyo bahü-däyé bau-päkya äsa sa ha sarvata ävasathän mäpayäà cakre sarva eva me 'tsyantéti.
4.1.2
atha ha haà+sä niçäyäm atipetus tad dhaivaà+ haà+sam abhyuväda ho ho 'yi bhalläkña bhalläkña jänaçruteù pauträyaëasya samaà divä jyotir ätataà tan mä prasäìkñés tat tvä mä pradhäkñér iti.
4.1.3
tam u ha paraù pratyuväca kamvara enam etat santaà+ sayugvänam iva rakkam ättheti yo na kathaà+ sayugvä raikka iti.
4.1.4
yathä kåtäya-vijitäyädherayäù saàyanty evam enaà+ sarvaà tad abhisamaiti yat kiïca prajäù sädhu kurvanti yas tad veda yat sa veda sa mayaitad ukta iti.
4.1.5
tad u ha jänaçrutiù pauträyaëa upaçuçräva sa ha saïjihäna eva kñattäram uväcäìgäre ha sayugvänam iva raikkam ättheti yo nu kathaà+ sayugvä raikka iti.
4.1.6
yathä kåtäya-vijitäyädhareyäù saàyanty evam enaà+ sarvaà tad abhisamaiti sat kiïca prajäù sädhu kurvanti yad tad veda yat sa veda sa mayaitad ukta iti.
4.1.7
sa ha kñattänviñya nävidam iti pratyeyäya taà+ hoväca yaträre brähmaëasyänveñaëä tad enam arccheti.
4.1.8
so 'dhastäc chakaöasya pämänaà kañamänam upopaviveça taà+ häbhyuväda tvaà nu bhagavaù sayugvä rakka ity ahaà+ hy arä3 iti ha pratijajïe sa ha kñattävidam iti pratyeyäya.

4.2.1
tad u ha jänaçrutiù pauträyaëaù ñaö çatäni gaväà niñkam äçvataré-rathaà tadädäya praticakrame taà+ häbhyuväda.
4.2.2
raikkemäni ñaö çatäni gaväm ayaà niñko 'yam açvataré-ratho nu ma etäà bhagavo devatäà+ çädhi yäà devatäm upässe iti.
4.2.3
tam u ha paraù pratyuväcäha häretvä çada tavaiva saha gobhir astv iti tad u ha punar eva jänaçrutiù pauträyaëaù sahasraà gaväà niñam äçvaté-rathaà duhitaraà tadäyäya praticakrame.
4.2.4
taà+ häbhyuväda raikkedaà+ sahasraà gaväm ayaà niñko 'yam açvataré-ratha iyaà jänäyaà grämo yasminn ässe 'nv eva mä bhagavaù çädhéti.
4.2.5
tasmä ha mukham upodgåhëann uväcäjahäremäù çüdränenaiva mukhenäläpayiñyathä iti te haite raikka-parëä mahä-våñeñu yaträsmä uväsa tasmai hoväca.

4.3.1
väyur väha saàvargo yadä vä agnir udväyati väyum eväpyeti yadä süryo 'stam eti väyum eväpyeti yadä cendro 'stam eti väyum eväpyeti.
4.3.2
yadäpa ucchuñyanti väyum eväpiyanti väyur hy evaitän sarvän saàvåìkta ity adhidaivatam.
4.3.3
athädhyätmaà präëo väva saàvargaù sa yadä svapiti präëam eva väg apyeti präëaà cakñuù präëaà+ çrotraà präëaà manaù präëo hy evaitän sarvän saàvåìkta iti.
4.3.4
tau vä etau dvau saàvargau väyur eva deveñu präëaù präëeñu.
4.3.5
atha ha çaunaka ca käpeyam abhipratäriëaà ca käkñasenià pariviñyamäëau brahma-cäré bibhikñe tasmä u ha na dadatuù.
4.3.6
sa hoväca mahätmanaç caturo deva ekaù kaù sa jagära bhuvanasya gopäs taà käpeya näbhipaçyanti martyä abhipratärin bahudhä vasantaà yasmai vä etad annaà tasmä etan na dattam iti.
4.3.7
tad u ha çaunakaù käpeyaù pratimanvänaù pratyeyäyätmä devänäà 
janitä prajänäà+ hiraëya-daà+ñöro babhaso 'nasürir mahäntamasya mahimänam ähur anadyamäno yad annam attéti vai vayaà brahma-cärin nedam upäsmahe dattäsmai bhikñäm iti.
4.3.8
tasmä u ha dadus te vä ete païcänye païcänye daça santas tat-kåtaà tasmät sarväsu dikñv annam eva daça kåtaà+ saiñä viräò annädé tayedaà+ sarvaà dåñöaà+ sarvam asyedaà dåñöaà bhavaty annädo bhavati ya evaà veda ya evaà veda.

4.4.1
satyakämo ha jäbälo jabäläà mätaram ämatrayäà cakre brahma-caryaà bhavati vivitsyämi kià-gotro nv aham asméti.
4.4.2
sa hainam uväca näham etad veda täta yad-gotras tvam asi bahv ahaà caranté paricäriëé yauvane tväm alabhe säham etan na veda yad-gotras tvam asi jabälä tu nämäham asmi satyakämo näma tvam asi sa satyakäma eva jäbälp bravéthä iti.
4.4.3
saha häridradrumataà gautamam etyoväca brahma-caryaà bhagavati vatsyämy upeyäà bhagavantam iti.
4.4.4
taà+ hoväca kià-gotro nu saomyäséti sa hoväca näham etad veda bho yad-gotro 'ham asmy apåcchaà mätaraà+ sä mä pryabravéd bahv ahaà caranté paricäriëé yauvane tväm alabhe säham etan na veda yad-gotras tvam asi jabälä tu nämäham asmi satyakämo näma tvam aséti so 'haà+ satyakämo jäbälo 'smi bho iti.
4.4.5
taà+ hoväca natad abrähmaëo vivaktum arhati samidhaà+ somyäharopatvä neñye na satyäd agä iti tam upanéya kåçänäm abalänäà catuù-çatä gä niräkåtyoväcemäù somyänusaàvrajeti tä abhiprasthäpayann uväca näsahareëävarteyeti sa ha varña-gaëaà proväsa tä yadä sahasraà+ sampeduù.

4.5.1
atha hainam åñabho 'bhyaväda satyakäma3 iti bhagava iti ha pratiçuçräva präptäù somya sahasraà+ smaù präpaya na äcärya-kulam.
4.5.2
brahmaëaç ca te pädaà braväëéti bravétu me bhagavän iti tasmai hoväca präcé dik-kalä pratécé dik-kalä dakñiëä dik-kalodécé dik-kalaiña va somya catuñ-kalaù pädo brahmaëaù prakäça-vän näma.
4.5.3
sa ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëaù prakäça-vän ity upäste prakäça-vän asmil+ loke bhavati prakäça-vato ha lokäï jayati ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëaù prakäça-vän ity upäste.

4.6.1
agniñ öe pädaà vakteit sa ha çvo-bhüte gä abhiprasthäpayäà cakära tä yaträbhi säyaà babhüvus taträgnim upasamädhäya gä uparudhya samidham ädhäya paçcäd agneù präòupopaviveça.
4.6.2
tam agnir abhyuväda satyakäma3 iti bhagava iti ha pratiçuçräva.
4.6.3
brahmaëaù somya te pädaà braväëiti bravétu me bhagavän iti tasmai hoväca påthivé kaläntarikñaà kalä dyauù kalä samudraù kalaiña vai somya catuñ-kalaù pädo brahmaëo 'nanta-vän näma.
4.6.4
sa ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëo 'nanta-vän ity upäste 'nanta-vän asmil+ loke bhavaty ananta-vato ha lokäï jayati ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëo 'nanta-vän ity upäste.

4.7.1
haà+sas te pädaà vakteti sa ha çvo-bhüte gä abhiprasthäpayäà cakära tä yaträbhi säyaà babhüvus taträgnim upasamädhäya gä uparudhya samidham ädhäya paçcäd agneù präòupopaviveça.
4.7.2
taà+ haà+sa upanipatyäbhyuväda satyakäma3 iti bhagava iti ha pratiçuçräva.
4.7.3
brahmaëaù somya te pädaà braväëiti bravétu me bhagavän iti tasmai hoväcägniù kalä süryaù kalä candraù kalä vidyut kalaiña vai somya catuñ-kalaù pädo brahmaëo jyotiñ-män näma.
4.7.4
sa ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëo jyotiñ-män ity upäste jyotiñ-män asmil+ loke bhavaty jyotiñ-mato ha lokäï jayati ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëo jyotiñ-män ity upäste.

4.8.1
madguñ öepädaà vakteti sa ha çvo-bhüte gä abhiprasthäpayäà cakära tä yaträbhi säyaà babhüvus taträgnim upasamädhäya gä uparudhya samidham ädhäya paçcäd agneù präòupopaviveça.
4.8.2
taà+ madgur upanipatyäbhyuväda satyakäma3 iti bhagava iti ha pratiçuçräva.
4.8.3
brahmaëaù somya te pädaà braväëiti bravétu me bhagavän iti tasmai hoväca präëaù kalä cakñuù kalä çrotraà kalä manaù kalaiña vai somya catuñ-kalaù pädo brahmaëa äyatana-vän näma.
4.8.4
sa ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëa äyatana-vän ity upästa äyatana-vän asmil+ loke bhavaty äyatana-vato ha lokäï jayati ya etam evaà vidväà+ç catuñ-kalaà pädaà brahmaëa äyatana-vän ity upäste.

4.9.1
präpa häcärya-kulaà tam äcäryo 'bhyuväda satyakäma3 iti bhagava iti ha pratiçuçräva.
4.9.2
brahma-vid iva vai somya bhäsi ko nu tvänuçacäsety anye manuñyebhya iti ha pratijajïe bhagaväà+s tv eva me käme brüyät.
4.9.3
çrutaà+ hy eva me bhagavad-dåçebhya äcäryäd dhaiva vidyä viditä sädhiñöhaà präpatéti tasmai haitad evoväcätra ha na kiïcana véyäyeti véyäyeti.

4.10.1
upakosalo ha va kämaläyanaù satyakäme jäbäle brahma-caryam uväsa tasya ha dvädaça-varñäëy agnén paricacära sa ha smänyän ante-väsinaù samävartayaà+s taà+ ha smaiva na samävartayati.
4.10.2
taà jäyoväca tapto brahma-cäré kuçalam agnén paricacärén mä tvägnayaù paripravocan prabrühy asmä iti tasmai häprocyaiva praväsäà cakre.
4.10.3
sa ha vyädhinänaniçituà dadhre tam äcärya-jäyoväca brahma-cärénn açäna kià nu näçnästéti sa hoväca bahava ime 'smin puruñe kämä nänätyayä vyädhibhiù pratipürëo 'smi näçiñyäméti.
4.10.4
atha hägnayaù samüdire tapto brahma-cäré kuçalaà naù paryacäréd dhantäsmai prabravämeti tasmai hocuù.
4.10.5
präëo brahma kaà brahma khaà brahmeti sa hoväca vijänämy ahaà yat präëo brahma kaà ca tu khaà ca na vijänäméti te hocur yad väva kaà tad eva khaà yad eva khaà tad eva kam iti präëaà ca häsmai tad äkäçaà cocuù.

4.11.1
atha hainaà gärhapatyo 'nuçaçäsa påthivy agnir annam äditya iti ya eña äditye puruño dåçyate so 'ham asmi sa eväham asméti.
4.11.2
sa ya etam evaà vidvän upäste 'pahate päpa-kåtyäà loké bhavati sarvam äyur eti jyog jévati näsyävara-puruñaù kñéyanta upa vayaà taà bhuïjämo 'smiàç ca loke 'muñmià+ç ca ya etam evaà vidvän upäste.

4.12.1
atha hainam anvähärya-pacano 'nuçaçäsäpo diço nakñaträëi candramä iti ya eña candramasi puruño dåçyate so 'ham asmi sa eväham asméti.
4.12.2
sa ya etam evaà vidvän upäste 'pahate päpa-kåtyäà loké bhavati sarvam äyur eti jyog jévati näsyävara-puruñaù kñéyanta upa vayaà taà bhuïjämo 'smiàç ca loke 'muñmià+ç ca ya etam evaà vidvän upäste.

4.13.1
atha hainam ähavanéyo 'nuçaçäsa präëa äkäço dyaur vidyud iti ya eña vidyuti puruño dåçyate so 'ham asmi sa eväham asméti.
4.13.2
sa ya etam evaà vidvän upäste 'pahate päpa-kåtyäà loké bhavati sarvam äyur eti jyog jévati näsyävara-puruñaù kñéyanta upa vayaà taà bhuïjämo 'smiàç ca loke 'muñmià+ç ca ya etam evaà vidvän upäste.

4.14.1
te hocur upakosalaiñä somya te 'smad vidyätma-vidyä cäcäryas te gatià vaktety äjagäma häsyäcäryas tam äcäryo 'bhyuvädopakosala3 iti.
4.14.2
bhagava iti ha pratiçruçräva brahma-vida iva somya te mukhaà bhäti ko nu tvänuçaçäseti ko nu mänuçiñyäd bho itéhopeva nihnuta ime nünam édåçä anyädåçä itéhägnén abhüde kià nu somya kila te 'vocann iti.
4.14.3
idam iti ha pratijajïe lokän väva kila somya te 'vocann ahaà tu te tad vakñyämi yathä puñkara-paläça äpo na çliñyanta evam evaà-vidi päpa karma na çliñyata iti bravétu me bhagavän iti tasmai hoväca.

4.15.1
ya eño 'kñiëi puruño dåçyate eña ätmeti hoväcaitad amåtam abhayam etad brahmeti yad yady apy asmin sarpir vodakaà vä siïcati vartmané eva gacchati.
4.15.2
etaà+ saàyad väma ity äcakñata etaà hi sarväëi vämäny abhisaàyanti sarväëy eva vämäny abhisaàyanti ya evaà veda.
4.15.3
eña ueva vänanér eña hi sarväëi vämäni nayati sarväëi vämäni nayati ya evaà veda.
4.15.4
eña u eva bhämanér eña hi sarveñu lokeñu bhäti sarveñu lokeñu bhäti ya evaà veda.
4.15.5
atha yad u caiväsmiï chavyaà kurvanti yadi ca närciñam eväbhisaàyanty arciño 'har ahna äpüryamäëa-pakñam äpüryamäëa-pakñädyän ñaò udaìì eti mäsäà+s tän mäsebhyaù saàvatsaraà+ saàvatsaräd ädityam ädityäc candramasaà candramaso vidyutaà tat puruño 'mänavaù sa enän brahma gamayaty eña deva-patho brahma-patha etena pratipadyamänä imaà mänavam ävartaà nävartante nävartante.

4.16.1
eña ha vai yajïo yo 'yaà pavata eña ha yann idaà+ sarvaà punäti yad eña yann idaà+ sarvaà punäti tasmäd eña eva yajïas tasya manaç ca väk ca vartané.
4.16.2
tayor anyataräà manasä saà+skaroti brahmä väcä hotädhvaryur udgätänyataräà+ sa yatropäkåte prätar anuväke purä paridhänéyäyä brahmä vyavavadati.
4.16.3
anyataräm eva avrtanéà+ saà+skaroti héyate 'nyatarä sa yathaika-päd vrajan ratho vaikena cakreëa vartamäno riñyaty evam asya yajïo riñyati yajïaà+ riñyantaà yajamäno 'nuriñyati sa iñövä päpéyän bhavati.
4.16.4
atha yatropäkåte prätar anuväkena purä paridhänéyäyä brahmä vyavavadaty ubhe eva vartané saà+skurvanti ta héyate 'nyatarä.
4.16.5
sa yathobhaya-päd vrajan ratho vobhäbhyäà cakräbhyäà vartamänaù praitiñöhaty evam asya yajïaù pratitiñöhati yajïaà pratitiñöhantaà yajamäno 'nupratiñöhati sa iñövä çreyän bhavati.

4.17.1
prajäpatir lokän abhyatapat teñäà tapyamänänäà+ rasän prävåhad agnià påthvyä väyum antarikñäd ädityaà divaù.
4.17.2
sa etäs tisro devatä abhyatapat täsäà tapyamänänäà+ rasän prävåhad agner åco väyor yajüà+ñi sämäny ädityät.
4.17.3
sa etäà trayéà vidyäm abhyatapat tasyäs tapyamänäyä rasän prävåhad bhür ity ågbhyo bhuvar iti yajurbhyaù svar iti sämabhyaù.
4.17.4
tad yady åkto riñyed bhüh sväheti gärhapatye juhuyäd åcäm eva tad-rasenarcäà  véryeëarcäà yajïasya variñöaà sandadhäti.
4.17.5
atha yadi yajuñöo riñyed bhuvaù sväheti dakñiëägnau juhuyäd yajuñäm eva tad-rasena yajuñäà véryeëa yajuñäà yajïasya variñöaà+ sandadhäti.
4.17.6
atha yadi sämato riñyed svaù svähety ähavanéye juhuyät sämnäm eva tad-rasena sämnäà véryeëa sämnäà yajïasya variñöaà+ sandadhäti.
4.17.7
tad yathä lavaëena suvarëaà+ sandadhyät suvarëena rajataà+ rajatena trapu trapuëä sésaà+ sésena lohaà lohena däru däru carmaëä.
4.17.8
evam eñäà lokänäm äsäà devatänäm asyästrayyä vidyayä véryeëa yajïasya variñöaà+ sandadhäti bheñaja-kåto ha vä eña yajïo yatraivaà-vid brahmä bhavati.
4.17.9
eña ha vä udak-pravaëo yajïo yatraivaà-vid brahmä bhavaty evaà-vidaà+ ha vä eñä brahmäëam anugäthä yato yata ävartate tat tad gacchati.
4.17.10
mänavo brahmaivaika åtvik kurün açväbhirakñaty evaà-vid dha vai brahmä yajïaà yajamänaà+ sarväàç cartvijo 'bhirakñati tasmäd evaà-vid eva brahmäëaà kurvéta nänevaà-vidaà nänevaà-vidam.

5.1.1
oà. yo ha vai jyeñöhaà ca çreñöhaà ca veda jyeñöhaç ca ha vai çreñöhaç ca bhavati präëo väva jyeñöhaç ca çreñöhaç ca.
5.1.2
yo ha vai vasiñöhaà veda vasiñöho ha svänäà bhavati väg väva vasiñöhaù.
5.1.3
yo ha vai pratiñöhäà veda prati ha tiñöhaty asmià+ç ca çloke 'muñmià+ç ca cakñur väva pratiñöhä.
5.1.4
yo ha vai sampadaà veda saà+häsmai kämäù padyante daiväç ca mänuñäç ca çrotraà väva sampat.
5.1.5
yo ha vä äyatanaà vedäyatanaà+ ha svänäà bhavati mano ha vä äyatanam.
5.1.6
atha ha präëä ahaà+ çreyasi vyüdire 'haà+ çreyän asmy ahaà+ çreyän asméti.
5.1.7
te ha präëäù prajäpatià pitaram etyocur bhagavan ko naù çreñöha iti tän hoväca yasmin va utkränte çaréraà päpiñöha-taram iva dåçyate sa vaù çreñöha iti.
5.1.8
sä ha väg uccakräma sä saàvatsaraà proñya paretyoväca katham açakatarte maj jévitum iti yathä kalä avadantaù präëantaù präëena paçyantaç cakñuñä çåëvantaù çrotreëa dhyäyanto manasaivam iti praviveça ha väk.
5.1.9
cakñur hoccakräma tat saàvatsaraà proñya paryetyoväca katham açakatarte maj jévitum iti yathändhä apaçyantaù präëantaù präëena vadanto väcä çåëvantaù çrotreëa dhyäyanto manasaivam iti praviveça ha cakñuù.
5.1.10
çrotraà+ hoccakräma tat saàvatsaraà proñya paryetyoväca katham açakatarte maj jévitum iti yathä badhirä açåëvantaù präëantaù präëena vadanto väcä paçyantaç cakñuñä dhyäyanto manasaivam iti praviveça ha çrotram.
5.1.11
mano hoccakräma tat saàvatsaraà proñya paryetyoväca katham açakatarte maj jévitum iti yathä bälä amanasaù präëantaù präëena vadanto väcä paçyantaç cakñuñä çåëvantaù çrotreëaivam iti praviveça ha manaù.
5.1.12
atha ha präëa uccikramiñan sa yathä suhayaù paòvéça-çaìkün saìkhided evam itarän präëän samakhidat taà+ häbhisametyocur bhagavann edhi tvaà naù çreñöho 'si motkrämér iti.
5.1.13
atha hainaà väg uväca yad ahaà vasiñöho 'smi tvaà tad vasiñöho 'séty atha hainaà cakñur uväca yad ahaà pratiñöhäsmi tvaà tat pratiñöhäséti.
5.1.14
atha hainaà çrotram uväca yad ahaà+ sampad asmi tvaà tat sampad aséty atha hainaà mana uväca yad aham äyatanam asmi tvaà tad äyatanam aséti.
5.1.15
na vai väco na cakñüàñi na çroträëi an manäàséty äcakñate präëä ity äcakñate präëo hy evaitäni sarväëi bhavati.

5.2.1
sa hoväca kià me 'nnaà bhaviñyatéti yat kiïcid idam ä-çvabhya ä-çakunibhya iti hocus tad vä etad anasyännam ano ha vai näma pratyakñaà na ha vä evaà-vidi kiïcinänannaà bhavati.
5.2.2
sa hoväca kià me väso bhaviñyatéty äpa iti hocus tasmäd vä etad açiñyanta purastäc copariñöäc cädbhiù paridadhati lambhuko ha väso bhavaty anagno ha bhavati.
5.2.3
tad dhaitat satyakäma jäbälo goçrutaye viayäghrapadyäyoktvoväca yady apy enac chuñkäya sthäëave brüyäj jäyer anneväsmiï chäkhäù praroheyuù paläçänéti.
5.2.4
atha yadi mahaj jigamiñed amäväsyäyäà dékñitvä paurëamäsyäà+ raörau sarvauñadhasya manthaà dadhi-madhunor upamathya jyeñöhäya çreñöhäya svähety agnäv äjyasya hutvä manthe sampätam avanayet.
5.2.5
vasiñöhäya svähety agnäv äjyasya hutvä manthe sampätam avanayet pratiñöhäyai svähety agnäv äjyasya hutvä manthe sampätam avanayet sampade svähety agnäv äjyasya hutvä manthe sampätam avanayed äyatanäya svähety agnäv äjyasya hutvä manthe sampätam avanayet.
5.2.6
atha pratisåpyäïjalau mantham ädhäya japaty amo nämäsy amä hi te sarvam idaà+ sa hi jyeñöhaù çreñöho räjädhipatiù sa mä jyaiñöhyaà+ çraiñöhyaà+ räjyädhipatyaà gamayaty aham evedaà+ sarvam asänéti.
5.2.7
atha khalv etayarcä paccha äcämati tat savitur våëémaha ity äcämati vayaà devasya bhojanam ity äcämati çreñöhaà+ sarva-dhätamam ity äcämati turaà bhagasya dhémahéti sarvaà pibati nirëijya kaà+saà camasaà vä paçcäd agneù saàviçati carmaëi vä sthaëòile vä väcaà yamo 'prasähaù sa yadi striyaà paçyet samåddhaà karmeti vidyät.
5.2.8
tad eña çlokaù.
yadä karmasu kämyeñu
 striyaà+ svapneñu paçyati
samåddhià tatra jänéyät
 tasmin svapna-nidarçane tasmin svapna-nidarçana iti

5.3.1
çvetaketur äruëeyaù païcälänäà+ samitim eyäya taà+ ha pravähaëo jaivalir uväca kumäränu tväçiñat pitety anu hi bhagava iti.
5.3.2
vettha yad ito 'dhi prajäù prayantéti na bhagava iti vettha yathä punar ävartanta3 iti na bhagava iti vettha pathor deva-yänasya pitå-yäëasya ca vyävartanä3 iti na bhagava iti.
5.3.3
vettha yathäsau loko na sampüryata3 iti na bhagava iti vettha yathä païcamyäm ähutäv apaù puruña-vacaso bhavantéti naiva bhagava iti.
5.3.4
athänu kim anuçiñöo 'vocatha yo hémäni na vidyät kathaà+ so 'nuçiñöo bravéteti sa häyastaù pitur ardham eyäya taà+ hoväcänanuçiñya väva kila mä bhagavän bravéd anu tväçiñam iti.
5.3.5
païca mä räjanya-bandhuù praçnän apräkñét teñäà naikaà ca näçakaà vivaktum iti sa hoväca yathä mä tvaà tadaitän avado yathäham eñäà naikaà ca na veda yady aham imän avediñyaà kathaà te nävakñyäméti.
5.3.6
sa ha gautamo räjïo 'rdham eyäya tasmai ha präptäyärhäà cakära sa ha prätaù sa-bhäga udeyäya taà+ hoväca mänuñasya bhagavan gautama vit tasya varaà våëéthä iti sa hoväca tavaiva räjan mänuñaà vittaà yäm eva kumärasyänte väcam abhäñathäs täm eva me brühéti sa ha kåcchré babhüva.
5.3.7
taà+ ha ciraà vasety äjïäpayäà cakära taà+ hoväca yathä mä tvaà gautamävado yatheyaà na präk tvattaù purä vidyä brähmaëän gacchati tasmäd u sarveñu lokeñu kñatrasyaiva praçäsanam abhüd iti tasmai hoväca.

5.4.1
asau väva loko gautamägnis tasyäditya eva samid raçmayo dhümo 'har arciç candramä aìgärä nakñaträëi visphuliìgäù.
5.4.2
tasminn etasminn agnau deväù çraddhäà juhvati tasyä ähuteù somo räjä sambhavati.

5.5.1
parjanyo väva gautamägnis tasya väyur eva samid abhraà dhümo vidyud arcur açanir aìgärä hrädanayo visphuliìgäù.
5.5.2
tasminn etasminn agnau deväù somaà+ räjänaà juhvati tasyä ähuter varñaà+ sambhavati.

5.6.1
påthivé väva gautamägnis tasyäù saàvatsara eva samid äkäço dhümo rätrir arcir diço 'ìgärä aväntara-diço visphuliìgäù.
5.6.2
tasminn etasminn agnau devä varñaà juhvati tasyä ähuter annaà+ sambhavati.

5.7.1
puruño väva gautamägnis tasya väg eva samit präëo dhümo jihvärciç cakñur aìgäräù çrotraà visphuliìgäù.
5.7.2
tasminn etasminn agnau devä annaà juhvati tasyä ähute retaù sambhavati.

5.8.1
yoñä väva gautamägnis tasyä upastha eva samid yad upamantrayate sa dhümo yonir arcir yad antaù karoti te 'ìgärä abhinandä visphuliìgäù.
5.8.2
tasminn etasminn agnau devä reto juhvati tasyä ähuter garbhaù sambhavati.

5.9.2
iti tu païcamyäm ähutäv äpaù puruña-vacaso bhavantéti sa ulbävåto garbho daça vä nava vä mäsän antaù çayitvä yävad vätha jäyate.
5.9.3
sa jäto yävad äyuñaà jévati taà pretaà diñöam ito 'gnaya eva haranti yata eveto yataù sambhüto bhavati.

5.10.1
tad ya itthaà viduù. ye ceme 'raëye çraddhä tapa ity upäsate te 'rciñam abhisambhavanty arciño 'har ahna äpüryamäëa-pakñam äpüryamäëa-pakñäd yän ñaò udaìì eti mäsäà+s tän.
5.10.2
mäsebhyaù saàvatsaraà+ saàvatsaräd ädityam ädityäc candramasaà candramaso vidyutaà tat puruño 'mänavaù sa enän brahma gamayaty eña deva-yänaù panthä iti.
5.10.3
atha ya ime gräma iñöä-pürte dattam ity upäsate te dhümam abhisambhavanti dhümäd rätrià rätrer apara-pakñam apara-pakñäd yän ñaò dakñiëaiti mäsäà+s tän naite saàvatsaram abhipräpnuvanti.
5.10.4
mäsebhyaù pitå-lokaà pitå-lokäd äkäçam äkäçäc candramasam eña somo räjä tad devänäm annaà taà devä bhakñayanti.
5.10.5
tasmin yävat sampätam uñitväthaitam evädhvänaà pünar nivartante yathetam äkäçam äkäçäd väyuà väyur bhütvä dhümo bhavati dhümo bhütväbhraà bhavati.
5.10.6
abhraà bhütvä megho bhavati megho bhütvä pravarñati ta iha vréhi-yavä oñadhi-vanaspatayas tila-mäñä iti jäyante 'to vai khalu durniñprapataraà yo yo hy annam atti yo retaù siïcati tad bhüya eva bhavati.
5.10.7
tad ya iha ramaëéya-caraëä abhyäço ha yatte ramanéyäà yonim äpadyeran brähmaëa-yonià vä kñatriya-yonià vä vaiçya-yonià vätha ya iha kapüya-caraëä abhyäço ha yatte kapüyäà yonim äpadyeran çva-yonià vä sükara-yonià vä caëòäla-yonià vä.
5.10.8
athaitayoù pathor na katareëa ac na tänémäni kñudräëy asakåd ävarténi bhütäni bhavanti jäyasva bhriyasvety etat tåtéyaà+ sthänaà tenäsau loko na sampüryate tasmäj jagupseta tad eña çlokaù.
5.10.9
steno hiraëyasya suräà pibaàç ca
 guros talpam ävasan brahma-hä ca
ete patanti catväraù
 païcamaç catväraà+s tair iti
5.10.10
atha ha ya etän evaà païcägnén veda na sa ha tair apy äcaran päpmanä lipyate çuddhaù pütaù puëya-loko  bhavati ya evaà veda ya evaà veda.

5.11.1
präcénaçäla aupamanyavaù satyayajïaù pauluñir indradyuno bhällaveyo janaù çärkaräkñyo buòila äçvataräçvis te haite mahä-çälä mahä-çrotriyäù sametya mémäà+säà cakruù ko nu ätmä kià brahmeti.
5.11.2
te ha sampädayäà cakrur uddälako vai bhagavanto 'yam äruëiù sampratémam ätmänam vaiçvänaram adhyeti taà+ hantäbhyägacchämeti taà+ häbhyäjagmuù.
5.11.3
sa ha sampädayäà cakära prakñyanti mäm ime mahä-çälä mahä-çrotriyäs tebhyo na sarvam iva pratipatsye hantäham anyam abhyanuçäsänéti.
5.11.4
tän hoväcäçvapatir vai bhavaganto 'yaà kaikeva sampratémam ätmänaà vaiçvänaram adhyeti taà+ hantäbhyägacchämeti taà+ häbhyäjagmuù.
5.11.5
tebhyo ha präptebhyaù påthag arhäëi kärayäà cakära sa ha prätaù saïjihäna uväca na me steno janapade na kadaryo na madya-po nänähitägnir nävidvän na svaré svariëé kuto yakñyamäëo vai bhagavanto 'ham asmi yävad ekaikasmä åtvije dhanaà däsyämi tävad bhagavadbhyo däsyämi vasantu bhagavanta iti.
5.11.6
te hocur yena haivärthena puruñaç caret taà+ haiva vaded ätmänam evemaà vaiçvänaraà+ sampraty adhyeñi tam eva no brühéti.
5.11.7
tän hoväca prätar vaù prativaktäsméti te ha samit-päëayaù pürvähne praticakramire tän hänupanéyaivaitad uväca.

5.12.1
aupamanyava kaà tvam ätmänam upässa iti divam eva bhagavo räjann iti hoväcaiña vai su-tejä ätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tava sutaà prasutam äsutaà kule dåçyate.
5.12.2
atsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà vaiçvänaram upäste mürdhä tv eña ätmana iti hoväca mürdhä te vyapatiñyad yan mäà nägamiñya iti.

5.13.1
atha hoväca satyayajïaà pauluñià präcénayogya kaà tvam ätmänam upässa ity  ädityam eva bhagavo räjann iti hoväcaiña vai viçva-rüpa ätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tava bahu viçva-rüpaà kule dåçyate.
5.13.2
pravåtto 'çvataré-ratho däsé-niñko 'tsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà upäste caksüñ öv etad ätmana iti hoväcändho 'bhaviñyo yan mäà nägamiñya iti.

5.14.1
atha hoväcendradyumnaà bhällaveyaà vaiyäghra-padya  kaà tvam ätmänam upässa iti väyum eva bhagavo räjann iti hoväcaiña påthag-vartmätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tväà påthag-balaya äyanti pröhag-ratha-çreëayo 'nuyanti.
5.14.2
atsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà vaiçvänaram upäste präëas tv eña ätmana iti hoväca präëasya udakramiñyan yan mäà nägamiñya iti.

5.15.1
atha hoväcendradyumnaà bhällaveyaà vaiyäghra-padya kaà tvam ätmänam upässa iti väyum eva bhagavo räjann iti hoväcaiña påthag-vartmätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tväà påthag-balaya äyanti pröhag-ratha-çreëayo 'nuyanti.
5.15.2
atsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà vaiçvänaram upäste präëas tv eña ätmana iti hoväca präëasya udakramiñyan yan mäà nägamiñya iti.

5.16.1
atha hoväca buòilam äçvataräçvià vaiyäghra-padya kaà tvam ätmänam upässa iti apa eva bhagavo räjann iti hoväcaiña vai rayir ätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tväà+ rayi-män puñöi-män asi.
5.16.2
atsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà vaiçvänaram upäste balis tv eña ätmana iti hoväca balis te vyabhetysy adyan mäà nägamiñya iti.

5.17.1
atha hoväcoddälakam äruëià gautama kaà tvam ätmänam upässa iti påthivé eva bhagavo räjann iti hoväcaiña vai pratiñöhätmä vaiçvänaro yaà tvam ätmänam upässe tasmät tvaà pratiñöhito 'si prajayä ca paçubhiç ca.
5.17.2
atsy annaà paçyasi priyam atty annaà paçyati priyaà bhavaty asya brahma-varcasaà kule ya etam evam ätmänaà vaiçvänaram upäste pädau tv etäv ätmana iti hoväca pädau te vyamläsy etäà yan mäà nägamiñya iti.

5.18.1
tän hoväcaite vai khalu yüyaà påthag ivemam ätmänaà vaiçvänaraà vidväàso 'nnam attha yas tv etam evaà prädeça-mätram abhivimänam ätmänaà vaiçvänaram upaste sa sarveñu lokeñu sarveñu bhüteñu sarveñv ätmasv annam atti.
5.18.2
tasya ha vä etasyätmano vaiçvänarasya mürdhaiva su-tejäç cakñur viçva-rüpaù präëaù påthag-vartmätmä sandeho bahulo bastir eva rayiù påthivy eva pädäv uru eva vedir lomäni barhir hådayaà gärhapatyo mano 'nvärhäryapacana ästyam ähavanéyaù

5.19.1
tadvad bhaktaà prathamam ägacchet tad dhoméyaà+ sa yäà prathamäm ähutià juhuyät täà juhuyät präëäya sväheti präëas tåpyati.
5.19.2
präëe tåpyati cakñus tåpyati cakñuñi tåpyaty ädityas tåpyaty äditye tåpyati dyaus tåpyati divi tåpyantyäà yat kiïca dyauç cädityaç cädhitiñöhatas tåpyati tasyänu tåptià tåpyati prajayä paçubhir annädyena tejasä brahma-varcaseneti.

5.20.1
 athaà yäà dvitiyäà juhuyät täà juhuyät vyänäya sväheti. vyänaståpyati.
5.20.2
  vyäne tåpyati çrotraà tåpyati. çrotre tåpyati candramäståpyati.
candramasi tåpyati diçaståpyanti. dikñu tåpyantiñu yatkiïca diçaçcandramäçcädhitiñöhanti tat tåpyati. tasyänu tåptià tåpyati prajayä paçubhirannädyena tejasä brahmavarcaseneti

5.21.1
 atha yäà tåtéyäà juhuyät täà juhuyät apänäya sväheti. apänaståpyati.
5.21.2
 apäne tåpyati väk tåpyati. väci tåpyantyä- magniståpyati. agnau tåpyati
påthivé tåpyati. påthivyäà tåpyantyäà yatkiïca påthivé
cägniçcädhitiñöhataù tat tåpyati. tasyänu tåptià tåpyati prajayä
paçubhirannädyena tejasä brahmavarcaseneti.

5.22.1
 atha yäà caturthià juhuyät täà juhuyät samänäya sväheti. samänaståpyati.
5.22.2
 samäne tåpyati manaståpyati. manasi tåpyati parjanyaståpyati. parjanye
tåpyati vidyut tåpyati. vidyuti tåpyantyäà yatkiïca vidyucca
parjanyaçcädhitiñöhataù tat tåpyati. tasyänu tåptià tåpyati prajayä
paçubhirannädyena tejasä brahmavarcaseneti.

5.23.1
 atha yäà païcamià juhuyät täà juhuyät udänäya sväheti. udänaståpyati.
5.23.2
udäne tåpyati väyuståpyati. väyau tåpyati äkäçaståpyati. äkäço tåpyati
yatkiïca väyuçcäkäçaçcädhi- tiñöhataù tat tåpyati. tasyänu tåptià tåpyati
prajayä paçubhirannädyena tejasä brahmavarcaseneti.

5.24.1
 sa ya idamavidvänagnihotraà juhoti, yathä 'ìgäränapohya bhasmani
juhuyät tädåk tat syät.
5.24.2
 atha ya etadevaà vidvänagnihotraà juhoti, tasya sarveñu lokeñu bhüteñu sarveçvätmasu hutaà bhavati.
5.24.3
 tat yatheñéka (kä) tülamagnau protaà pradüyeta, evaà häsya sarve
päpmänaù pradüyante, ya etadevaà vidvänagnihotraà juhoti.
5.24.4
 tasmädu haivaàvit yadyapi caëòäläyocchiñöaà prayacchet, ätmani
haiväsya tad vaiçvänare hutaà syäditi. tadeña çlokaù.-
yatheha kñudhitä bälä mätaraà paryupäsate.
evaà sarväëi bhütänyagnihotramupäsata iti agnihotramupäsata iti.

iti chändogyopaniñadi païcamo 'dhyäyaù (païcamaù praëaöhakaù)

6.1.1
 çvetaketurhäruëeya äsa. taà ha pitoväca, "çvetaketo vasa brahmacaryam.
na vai somyäsmatkuléno 'nanücya brahmabandhuriva bhavati" iti.
6.1.2
 sa ha dvädaçavarñaù upetya caturviçativarñaù sarvän vedänamadhétya
mahämanä anücänamäné stabdha eyäya. taà ha pitoväca. -
6.1.3
 çveta- keto ! yannu somyedaà mahämanä anücänamäné stabdho 'si,
uta tamädeça- mapräkñyo yenäçrutaà çrutaà bhavati amataà
matamavijïätaà vijïätamiti.
 kathaà nu bhagavaù sa ädeño bhavatéti.
6.1.4
 yathä somyaikena måtpiëòena sarvaà månmayaà vijïätaà syät;
 väcärambhaëaà vikäro nämadheyaà måttiketyeva satyam-
6.1.5
 yathä somyaikena lohamaëinä sarvaà lohamayaà vijïätaà syät;
väcärambhaëaà vikäro nämadheyaà lohamityeva satyam-
6.1.6
 yathä somyaikena nakhanikåntanena sarvaà kärñëäyasaà vijïätaà
syät; väcärambhaëaà vikäro nämadheyaà kåñëäyasamityeva satyam-
 evaà somya sa ädeço bhavatéti
6.1.7
 na vai nünaà bhagavantasta etadavediñuù; yadhdyetadavediñyan,
kathaà me nävakñyan' iti. "bhagaväìstveva me tadbravrétu ??" iti.
"tathä somya" iti hoväca.

6.2.1
 tadeva somyedamagra äsédekamevädvitéyam.
 tadhaika ähuù, 'asadevedamagra äsédekamevädvitéyam. tasmä-
dasatassajjäyat [iti]
6.2.2
"kutastu khalu somyaivaà syät" iti hoväca "kathamasataù sajjäyeta"iti.
sattveva somyedamagra äsédekamevädvitéyam.
6.2.3
 tadaikñata, bahu syäà prajäyeyeti. tat tejo 'såjata. tatteja aikñata, bahu
syäà prajäyeyeti. tadapo 'såjata. tasmät yatra kvacana çocati svedate vä
puruñaù, tejasa eva tadadhyäpo jäyante.
6.2.4
 tä äpa aikñanta. bahvayaù syäma prajäyemahéti. tä annamaså- janta.
tasmät yatra kvacana varñati, tadeva bhüyiñöhamannaà bhavati.
adbhaya eva tadadhyannädyaà jäyate.

6.3.1
 teñäà svalveñäà bhütänäà tréëyeva béjäni bhavantya(ntya)äëòajaà
jévajamudbhijjamiti.
6.3.2
 seyaà devataikñata, "hantähamimästisro devatä anena jévenätma-
vä 'nupraviçya nämarüpe vyäkaraväëéti {2} täsäà trivåtamekaikäà
karaväëi" iti.
6.3.3
 seyaà devatemästisro devatä anenaiva jévenä ''tmanä 'nupraviçya
nämarüpe vyäkarot {3} täsäà trivåta trivåtamekaikäàkarot.
6.3.4
 yathä tu (nu) khalu somyemästisro devatästrivåttrivådekaikä bhavati,
tanme vijänéhéti.

6.4.1
 yadagne rohitaì rüpam, tejasastadrüpam. yacchuklam, tadapäm. yat
kåñëam, tadannasya. apägädagneragnitvam. väcärambhaëaà vikäro
nämadheyam; tréëi rüpäëétyeva satyam.
6.4.2
 yadädityasya rohitaì rüpam, tejasastadrüpam. yacchuklam, tadapäm.
yat kåñëam, tadannasya. apägädädityädädityatvam. väcärambhaëaà
vikäro nämadheyam; tréëi rüpäëétyeva satyam.
6.4.3
 yaccandramaso rohitaì rüpam, tejasastadrüpam. yacchuklam, tadapäm.
yat kåñëam, tadannasya. apägäccandräccandratvam. väcä- rambhaëaà
vikäro nämadheyam; tréëi rüpäëétyeva satyam.
6.4.4
 yadvidyuto rohitaì rüpam, tejasastadrüpam. yacchuklam, tadapäm.
yat kåñëam, tadannasya. apägädvidyuto vidyuttvam. väcärambhaëaà
vikäro nämadheyam; tréëi rüpäëétyeva satyam.
6.4.5
 etaddha sma vai tadvidväìsa ähuù pürve mahäçälä mahäçrotriyäù, "na
no 'dyakaçcanäçrutamamatamavijïätamudähariñyati" iti hyebhyo
vidäïcakruù.
6.4.6
 yadu rohitamiväbhüditi, tejasastadrüpamiti tadvidäïcakruù yadu
çuklamiväbhüditi, apäì rüpamiti tadvidäïcakruù. yadu kåñëa-
miväbhüditi, annasya rüpamiti tadvidäïcakruù.{6} yadvavijïäta-
miväbhüditi, etäsämeva devatänäì samäsa iti tadvidäïcakru.
6.4.7
 yathä tu(nu) khalu somyemästisro devatäù puruñaà präpya trivåt
trivådekaikä bhavati, tanme vijänähéti.

6.5.1
 annamaçitaà tredhä vidhéyate. tasya yaù sthaviñöho dhätustat puréñaà
bhavati; yo madhyamastanmäìsam; yo 'ëiñöhastanmanaù.
6.5.2
 äpaù pétästredhä vidhiyante. täsäà yaù sthaviñöho dhätustanmütraà
bhavati; yo madhyamastallohitam; yo 'ëiñöhaù sa präëaù.
6.5.3
 tejo 'çitaà tredhä vidhéyate. tasya yaù sthaviñöho dhätustadasthi bhavati;
yo madhyamaù sa majjä; yo 'ëiñöhaù sä väk.
6.5.4
 annamayaì hi somya mana äpomayaù präëastejomayé vägiti. bhüya eva
mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.6.1
 dadhnaù somya mathyamänasya yo 'ëimä sa ürdhvaù samudéñati tat
sarpirbhavati.
6.6.2
 evameva khalu somyännasyäçyamänasya yo 'ëimä sa ürdhvaù
samudéñati tanmano bhavati.
6.6.3
 apäì somya péyamänänäà yo 'ëimä sa ürdhvaù samudéñati sa präëo
bhavati.
6.6.4
 tejasaù somyäçyamänasya yo 'nimä sa ürdhvaù samudéñati sä väg bhavati.
6.6.5(?)
 annamayaì hi somya mana äpomayaù präëastejomayé vägiti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.7.1
 ñoòaçaklaù somya puruñaù. païcädaçähäni mä 'çéù; kämamapaù piba;
äpomayaù präëo na pibato vicchetsyata iti.
6.7.2
 sa ha païcadaçähäni nä ''ça. atha hainamupasasäda, "kià bravémi bho"
iti. åcaù ?? somya yajüìñi sämänéti. sa hoväca, "na vai mä prati bhänti bho"
iti.
6.7.3
 taì hoväca-yathä somya mahato 'bhyähitasyaiko 'ìgäraù khadyota-
mätraù pariçiñöaù syät; tena tato 'pi na bahu dahet - evaà somya te
poòaçänäà kalänämekä kalä 'tiçiñöä syät; tayaitarhi vedännänu-
bhavasi. açän. atha me vijïäsyaséti.
6.7.4
 sa hä ''ça. atha hainamupasasäda. taà ha yat kiïca papraccha, sarvaà
ha pratipede.
 taà hoväca
6.7.5
 yathä somya mahato 'bhyähitasyaikamaìgäraà khadyotamätraà
pariçiñöaà taà tåëairupasamädhäya pra[ä] jvälayet; tena tato 'pi bahu
dahet - evaà somya te ñoòaçänäà kalänämekä kalä 'tiçiñöä '-
bhüta; sä 'nnenopasamähitä präjvälét, (präjvälé); tayaitarhi vedän
anubhavasi.
 annamaà hi somya mana äpomayaù präëastejomayé vägiti.
 taddhäsya vijajïäviti - vijajïäviti.

6.8.1
 uddälako hä ''ruëiù çvetaketuà putramuväca - svapnäntaà me somya
vijänéhéti. yatraitatpuruñaù svapiti näma, satä somya tadä sampanno
bhavati. svamapéto bhavati. tasmädenaà svapitétyäcakñate, svaà
hyapéto bhavati.
6.8.2
 sa yathä çakuniù sütreëa prabaddho diçaà diçaà patitvä 'nyaträ ''-
yatanamalabdhvä bandhanamevopaçrayate, evameva khalu somya
tanmano diçaà diçaà patitvä 'nyaträ ''yatanamalabdhvä
präëamevopaçrayate. präëabandhanaà hi somya mana iti.
6.8.3
 açanä[yä]pipäse me somya vijänéhéti. yatraitatpuruño 'çi- çiñati näma,
äpa eva tadaçitaà nayante. tat yathä gonäyo 'çvanäyaù puruñanäya
iti, evaà tadapa äcakñate 'çanäyeti. tatraitacchuìgamutpatitaà
somya vijänéhi, nedamamülaà bhaviñyatéti.
6.8.4
 tasya kva mülaà syädanyatrännät.
 evameva khalu somyännena çuìgenäpo mülamanviccha, adbhiù somya
çuìgena tejo mülamanviccha, tejasä somya çuìgena sanmülamanviccha.
 sanmüläù somyemäù sarväù prajäù sadäyatanäù satpratiñöhäù.
6.8.5
 atha yatraitatpuruñaù pipäsati näma, teja eva tat pétaà nayate. tat yathä
nonäyo 'çvanäyaù puruñanäya iti, evaà etat teja äcañöa adanyeti.
tatraitadeva çuìgamutpatitaà somya vijänéhi. nedamamülaà
bhaviñyatéti.
6.8.6
 tasya kva mülaà syädanyaträdbhyaù. adbhiù somya çuìgena tejo
mülamanviccha, tejasä somya çuìgena sanmülamanviccha.
 sanmüläù somyemäù sarvä prajäù sadäyatanäù satpratiñöhäù.
 yathä tu khalu somyemästisro devatäù puruñaà präpya trivåt trivådekaikä
bhavati, taduktaà purastädeva bhavati.
 asya somya puruñasya prayato väò manasi saàpadyate, manaù präëe,
präëastejasi, tejaù parasyäà devatäyäm.
 sa ya eño 'ëimä.
6.8.7
 aitadätmyamiìda sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat tvamasi çvetaketo iti.
bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.9.1
 yathä somya madhu madhukåto nistiñöhanti nänätyayänäà våkñäëäà
rasän samavahäramekatäà rasaà gamayanti.
6.9.2
 te yathä tatra na vivekaà labhante, amuñyähaà våkñasya
raso 'smyamuñyähaà våkñasya rasosméti-
 evameva khalu somyemäù sarväù prajäù sati saàpadya na viduù, sati
saàpadyämaha iti.
6.9.3
 sa iha vyäghro vä siàho vä våko vä varäho vä kéöo vä pataìgo vä daàço
vä maçako vä yadyadbhavanti tadäbhavanti.
6.9.4
 sa ya eño 'ëimä. aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi çvetaketo iti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.10.1
 imäù somya nadyaù purastät präcyaù syandante. paçcät pratécyaù. täù
samudrät samudrameväpiyanti. samudra eva bhavanti. tä yathä tatra na
viduù, iyamahamasmi, iyamahamasméti.-,
6.10.2
 evameva khalu somyemäù sarväù prajäù sata ägamya na viduù sata
ägacchämaha iti.
 sa iha vyäghro vä siàho vä våko vä varäho vä kéöo vä pataìgo vä daàço
vä maçako vä yadyadbhavanti tadäbhavanti.
6.10.3
 sa ya eño 'ëimä, aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi çvetaketo iti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.11.1
 asya somya mahato våkñasya yo müle 'bhyähanyät jévan sravet; yo
madhye 'bhyähanyät, jévan sravet; yo 'gre 'bhyähanyät, jévan sravet.
sa eña jévenä ''tmanä 'nuprabhütaù pepéyamäno medamänastiñöhati.
6.11.2
 tasya yadekäà çäsväà jévo jahäti, atha sä çuñyati; dvitéyäà jahäti, atha
sä çuñyati; tåtéyäà jahäti atha sä çuñyati; sarvaà jahäti, sarva: çuñyati-,
evameva khalu somya viddhéti hoväca.
6.11.3
 jéväpetaà väva kiledaà mriyate; na jévo mriyate iti.
 sa ya eño 'ëimä, aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi çvetaketo iti.
 bhüya eva bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.12.1
 nyagrodhaphalamada (ta) ähareti. idaà bhagava iti. bhindhéti. bhinnaà
bhagava iti. kimatra paçyaséti. aëyavya ivemä dhänä bhagava iti.
äsämaìgaikäà bhindhéti. bhinnä bhagava iti. kimatra paçyaséti. na
kiàcana bhagava iti.
6.12.2
 taà hoväca - yaà vai somyaitamaëimänaà na nibhälayase, etasya vai
kila somyaiño 'ëimna evaà mahän nyagrodha- stiñöhati.
6.12.3
 çraddhatsva somyeti. sa ya eño'ëimä, aitadätmyamidaà sarvam. tat
satyam. sa ätmä. tat tvamasi çvetaketo iti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.13.1
 lavaëametadudake 'vadhäyätha mä prätarupasédathä iti. sa ha tathä
cakära. taà hoväca yad doñä lavaëamudake 'vädhäù, aìga ! tadähareti.
taddhävamåçya na viveda.
 yathä vilénameväìga.
6.13.2
 athäsyä ''däväcämeti; kathamiti. lavaëamiti. madhyädäcämeti; kathamiti.
lavaëamiti. antädä- cämeti; kathamiti. lavaëamiti. abhipräsyaitat atha
mopasédathä iti. taddha tathä cakära. tacchaçvat saàvartate. taà hoväca-
atra väva kila sat somya na nibhälayase atraiva kileti.
6.13.3
 sa ya eño 'ëimä aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi. çvetaketo iti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.14.1
 yathä somya puruñaà gandhärebhyo 'bhinaddhäkñamänéya taà tato 'ti-
jane visåjet. sa yathä tatra präì vodaì vä 'dhäräì vä pra(prä)dhmäyéta
abhinaddhäkña änéto ;bhinaddhäkño visåñöaù.
6.14.2
 tasya yathä 'bhinahanaà pramucya prabrüyädetäà deçaà gandhärä
etäà diçaà vrajeti; sa grämät grämaà påcchan paëòito medhävé
gandhäräne- vopasaàpadyeta- 
 evamevehä ''cäryavän puruño veda. tasya tävadeva ciraà yävanna
vimokñye atha saàpatsya [te] iti.
6.14.3
 sa ya eño 'ëimä, aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi çvetaketo iti.
 bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca. 

6.15.1
 puruñaà somyopatäpinaà jïätayaù paryupäsate, jänäsi mäà jänäsi
mämiti. tasya yävanna väì manasi saàpadyate manaù präëe
präëastejasi tejaù parasyäà devatäyäm, tävajjänäti.
6.15.2
 atha yadä 'sya väì manasi saàpadyate manaù präëe präëastejasi tejaù
parasyäà devatäyäm, atha na jänäti.
6.15.3
 sa ya eño 'ëimä, aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa ätmä. tat
tvamasi çvetaketo iti.
bhüya eva mä bhagavän vijïäpayatviti. tathä somyeti hoväca.

6.16.1
 puruñaà somyota hastagåhétamänayanti, apahärñit steyamakärñét
paraçumasmai tapateti. sa yadi tasya kartä bhavati, tata
evänåtamätmänaà kurute. so 'nåtäbhisaàdho 'nåtenä ''tmänamantardhäya
paraçuà taptaà prati- gåhëäti. sa dahyate. atha hanyate.
6.16.2
 atha yadi tasyäkartä bhavati. tata eva satyamätmänaà kurute. sa
satyäbhisandhaù satyenä ''tmänamantardhäya paraçuà taptaà
pratigåhëäti, sa na dahyate; atha mucyate.
6.16.3
 sa yathä tatra na dähyeta aitadätmyamidaà sarvam. tat satyam. sa
ätmä. tat tvamasi çvetaketo iti. taddhäsya vijajïäviti vijajïäviti.

7.1.1
 adhéhi bhagava iti hopasasäda sanatkumäraà närada. taà hoväca
yadvettha, tena mopaséda. tatasta ürdhvaà vakçyäméti.
7.1.2
 sa hoväca - ågvedaà bhagava 'dhyemi yajurvedaà
sämavedamätharvaëaà caturthamitihäsapuräëaà païcamaà vedänäà
vedaà pitryaà räçià daivaà nidhi väkoväkyamekäyanam, devavidyäà
brahmavidyäà bhütavidyäà kñatravidyäà nakñatravidyäà
sarpadevajanavidyäm. etadbhagavo 'dhyemi.
7.1.3
 so 'haà bhagavo mantravidevä 'smi; nä '' tmavit. çrutaà hyeva me
bhagavaddåçobhyaù, tarati çokamätmaviditi. so 'haà bhagavaù çocämi;
taà mä bhagaväïchokasya päraà tärayatviti.
 taà hoväca. yadvai kiàcaitadadhyagéñöhäù, nämaivaitat
7.1.4
 näma vä ågvedo yajurvedaù sämaveda ätharvaëaçcaturtha ityihäsa -
puräëaù païcamo vedänäà vedaù pitryo räçirdaivo nidhirväkoväkyame-
käyanaà devavidyä brahmavidyä bhütavidyä kñatravidyä nakñatravidyä
sarpadeva- janavidyä. nämaivaitat. nämopässveti.
7.1.5
 sa yo näma brahmetyupäste, yävannämno gataà taträsya yathäkäma-
cäro bhavati, yo näma brahmetyupäste.
 asti bhagavo nämno bhüya iti. nämno väva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.

7.2.1
 väg väva nämno bhüyasé. väg vä ågvedaà vijïäpayati yajurvedaà
sämavedamätharvaëaà caturthamitihäsapuräëaà païcamaà devänäà
vedaà pitryaà räçià daivaà nidhià väkoväkyamekäyanaà devavidyäà
brahmavidyäà bhütavidyäà kñatravidyäà nakñatravidyäà
sarpadevajanavidyäm, divaïca påthivéïca väyuïcä ''käçaïcä ''paçca
tejaçca deväàçca manuñyäàçca paçüàçca vayäàsi ca tåëavanaspatéïchaväpadänyäkéöapataìgapipélikaà dharmaïcädharmaïca
satyaïcänåtaïca sädhu cäsädhu ca hådayajïaïcähådayajïaïca. yadvai
väì näbha- viñyat - na dharmo nädharmo vyajïäpayiñyat; na satyam,
nänåtam, na sädhu, näsädhu, na hådayajïo, nähådayajïo vägevaitat
sarvaà vijïäpayati. väcamupässveti.
7.2.2
 sa yo väcaà brahmetyupäste, yävad väco gatam, taträsya yathäkämacäro
bhavati yo väca brahmetyupäste. asti bhagavo väco bhüya iti. väco väva
bhüyo 'stéti. tanme bhagavän bravétviti.

7.3.1
 mano väva väco bhüyaù. yathä vai dve vä ''malake dve vä kole dvau
vä 'kñau muñöiranubhavati, evaà väcaïca näma ca mano 'nubhavati. sa
yadä manasä manasyati - mantränadhéyeyeti, athädhéte; karmäëi
kurvéyeti, atha kurute; puträàçca paçüàçceyeti, athecchate; amaïca
lokamamuïceccheyeti, athecchate. mano hyätmä. mano hi loko mano
hi brahma. mana upässveti.
7.3.2 ??
 sa yo mano brahmetyupäste, yävanmanaso gatam, taträsya yathä-
kämacäro bhavati, yo mano brahmetyupäste.
 asti bhagavo manaso bhüya iti. manaso väva bhüyo 'stéti. tanme
bhagavän bravétviti.

7.4.1
 saàkalpo väva manaso bhüyän. yadä vai saìkalpayate, atha mana-
syati, atha väcamérayati, tämu nämnérayati. nämni manträ ekaà
bhavanti. mantreñu karmäëi.
7.4.2
 täni ha vä etäni saìkalpaikäyanäni saìkalpätmakäni saìkalpe
pratiñöhitäni. samakÿpatäà dyäväpåthivé, samakalpetäà väyuçcä ''kä-
çaïca, samakalpantämäpaçca tejaçcä teñäà saìkÿptyai varñaà saìkalpate.
varñasya saìkÿptyä annaà saìkalpate. annasya saìkÿptyai präëäù
saìkalpante. präëänäà saìkÿptyai manträù saìkalpante. manträëäà
saìkÿptyai karmäëi saìkalpante. karmaëäà saìkÿptyai lokaù (käù)
saìkalpate(nte). lokasya saìkÿptyai sarvaà saìkalpate. sa eña saìkalpaù saìkalpamupässveti.
7.4.3
 sa yaù saìkalpaà brahmetyupäste, saàkÿptän vai sa lokän dhruvän
dhruvaù, pratiñöhitän pratiñthito 'vyathamänän avyathamäno 'bhisiddhayati.
yävat saìkalpasya gatam, taträsya yathäkämacäro bhavati, yaù saìkalpaà
brahmetyupäste. asti bhagavaù saìkalpäd bhüya iti. saìkalpädväva bhüyo '-
stéti. tanme bhagavän bravétviti.

7.5.1
 cittaà väva saìkalpäd bhüyaù. yadä vai cetayate, atha saìkalpayate;
atha manasyati; atha väcamérayati; tämu nämnérayati, nämni manträ
ekaà bhavanti, mantreñu karmäëi.
7.5.2 ???
 täni ha vä etäni cittaikäyanäni cittätmäni (tmakäni) citte pratiñöhitäni.
tasmäd yadyapi bahuvit acitto bhavati, näyamasté- tyevainamähuù,
yadayaà veda. yadvä ayaà vidvän, netthamacittaù syäditi. atha
yadyalpaviccittavän bhavati, tasmä evota çuçrüñante. cittaà
hyevaiñämekäyanam, cittamätmä, cittaà pratiñöhä. cittamupässveti.
7.5.3
 sa yaçcittaà brahmetyupäste, cittän vai sa lokän dhruvän dhruvaù,
pratiñöhitän pratiñöhito 'vyathamänän avyathamäno 'bhisiddhayati -
yävaccittasya gatam, taträsya yathäkämacäro bhavati, yaçcittaà
brahmetyupäste.
 asti bhagavaçcittäd bhüya iti. cittädväva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.
7.6.1
 dhyänaà väva cittät bhüyaù. dhyäyatéva påthivé, dhyäyatévänta- rikñam,
dhyäyatéva dhaurdhyäyantévä ''po dhyäyantéva parvatä dhyäya- ntéva
devamanuñyäù.
 tasmädya iha manuñyäëäà mahattäà präpnuvanti, dhyänäpädäàçä
ivaiva te bhavanti. atha ye 'lpäù, kalahinaù piçunä upavädinaste. atha
ye prabhavo dhyänäpädäàçä ivaiva te bhavanti. dhyänamupässveti.
7.6.2
 sa yo dhyänaà brahmetyupäste, yävat dhyänasya gatam, taträsya
yathäkämacäro bhavati, yo dhyänaà brahmetyupäste.
 asti bhagavo dhyänät bhüya iti. dhyänädväva bhüyo 'stéti. tanme
bhagavän bravétviti.

7.7.1
 vijïänaà väva dhyänät bhüyaù. vijïänena vä ågvedaà vijänäti
yajurvedaà sämavedamätharvaëaà caturthamitihäsapuräëaà païcamaà
vedänäà vedaà pitryaà räçià daivaà nidhià väkoväkyamekäyanaà
devavidyäà brahmavidyäà bhüta- vidyäà kñatravidyäà nakñatravidyäà
sarpadevajanavidyäm; divaïca påthivéïca väyuïcäkäçaïcäpaçca tejaçca
deväàçca manuñyäàçca vayäàsi ca tåëavana- spatén çväpadäni
äkéöapataìgapipélikaà dharmaïcädharmaïca satyaïcä- nåtaïca sädhu
cäsädhu ca hådayajïaïcähådayajïaïcännaïca rasaïcemaïca loka-
mamuïca vijïänenaiva vijänäti. vijïänamupässveti.
7.7.2
 sa yo vijïänaà brahmetyupäste, vijïänavato vai sa lokän jïäna-
vato 'bhisiddhati-yävad vijïänasya gatam, taträsya yathäkäma- cäro
bhavati, yo vijïänaà brahmetyupäste.
 asti bhagavo vijïänäd bhüya iti. vijïänädväva bhüyo 'stéti. tanme
bhagavän bravétviti.

7.8.1
 balaà väva vijïänäd bhüyaù. api(pé) ha çataà vijïänavatämeko
balavänäkampayate. sa yadä balé bhavati, athotthätä bhavati, utti-
ñaöhan paricaritä bhavati; paricarannupasattä bhavati; upasédan drañöä
bhavati çrotä bhavati mantä bhavati boddhä bhavati kartä bhavati
vijïätä bhavati. balena vai påthivé tiñöhati, balenäntarikñam, balena
dyaurbalena parvätä balena devamanuñyä balena paçavaçca vayäàsi ca
tåëavanaspatayaù çväpadänyäkéöapataìgapipélikaà balena lokastiñöhati.
balamupä- rasveti.
7.8.2
 sa yo balaà brahmetyupäste, yävad balasya gatam taträsya yathä-
kämacäro bhavati, yo balaà brahmatyupäste.
 asti bhagavo baläd bhüya iti. baläd väva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.

7.9.1
  annaà väva baläd bhüyaù. tasmäd yadyapi daça rätrérnäçnéyät, yadyuha
jévet athavä, adrañöä 'çrotä 'mantä 'bodvä 'kartä 'vijïätä bhavati.
athännasyä ''ye(yé) drañöä bhavati, çrotä bhavati, mantä bhavati, boddhä
bhavati, kartä bhavati, vijïätä bhavati. annamupässveti.
7.9.2
 sa yo 'nnaà brahmetyupäste, annavato vai sa lokän pänavato 'mi-
siddhayati, yävadannasya gatam taträsya yathäkämacäro bhavati, yo 'nnaà
brahmetyupäste.
 asti bhagavo 'nnäd bhüya iti. annädväva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti .

7.10.1
 äpo vä[va] annäd bhüyasyaù, tasmäd yadä suvåñöirna bhavati, vyä-
dhéyante präëäù, annaà kanéyo bhaviñyatéti. atha yadä suvåñöirbhavati,
änandinaù präëä bhavanti, annaà bahu bhaviñyatéti. äpa evemä mürtäù
yeyaà påthivé, yadantarikñam, yad dhyauù, yat parvatäù,
yaddevamanuñyäù, yat paçavaçca vayäàsi ca; tåëavanaspatayaù
çväpadänyäkéöapataìgapipé- likamäpa evemä mürtäù. apa upässveti.
7.10.2
 sa yo 'po brahmetyupäste, äpnoti sarvän kämäàståptimän bhavati,
yävadapäà gatam, taträsya yathäkämacäro bhavati, yo 'po
brahmetyupäste.
7.10.3
 asti bhagavo ' dbhayo bhüya iti. adbhayo väva bhüyo 'stéti. tanme
bhagavän bravétviti.

7.11.1
 tejo vä adbhayo bhüyaù. tadvä etadväyumägåhyä ''käçamabhitapati.
tadähuù - niçocati, nitapati, varñiñyati vä iti. teja eva tat pürvaà
darçayitvä 'thäpaù såjate. tadetadürdhväbhiçca tiraçcébhiçca vidyudbhi-
[äà ??] hådäçcaranti. tasmädähuù - vidyotate, stanayati, varñañyati vä iti.
teja eva tat pürvaà darçayitvä 'thäpaù såjate. tena upässveti.
7.11.2
 sa yastejo brahmetyupäste; tejasvé tejasvé vai sa tejasvato lokän
bhäsvato 'pahatatamaskän abhisiddhati, yävat tejaso gatam, taträsya
yathäkämacäro bhavati, yastejo brahmetyupäste.
 asti bhagavastejaso bhüya iti. tejaso väva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.

7.12.1
 äkäço väva tejaso bhüyän. äkäço vai süryäcandramasä- bubhau vidyunnakñaträëyagniù. äkäçenä ''hvayati, äkäçena çåëoti, äkäçena
pratiçåëoti, äkäço ramate, äkäçe na ramate, äkäçe jäyate, äkäçamabhijäyate.
äkäçamupässveti.
7.12.2
 sa ya äkäçaà brahmetyupäste, äkäçavato vai sa lokän prakäça- 
vato 'saàbädhän urugäyavato 'bhisiddhayati. yävadäkäçasya gatam
taträsya yathäkämacäro bhavati, ya äkäçaà brahmetyupäste.
 asti bhagava äkäçäd bhüya iti. äkäçädväva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.

7.13.1
 smaro vä äkäçäd bhüyaù (yän). tasmäd yadyapi bahava äséran asmarantaù,
naiva te kaïcana çåëuyuù, na manvéran, na vijänéran, yadä väva te
smareyuù, atha çåëuyuù atha manvéran, atha vijänéran. smareëa vai
puträn vijänäti; smareëa paçün. smaramupässveti.
7.13.2
 sa yaù smaraà brahmetyupäste, yävat smarasya gatam taträsya yathä-
kämacäro bhavati, yaù smaraà brahmetyupäste.
 asti bhagavaù smaräd bhüya iti. smarädväva bhüyo'stéti. tanme 
bhagavän bravétviti.

7.14.1
 äçä väva smaräd bhüyasé. äçayedvo vai smaro mantränadhéte, karmäëi
kurute, puträàçca paçuàçcecchate, imaïca lokamamuïcecchate.
äçämupässveti.
7.14.2
 sa ya äçäà brahmetyupäste, äçayä 'sya sarve kämäù samåddhaya-nti;
amoghä hyasyäçiño bhavanti, yävadäçäyä gatam taträsya yathäkämacäro
bhavati, ya äçäà brahmetyupäste.
 asti bhagava äçäyä bhüya iti. äçäyä väva bhüyo 'stéti. tanme bhagavän
bravétviti.

7.15.1
 präëo väva äçäyä bhüyän. yathä vä arä näbhau samarpitäù, evamasmin
präëe sarvaà samarpitam. präëaù präëena yäti. präëaù präëaà dadäti;
präëäya dadäti. präëo ha pitä, präëo mätä, präëo bhrätä, präëaù svasä,
präëa äcäryaù, präëo brähmaëaù.
7.15.2
 sa yadi pitaraà vä mätaraà vä bhrätaraà vä svasäraà vä ''cäryaà vä
brähmaëaà vä kiïcit bhåçamiva pratyäha, dhik tvä 'stvityevainamähuù,
pitåhä vai tvamasi, mätåhä vai tvamasi, bhrätåhä vai tvamasi, svasåhä vai
tvamasi, äcäryahä vai tvamasi, brähmaëahä vai tvamaséti.
7.15.3
 atha yadyapyenän utkräntapräëän çülena samäsaà vyatisaìdahet,
naivainaà brüyuù pitåhä 'séti, na mätåhä 'séti, na bhrätåhä 'séti, na
svasåhä 'séti, näcäryahä 'séti, na brähmaëahä 'séti.
7.15.4
 präëo hyaitäni sarväëi bhavati.
 sa vä eña paçyan evaà manväna evaà vijänan ativädé bhavati. taïcet
brüyuù ativädyaséti, ativädyasméti brüyät; näpahnuvéta.

7.16.1
 eña tu vä ativadati, yaù satyenätivadati.
 so 'haà bhagavaù satyenätivadänéti.
 satyaà tveva vijijïäsitavyamiti. satyaà bhagavo vijijïäsa iti.

7.17.1
 yadä vai vijänäti, atha satyaà vadati. nävijänan satyaà vadati.
vijänanneva satyaà vadati. vijïänaà tveva vijijïäsitavya- miti. vijïänaà
bhagavo vijijëäsa iti.

7.18.1
 yadä vai manute 'tha vijänäti. nämatvä vijänäti. matvaiva vijänäti.
matistveva vijijïäsitavyeti. matià bhagavo vijijïäsa iti.

7.19.1
yadä vai çraddadhäti, atha nanute. näçraddadhanmanute. çraddadhadeva
manute. çraddhä tveva vijijïäsitavyeti. çraddhäà bhagavo vijijïäsa iti.

7.20.1
 yadä vai nistiñöhati. atha çraddadhäti. nänistiñöhan çraddadhäti.
nistiñöhanneva çraddadhäti. ni(niù?) ñöhä tveva vijijïäsitavyeti. ni(niù ?
ñöhäà) bhagavo vijijïäsa iti.

7.21.1
 yadä vai karoti, atha nistiñöhati. näkåtvä nistiñöhati. kåtvaiva nistiñöhati.
kåtistveva vijijïäsitavyeti. kåtià bhagavo vijijïäsa iti.

7.22.1
 yadä vai sukhaà labhate, atha karoti. näsukhaà labdhvä karoti.
sukhameva labdhvä karoti. sukhaà tveva vijijïäsitavyamiti. sukhaà
bhagavo vijijïäsa iti.

7.23.1
 yo vai bhümä tat sukham. nälpe sukhamasti. bhümaiva sukham. bhümä
tveva vijijïäsitavya iti. bhümänaà bhagavo vijijïäsa iti.

7.24.1
 yatra nänyat paçyati, nänyacchåëoti, nänyat vijänäti, sa bhümä. atha
yatränyat paçyati, anyacchåëoti, anyat vijänäti, tadalpam. yo vai bhümä,
tadamåtam. atha yadalpam, tanmartyam.
7.24.2??
 sa bhagavaù kasmin pratiñöhita iti.  sve mahimni,
 yadi vä na mahimnéti, go açvamiha mahimetyäcakñate, hasti- hiraëyaà
däsabhäryaà kñeträëyäyatanänéti. nähameva bravéméti hoväca, anyo
hyanyasmin pratiñöhita iti.

7.25.1
 sa evädhastät, sa upariñöät, sa paçcät, sa purastät, sa dikñiëataù, sa
uttarataù, sa evedaà sarvamiti.
 athäto 'haìkärädeça eva - ahamevädhastät, ahamupariñöät, ahaà
paçcät, ahaà purastät, ahaà dikñiëataù, ahamuttarataù, ahamevedaà
sarvamiti.
7.25.2
 athäta ätmädeça eva - ätmaivädhastät, ätmopariñöät, ätmä paçcät,
ätmä purastät, ätmä dakñiëataù, ätmottarataù, ätmaivedaà sarvamiti.
 sa vä eña evaà paçyannevaà manväna evaà vijäman ätmarati-
rätmakréòa ätmamithuna ätmä ''nandaù; sa svaräò bhavati. tasya sarveñu
lokeñu kämacäro bhavati. atha ye 'nyathä 'to viduranyaräjänaste
kñayyalokä bhavanti. teñäà sarveñu lokeñvakämacäro bhavati.
7.26.1
 tasya ha vä etasyaivaà paçyata evaà manvänasyaivaà vijänata ätmataù
präëa ätmata äçä '' tmataù smara ätmata äkaça ätmatasteja ätmata äpa
ätmata ävirbhävatirobhävävätmato ''nnamätmato bala - mätmato
vijïänamätmato dhyänamätmataçcittamätmataù saëkalpa ätmato mana
ätmato vägätmato nämätmato manträätmataù karmäëyätmata evedaà
sarvamiti.
7.26.2
tadeña çlokaù - na paçyo måtyuà paçyati na rogaà nota duùkhatäm.
   sarvaà ha paçyaù paçyati sarvamäpnoti sarvaçaù. iti.
   sa ekadhä bhavati tridhä bhavati païcadhä.
   saptadhä navadhä caiva punaçcaikädaça (çaù) småtaù.
   çataïca daça caikaïca sahasräëi ca viçaàtiù.
   ähäraçuddhau sattvaçuddhiù sattvaçuddhau dhruvä småtiù.
 småtilambhe sarvagranthénäà vipramokñaù.
 tasmai mådatakañäyäya {devarñaye näradäya} tamasaù päraà darçayati
bhagavän sanatkumära. taà skanda ityäcakñate taà skanda ityäcakñate.

iti chändogyopaniñadi saptamo 'dhyäyaù

8.1.1-4
 atha yadidamasmin brahmapure daharaà puëòarékaà veçma
daharo 'sminnantaräkäçaù tasmin yadantastadanveñöavyaà tadväva viji-
jïäsitavyamiti.
 taïcet brüyuù - yadidamasmin brahmapure daharaà puëòarékaà
veçma daha- ro 'sminnantaräkäçaù, kià tadatra vidyate yadanveñöavyaà
yadväva viji- jïäsitavyamiti, sa brüyät - yävän vä ayamäkäçastäväneño 'nta-
rhådaya äkäçaù ubhe asmin dyäväpåthivé antareva samähite ubhäva- gniçca
väyuçca süryäcandramasävubhau vidyunnakñaträëi. yaccäsyehästi yacca
nästi, sarvaà tadasmin samähitamiti.
 taïcet brüyuù - asmiàçcedidaà brahmapure sarvaà samähitaà sarväëi
ca bhütäni sarve ca kämäù, yadaina (ta) jjarämä(vä) pnoti pradhvaàsate
vä kià
 tato 'tiçiñyata iti.
8.1.5 ??
 sa brüyät - näsya jarayaitajjéryati, na vadhenäsya hanyate; etat satyaà
brahmapuram.
 asmim kämäù samähitäù. eña ätmä 'pahatapäpmä vijaro vimåtyurviçoko
vijighatso 'pipäsaù satyakämaù satyasaìkalpaù.
 yathä hyeveha prajä anväviçanti yathänuçäsanaà yaà yamantabhi -
kämä bhavanti yaà janapadaà yaà kñetrabhägaà taà tamevopajévanti.
8.1.6
 tadyatheha karmacito lokaù kñéyate, evamevämutra puëyacito lokaù
kñéyate. tadya ihätmänamananuvidya vrajantyetäàçca satyän kämän,
teñäà sarveñu lokeñvakämacäro bhavati.
 atha ya ihätmänamanuvidya vrajantyetäçcaà satyän kämän, teñäà
sarveñu lokeñu kämacäro bhavati.

8.2.1
 sa yadi pitålokakämo bhavati, saìkalpädeväsya pitaraù samu -
 ttiñöhanti. tena pitålokena saàpanno mahéyate.
8.2.2
 atha yadi mätålokakämo bhavati saìkalpädeväsya mätaraù
samuttiñöhanti. tena mätålokena saàpanno mahéyate.
8.2.3
 atha yadi bhrätålokakämo bhavati, saìkalpädeväsya bhrätaraù
samuttiñöhanti. tena bhrätålokena saàpanno mahéyate.
8.2.4
 atha yadi svasålokakämo bhavati, saìkalpädeväsya svasäraù
samuttiñöhanti. tena svasålokena saàpanno mahéyate.
8.2.5
 atha yadi sakhilokakämo bhavati, saìkalpädeväsya sakhäyaù
samuttiñöhanti. tena sakhilokena saàpanno mahéyate.
8.2.6
 atha yadi gandhamälyalokakämo bhavati, saìkalpädeväsya gandha-
mälye samuttiñöhataù. tena gandhamälyalokena saàpanno mahéyate.
8.2.7
  atha yadyannapänalokakämo bhavati, saìkalpädeväsya annapäne
samuttiñöhataù. tenännapänalokena saàpanno mahéyate.
8.2.8
 atha yadi gétaväditralokakämo bhavati, saìkalpädeväsya géta - väditre
samuttiñöhataù. tena gétaväditralokena saàpanno mahéyate.
8.2.9
 atha yadi strélokakämo bhavati, saìkalpädeväsya striyaù samu-
ttiñöhanti. tena strélokena saàpanno mahéyate.
8.2.10
 yaà yamantamabhikämo bhavati, yaà kämaà kämayate, so 'sya
saìkalpädeva samuttiñöhati. tena saàpanno mahéyate.

8.3.1
 ta ime satyäù kämä anåtäpidhänäù. teñäà satyänäà satäma -
nåtamapidhänam. yo yo hyasyetaù praiti, na tamiha darçanäya labhate.
 atha ye cäsyeha jévä ye ca pretä yaccänyadicchanna labhate, sarvaà
tadatra gatvä vindate. atra hyasyaite satyäù kämä anåtäpidhänäù.
tadyathä hiraëyanidhià nihitamakñetrajïä uparyupari saïcaranto na
vindeyuù, evamevemäù sarväù prajä aharahargacchantya evaà
brahmalokaà na vindanti; anåtena hi pratyüòhäù.
 sa vä eña ätmä hådi. tasyaitadevaniruktaà hådyayamiti. tasmä-
ddhådayam. aharaharvä evaàvit svargaà lokameti.
 atha ya eña saàprasädo 'smäccharérät samutthäya paraà
jyotirupasaàpadya svena rüpeëäbhiniñpadyate, eña ätmeti hovacaitadamåtamabhayametadbrahmeti.
 tasya ha vä etasya brahmaëo näma satyamiti. täni ha vä etäni
tréëyakñaräëi sat ti yamiti. tad yat sat, tadamåtam; atha yat ti, tanmartyam;
atha yad yam, tenobhe yacchati. yadanenobhe yacchati, tasmät yam.
aharaharvä evaàvit svargaà lokameti.

8.4.1
 atha ya ätmä sa seturvidhåtireñäà lokänämasaàmedäya. naitaà
setumahorätre tarato na jarä na måtyuù. na çoko na sukåtaà na duñkåtaà
sarve päpmäno 'to nivartante. apahatapäpmä hyeña brahmalokaù.
 tasmädvä etaà setuà tértvä 'ndhassan anandho bhavati; viddhassan
aviddho bhavati; upatäpé san anupatäpé bhavati.  tasmädvä etaà
setuà tértvä api naktamahareväbhiniñpadyate. sakådvibhäto hyevaiña
brahmalokaù.
 tadya evaitaà brahmalokaà brahmacaryeëänuvindanti, teñämevaiña
brahmalokaù, teñäà sarveñu lokeñu kämacäro bhavati.

8.5.1
 atha yat yajïa ityäcakñate brahmacaryameva tat. brahmacaryeëa hyeva
yo jïätä taà vindate.
 atha yadiñöamityäcakñate, brahmacaryameva tat. brahmacaryeëa
hyeveñöä ''tmänamanuvindate.
 atha yat sättåäyaëamityäcakñate, brahmacaryameva tat. brahmacaryeëa
hyeva sata ätmanasträëaà vindate.
 atha yanmaunamityäcakñate, brahmacaryameva tat. brahmacaryeëa
hyevä - tmänamanuvidya manute.
 atha yadanäçakäyanamityäcakñate, brahmacaryameva tat. eña hyätmä
na naçyati, yaà brahmacaryeëänuvindate.
 atha yadaraëyäyanamityäcakñate, brahmacaryameva tat. araçca ha vai
ëyaçcärëavau brahmaloke tåtéyasyämito divi.
 tadairammadéyaà saraù; tadaçvatthaù somasavanaù; tadaparäjitä
pürbrahmaëaù. prabhuvimitaà diraëmayam.
 tat ya evaitävaraïca ëyaïcärëavau brahmaloke
brahmacaryeëänuvindanti, teñämevaiña brahmalokaù teñäà sarveñu
lokeñu kämacäro bhavati.

8.6.1
 atha yä etä hådayasya näòyaù, täù piìgaöhasyäëimnastiñöhanti çuklasya
nélasya pétasya lohitasyeti. asau vä ädityaù piìgaöhaù; eña çukla eña néla
eña lohitaù.
 tadyathä mahäpatha ätata ubhau grämau gacchatémaïcämuïca, eva -
mevaitä ädityasya raçmaya ubhau lokau gacchatémaïcämuïca. amuñmä-
dädityät pratäyante; tä äsu äòéñu såptäù. äbhyo näòébhyaù pratäyante;
te 'muñminnäditye såptäù. tadyatraitat suptaù samastaù saàprasannaù
svapnaà na vijänäti, äsu tadä näòéñu såpto bhavati.
 taà na kaçcana päpmä spåñati. tejasä hi tadä saàpanno bhavati.
atha yatraitadabalimänaà néto bhavati, tamabhita äsénä ähuù, jänäsi mäà
jänäsi mämiti. sa yävadasmäccharérädanutkränto bhavati, tävajjänäti.
 atha yatraitadasmäccharérädutkrämati, athaitaireva raçmibhirürdhva
ä(mä)kramate. sa aimiti vähodvä méyate. sa yävat kñipye- nmanaù,
tävadädityaà gacchati.
 etadvai khalu lokadväraà viduñäà prapadanaà nirodho 'viduñäm.
 tadeña çlokaù -
 çataïcaikä ca hådayasya näòyastäsäà mürdhänamabhinismåtaikä.
 tayordhvamäyannamåtatvameti viñvaììanyä utkramaëe bhavanti.
utkramaëe bhavanti.

8.7.1
 ya ätmä 'pahatapäpmä vijaro vimåtyuviçoko vijighatco 'pi- päsaù
satyakämaù satyasaìkalpaù, so 'nveñöavyaù sa vijijïäsitavyaù. sa
sarväàçca lokänäpnoti sarvaàçca kämän yastamätmänamanuvidya
vijänätéti ha prajäpatiruväca.
 taddhobhaye deväsurä anububudhire. he hocuù - hanta
tamätmänamanvi- cchämo yamätmänamanviñya sarväàçca lokänäpnoti
sarväàçca kämäniti.
 
 indro haiva devänämabhipravavräja; virocano 'suräëäm. tau
häsaàvidänäveva samitpäëé prajäpatisakäçamäjagmatuù.

 tau ha dvätriàçataà varñäëi brahmacaryamüñatuù. tau ha prajäpati-
ruväca kimicchantävavästamiti. tau hocaturya ätmä 'pahatapäpmä
vijaro vimåtyurviçoko vijighatso 'pipäsaù satyasaìkalpaù so '-nveñöavyaù
sa vijijïäsitavyaù sa sarväàçca lokänäpnoti sarväàçca kämän yastamätmänamanuvidya vijänätéti bhagavato vaco vedayante. tamicchantävavästamiti.

 tau ha prajäpatiruväca ya eño 'kñiëi puruño dåçyate, eña ätmeti
hoväcaitadamåtamabhayametadbrahmeti.

 atha yo 'yaà bhagavo 'psi parikhyäyate yaçcäyamädarçe katama eña iti.
eña u evaiñu sarveñvanteñu parikhyäyata iti sa hoväca.

8.8.1-2
  udaçaräva ätmänamavekñya yadätmano na vijänéthastanme prabrata-
miti. tau hodaçaräve 'vekñäïcakräte. tau ha prajäpatiruväca - kià paçyatha
iti. tau hocatuù, sarvamevedamäväà bhagava ätmänaà paçyäva ä
lomabhya ä nakhebhyaù pratirüpamiti.
 tau ha prajäpatiruväca sädhvalaìkåtau suvasanau pariñkåtau
bhütvodaçaräve 'vekñe(kñye)thämiti. tau ha sädhvalaìkåtau suvasanau
pariñkåtau bhütvodaçaräve 'vekñäïcakäte. tau ha prajäpatiruväca kià
paçyatha iti.
8.8.3
 tau hocatuù - yathaivedamäväà bhagavaù sädhvalaìkåtau suvasanau
pariñkåtau svaù evamevemau bhagavaù sädhvalaìkåtau suvasanau
pariñkåtau viti. eña ätmeti hoväcaitadamåtamabhayametad brahmeti. tau
ha çäntahådayau pravavrajatuù.
8.8.4
 tau hänvékñya prajäpatiruväca - anupala - bhyätmänamananuvidya
vrajataù. yatara etadupaniñado bhaviñyanti devä vä asurä vä, te
paräbhaviñyantiti.
 sa ha çäntahådaya eva virocano 'surän jagäma. tebhyo haitämupaniñadaà
proväca - ätmaiveha mahayya ätmä parécaryaù. ätmän - meveha 
mahayannätmänaà paricarannubhau lokävaväpnotémaïcämuïceti
8.8.5
 tasmädapyadyehädadänamaçraddadhänamayajamänamähuù, äsuro
bateti. asuräëäà hyeñopaniñat. pretasya çaréraà bhikñayä
vasanenälaìkäreëeti saàskurvanti. etena hyamuà lokaà jeñyanto
manyante.

8.9.1
 atha hendro 'präpyaiva devänetadbhayaà dadarça - yathaiva
khalvayamasmin çarére sädhvalaìkåto sädhvalaìkåto bhavati, suvasane
suvasanaù, pariñkåte pariñkåtaù, evameväyamasminnandhe 'ndho
bhavati, sräme srämaù, parivåkëe parivåkëaù. asyaiva çarérasya
näçamanveña naçyati. näha - matra bhogyaà paçyaméti.
8.9.2
 sa samitpäëiù punareyäya. taà ha prajäpatiruväca - maghavan
yacchäntahådayaù präbräjéù, särdhaà virocanena, kimicchan punarägam
iti. sa hoväca yathaiva khalvayaà bhagavo 'smin çarére sädhvalaìkåte
sädhvalaìkåte bhavati, suvasane suvasanaù, pariñkåte pariñkåtaù, eva -
meväyamasminnandhe 'ndho bhavati, sräme srämaù, parivåkëe
parivåkëo 'syaiva çarérasya näçamanveña naçyati. nähamatra bhogyaà
paçyäméti.
8.9.3
 evamevaiña maghavanniti hoväca, etaà tveva te bhüyo 'nuvyäkhyä-
syämi. vasäparäëi dvätriàçataà varñäëéti. sa häparäëi dvätriàçataà
varñäëyuväsä tasmai [sa] hoväca.

8.10.1
 ya eña svapne mahéyamänaçcarati, eña ätmeti hoväcaitadamåta-
mabhayametat brahmeti. sa ha çäntahådayaù pravavräja. sa häpräpyaiva
devänetadbhayaà dadarça. tadyadyapédaà çaréramandhaà bhavati,
anandhaù sa bhavati; yadi srämam, asrämaù; naivaiño 'sya doñeëa duñyati.
8.10.2
 na vadhenäsya hanyate, näsya srämyeëa srämaù. ghnanti tvevainaà
vicchäda(ya) yantéva; apriyavetteva bhavati; api roditéva. nähamatra
bhogyaà paçyäméti.
8.10.3
 sa samitpäëiù punareyäya. taà ha prajäpatiruväca - maghavan
yacchäntahågayaù prävräjéù, kimicchan punarägama iti. sa hoväca
tadyadyapédaà bhagavaù çaréramandhaà bhavatyanandhaù sa bhavati,
yadi srämamasrämo naivaiño 'sya doñeëa duñyati.
8.10.4
 na vedhenäsyahanyate näsya srämye (me) ëa srämaù. dhnanti tvevainaà
vicchädayantéva. apriyavetteva bhavati. api roditéva. nähamatra bhogyaà
paçyäméti. evamevaiña maghavanniti hoväca. etaà tveva te bhüyo '
nuvyäkhyäsyämi vasäparäëi dvätriàçataà varñäëéti. sa häparäëi
dvätriàçataà varñäëyuväsa. tasmai hoväca.

8.11.1
 tadyatraitatsuptaù samastaù saàprasannaù svapnaà na vijänäti, eña
ätmeti hoväca - etadamåtamabhayametadbrahmeti. sa ha çäntahådayaù
pravavräja. sa häpräpyaiva devänetadbhayaà dadarça -näha
khalvayamevaà saàpratyätmänaà jänätyayamahamasméti; no evemäni
bhütäni. vinäçameväpéto bhavati. nähamatra bhogyaà paçyäméti.
8.11.2
 sa samitpäëiù punareyäya. taà ha prajäpatiruväca - maghavan
yacchäntahådayaù prävräjéù kimivecchan punarägama iti. sa hoväca
näha khalvayaà bhagava evaà saàpratyätmänaà
jänätyayamahamasméti, no evemäni bhütäni. vinäçameväpéto bhavati.
nähamatra bhogyaà paçyäméti. evamevaiña maghanniti hoväca, etaà
tveva te bhüyo 'nu- vyäkhyäsyämi no evänyatraitasmät. vasäparäëi
païca varñäëéti. sa häparäëi païca varñäëyuväsa. tänyekaçataà
saàpeduù.
 etat tat, yadähuù, ekaçataà ha vai varñäëi maghavän prajäpatau
brahmacaryamuväsa. tasmai hoväca.

8.12.1-3
 maghavan martyaà vä idaà çaréramättaà måtyunä.
tadasyämåtasyäçaréra - syätmano 'dhiñöhänam. ätto vai saçaréraù
priyäpriyäbhyäm. na ha vai saçarérasya sataù priyäpriyayorapahatirasti.
açaréraà väva santaà na priyäpriye spåçataù.
 açaréro väyuù; abhraà vidyut stanayitnuù açaréräëyetäni. tadyathaitäni
amuñmädäkäçät samutthäya paraà jyotirupasaìpadya svena
rüpeëäbhiniñpadyante, evamevaiña saìprasädo 'smäccharérät samutthäya
paraà jyotirupasaàpadya svena rüpeëäbhiniñpadyate.
 sa uttamaù puruñaù. sa tatra paryeti jakñat kréòan ramamäëaù strébhirvä
yänairvä jïätibhirvä nopajanaà smaranniìdaà çaréram. sa yathä prayogya
äcaraëe yuktaù, evameväyamasmin çarére präëo yuktaù.
8.12.4
 atha yatraitadäkäçamanuviñaëëaà cakñuù, sa cäkñuñaù puruñaù;
darçanäya cakçuù. atha yo vededaà jighräëéti, sa ätmä; gandhäya
ghräëam. atha yo vededamabhivyäharäëéti, sa ätmä; abhivyähäräya väk.
yo vededaà çåëavänéti, sa ätmä; çravaëäya çrotram.
8.12.5
 atha yo vededaà manvänéti, sa ätmä; mano 'sya divyaà cakñuù. sa vä
eña etena divyena cakñuñä manasaitän kämän paçyan ramate, ya ete
brahmaloke.
8.12.6
 taà vä etaà devä ätmänamupäsate. tasmät teñäà sarve ca lokä ättäù,
sarve ca kämä.
 sa sarväàçca lokänäpnoti sarväàçca kämän, yastamätmänamanuvidya
vijänätéti ha prajäpatiruväca prajäpatiruväca.

8.13.1
 çyämäcchabaöhaà prapadye çabaläcchayämaà prapadye.
 açve iva romäëi vidhüya päpa candra iva rähormukhät pramucya.
 dhütvä çaréramakåtaà kåtätmä brahmalokamabhisaìbhaväméti abhi-
saìbhaväméti.

8.14.1
 äkäço vai näma nämarüpayornirvahitä, te yadantarä tat brahma
tadamåtaà sa ätmä.
 prajäpateù sabhäà deçma prapadye. yaço 'haà bhavämi brähmaëänäà
yaço räjïäà yaço viçäà yaço 'hamanu präpatsi. sa hähaà yaçasäà yaçaù
çve (çye) tamadatkamadatkaà çvetaà lindu mä 'bhigäm lindu mä 'bhigäm.

8.15.1
 taddhaitat brahmä prajäpataya uväca, prajäpatirmanave manuù
prajäbhyaù. äcäryakulät vedamadhétya yathävidhänaà guroù
karmätiçeñeëäbhi- samävåtya kuöumbe çucau deçe svädhyäyamadhéyäno
dhärmikän vidadhat ätmani sarvendriyäëi saàpratiñöhäpyähiàsan sarvä
bhütänyanyatra térthebhyaù sa khalvevaà vartayan yävadäyuñaà
brahmalokamabhisaàpadyate na ca punarävartate na ca punarävartate.
8.15.2
 äpyäyantu mamäìgäni väk präëaçcakñuù çrotramatho balami - ndriyäëi
ca sarväëi sarvaà brahmau (hmo) paniñadaà mä 'haà brahma
niräkuryäà mä mä brahma niräkarot aniräkaraëamastu aniräkaraëaà
me 'stu tadätmani nirate ya upaniñatsu dharmäste mayi santu te mayi
santu.

chändogyopaniñat saìpürëä