oà saha näv avatu. saha nau bhunaktu. saha véryaà karavävahai. tejasvi näv adhétam astu mä vidviñävahai. oà çäntiù çäntiù çäntiù.

1.1.1
oà uçan ha vai väjaçravasaù sarva-vedasaà dadau. tasya ha naciketä näma putra äsa.
1.1.2
taà ha kumäraà santaà dakñiëäsu néyamänäsu çraddhäm äviveça so 'manyata.
1.1.3
pétodakä jagdha-tåëä
 dugdha-dohä nirindriyäù
anandä näma te lokäs
tän sa gacchati tä dadat
1.1.4
sa hoväca pitaraà tata kasmai mäà däsyaséti. dvitéyaà tåtéyaà taà+ hoväca måtyave tvä dadäméti.
1.1.5
bahünäm emi prathamo
 bahünäm emi madhyamaù
kià+ svid yamasya kartavyaà
 yan mayädya kariñyati
1.1.6
anupaçya yathä pürve
 pratipaçya tathäpare
sasyam iva martyaù pacyate
 sasyam iväjäyate punaù
1.1.7
vaiçvänaraù praviçaty atithir brähmaëo gåhän. tasyaitäà+ çäntià kurvanti hara vaivasvatodakam.
1.1.8
äçä-pratékñe saìgataà+ sünåtäà
 ceñöä-pürte putra-paçüà+ç ca sarvän
etad våìkte puruñasyälpa-medhaso
 yasyänaçnan vasati brähmaëo gåhe
1.1.9
tisro rätrér yad avätsér gåhe me
 'naçnan brahmann atithir namasyaù
namas te 'stu brahman svasti me 'stu
 tasmät prati trén varän våëéñva
1.1.10
çänta-saìkalpaù su-manä yathä syäd
 véta-manyur gautamo mäbhi måtyo
tvat-prasåñöaà mäbhivadet pratéta
 etat trayäëäà prathamaà varaà våëe
1.1.11
yathä purastäd bhavitä pratéta
 audälakir äruëir mat-prasåñöaù
sukhaà+ rätréù çayitä véta-manyus
 tväà dadåçivän måtyu-mukhät pramuktam
1.1.12
svarge loke na bhayaà kiïcanästi
 na tatra tvaà na jarayä bibheti
ubhe tértväçanäyä-pipäse
 çokätigo modate svarga-loke
1.1.13
sa tvam agnià+ svargyam adhyeñi
 prabrühi tvaà çraddadhänäya mahyam
svarga-lokä amåtatvaà bhajanta
 etat dvitéyena våëe vareëa
1.1.14
pra ti bravémi tad u me nibodha
 svargyam agnià naciketaù prajänan
ananta-lokäptim atho pratiñöhäà
 viddhi tvam etaà nihitaà guhäyäm
1.1.15
lokädim agnià tam uväca tasmai
 yä iñöakä yävatér vä yathä vä
sa cäpi tat pratyavadat yathoktam
 athäsya måtyuù punar eväha tuñöaù
1.1.16
tam abravét préyamäëo mahätmä
 varaà tavehädya dadämi bhüyaù
tavaiva nämnä bhavitäyam agniù
 såìkäà cemäm aneka-rüpäà gåhäëa
1.1.17
tri-ëäciketas tribhir etya sandhià
 tri-karma-kåt tarati janma-måtyü
brahma-ja-jïaà devam éòyaà viditvä
 nicäyyemäà+ çäntim atyantam eti
1.1.18
tri-ëäciketas trayam etad viditvä
 ya evaà vidväà+ç cinute näciketam
sa måtyu-päçän purataù praëodya
 çokätigo modate svarga-loke
1.1.19
eña te 'gnir naciketaù svargyo
 yam avåëéthä dvitéyena vareëa
etam agnià tavaiva pravakñyanti
 janäsas tåtéyaà varaà naciketo våëéñva
1.1.20
yeyaà prete vicikitsä manuñye
 'stéty eke näyam astéti caike
etad vidyäm anuçiñöas tvayähaà
 varäëäm eña varas tåtéyaù
1.1.21
devair aträpi vicikitsitaà purä
 na hi su-vijïeyam aëur eña dharmaù
anyaà varaà naciketo våëéñva
 mä moparotsér iti mä såjainam
1.1.22
devair aträpi vicikitsitaà kila
 tvaà ca måtyo yan na su-vijïeyam ättha
vaktä cäsya tvädåg anyo na labhyo
 nänyo varas tulya etasya kaçcit
1.1.23
çatäyuñaù putra-pauträn våëéñva
 bahün paçün hasti-hiraëyam açvän
bhümer mahad äyatanaà våëéñva
 svayaà ca jéva çarado yävad icchasi
1.1.24
etat-tulyaà yadi manyase varaà
 våëéñva vittaà cira-jévikäà ca
mahä-bhümau naciketas tvam edhi
 kämänäà tvä käma-bhäjaà karomi
1.1.25
ye ye kämä durlabhä martya-loke
 sarvän kämäàç chandataù prärthayasva
imä rämäù sa-rathäù sa-türyä
 na hédåçä lambhanéyä manuñyaiù
1.1.26
çvo-bhävä martyasya yad antakaitat
 sarvendriyäëäà jarayanti tejaù
api sarvaà jévitam alpam eva
 tavaiva vähäs tava nåtya-géte
1.1.27
na vittena tarpaëéyo manuñyo
 lapsyämahe vittam adräkñma cet tvä
jéviñyämo yävad éçiñyasi tvaà
 varas tu me varaëéyaù sa eva
1.1.28
ajéryatäm amåtänäm upetya
 jéryan martyaù kvadhaù-sthaù prajänam
abhidhyäyan varëa-rati-pramodän
 ati-dérghe jévite ko rameta
1.1.29
yasminn idaà vicikitsanti måtyo
 yat sämparäye mahati brühi nas tat
yo 'yaà varo güòham anupraviñöo
 nänyaà tasmän naciketä våëéte

1.2.1
anyac chreyo 'nyad utaiva preyas
 te ubhe nänärthe puruñaà+ sinétaù
tayoù çreya ädadänasya sädhu bhavati
 héyate 'rthäd ya u preyo våëéte
1.2.2
çreyaç ca preyaç ca manuñyam etas
 tau samparétya vivinakti dhéraù
çreyo hi dhéro 'bhi preyaso våëéte
 preyo mando yoga-kñemäd våëéte
1.2.3
sa tvaà priyän priya-rüpäàç ca kämän
 abhidhyäyan naciketo 'tyasräkñéù
naitäà såìkäà vitta-mayém aväpto
 yasyäà majjanti bahavo manuñyäù
1.2.4
düram ete viparéte viñücé
 avidyä yä ca vidyeti jïätä
vidyäbhépsinaà naciketasaà manye
 na tvä kämä bahavo 'lolupanta
1.2.5
avidyäyäm antare vartamänäù
 svayaà dhéräù paëòitaà-manyamänäù
dadramyamäëäù pariyanti müòhä
 andhenaiva néyamänä yathändhäù
1.2.6
na sämparäyaù pratibhäti bälaà
 pramädyantaà vitta-mohena müòham
ayaà loko nästi para iti mäné
 punaù punar vaçam äpadyate me
1.2.7
çravaëäyäpi bahubhir yo na labhyaù
 çåëvanto 'pi bahavo yaà na vidyuù
äçcaryo vaktä kuçalo 'sya labdhä-
 çcaryo jïätä kuçalänuçiñöaù
1.2.8
na nareëävareëa prokta
 eña su-jïeyo bahudhä cintyamänaù
ananya-prokta gatir atra nästy
 aëéyän hy atarkyam aëu-pramäëät
1.2.9
naiñä tarkeëa matir äpaneyä
 proktänyenaiva su-jïänäya preñöha
yäà tvam äpaù satya-dhåtir batäsi
 tvädåì no bhüyän naciketaù prañöä
1.2.10
jänämy ahaà+ çevadhir ity anityaà
 na hy adhruvaiù präpyate hi dhruvaà tat
tato mayä naciketaç cito 'gnir
 anityair dravyaiù präptavän asmi nityam
1.2.11
kämasyäptià jagataù pratiñöhäà
 krator änantyam abhayasya päram
stoma-mahad urugäyaà pratiñöhäà
 dåñövä dhåtyä dhéro naciketo 'tyasräkñéù
1.2.12
taà durdarçaà güòham anupraviñöaà
 guhähitaà gahvare-ñöhaà puräëam
adhyätma-yogädhigamena devaà
 matvä dhéro harña-çokau jahäti
1.2.13
etac chrutvä samparigåhya martyaù
 pravåhya dharmyam aëum etam äpya
sa modate modanéyaà+ hi labdhvä
 vivåtaà+ sadma naciketasaà manye
1.2.14
anyatra dharmäd anyaträdharmäd
 anyaträsmät kåtäkåtät
anyatra bhütäc ca bhavyäc ca
 yat tat paçyasi tad vada
1.2.15
sarve vedä yat padam ämananti
 tapäà+si sarväëi ca yad vadanti
yad icchanto brahma-caryaà caranti
 tat te padaà+ saìgraheëa bravémy. om ity etat
1.2.16
etad dhy eväkñaraà brahma
 etad dhy eväkñaraà param
etad dhy eväkñaraà jïätvä
 yo yad icchati tasya tat
1.2.17
etad älambanaà+ çreñöham
 etad älambanaà param
etad älambanaà jïätvä
 brahma-loke mahéyate
1.2.18
na jäyate mriyate vä vipaçcin
 näyaà kutaçcin na babhüva kaçcit
ajo nityaù çäçvato 'yaà puräëo
 na hanyate hanyamäne çarére
1.2.19
hantä cen manyate hantuà
 hataç cen manyate hatam
ubhau tau na vijänéto
 näyaà hanti na hanyate
1.2.20
aëor aëéyän mahato mahéyän
 ätmäsya jantor nihito guhäyäm
tam akratuù paçyati véta-çoko
 dhätuù prasädän mahimänam ätmanaù
1.2.21
äséno düraà vrajati
 çayäno yäti sarvataù
kas taà mahä-madaà devaà
 mad anyo jïätum arhati
1.2.22
açaréraà+ çaréreñv
 anavastheñv avasthitam
mahäntaà vibhum ätmänaà
 matvä dhéro na çocati
1.2.23
näyam ätmä pravacanena labhyo
 na medhayä na bahunä çrutena
yam evaiña våëute tena labhyas
 tasyaiña ätmä vivåëute tanüà+ sväm
1.2.24
nävirato duçcaritän
 näçänto näsamähitaù
näçänta-mänaso väpi
 prajïänenainam äpnuyät
1.2.25
yasya brahma ca kñatraà co-
 bhe bhavata odanaù
måtyur yasyopasecanaà
 ka itthä veda yatra saù

1.3.1
åtaà pibantau sukåtasya loke
 guhäà praviñöau parame parärdhe
chäyätapau brahma-vido vadanti
 païcägnayo ye ca tri-ëäciketäù
1.3.2
yaù setur éjänänäà
 akñaraà brahma yat param
abhayaà titérñatäà päraà
 näciketaà+ çakemahi
1.3.3
ätmänaà rathinaà viddhi
 çaréraà ratham eva tu
buddhià tu särathià viddhi
 manaù pragraham eva ca
1.3.4
indriyäëi hayän ähur
 viñayäàs teñu gocarän
ätmendriya-mano-yuktaà
 bhoktety ähur manéñiëaù
1.3.5
yas tv avijïäna-vän bhavaty
 ayuktena manasä sadä
tasyendriyäëy açväni
 duñöäçvä iva säratheù
1.3.6
yas tu vijïäna-vän bhavati
 yuktena manasä sadä
tasyendriyäëi vaçyäni
 sad-açvä iva säratheù
1.3.7
tas tv avijïäna-vän bhavaty
 amanaskaù sadäçuciù
na sa tat padam äpnoti
 saà+säraà cädhigacchati
1.3.8
yas tu vijïäna-vän bhavati
 sa-manaskaù sadä çuciù
sa tu tat padam äpnoti
 yasmäd bhüyo na jäyate
1.3.9
vijïäna-särathis yas tu
 manaù-pragraha-vän naraù
so 'dhvanaù päram äpnoti
 tad viñëoù paramaà padam
1.3.10
indriyebhyaù parä hy arthä
 arthebhyaç ca paraà manaù
manasas tu parä buddhir
 buddher ätmä mahän paraù
1.3.11
mahataù param avyaktam
 avyaktät puruñaù paraù
puruñän na paraà kiïcit
 sä käñöhä sä parä gatiù
1.3.12
eña sarveñu bhüteñu
 güòhätmä na prakäçate
dåçyate tv agryayä buddhyä
 sükñmayä sükñma-darçibhiù
1.3.13
yacched väë manasé präjïas
 tad yacchej jïäna ätmani
jïänam ätmani mahati niyacchet
 tad yacchec chänta ätmani
1.3.14
uttiñöhata jägrata präpya varän nibodhata
kñurasya dhärä niçitä duratyayä
 durgaà pathas tat kavayo vadanti
1.3.15
açabdam asparçam arüpam avyayaà
 tathärasaà nityam agandha-vac ca yat
anädy anantaà mahataù paraà dhruvaà
 nicäyya tan måtyu-mukhät pramucyate
1.3.16
näciketam upäkhyänaà
 måtyu-proktaà+ sanätanam
uktvä çrutvä ca medhävé
 brahma-loke mahéyate
1.3.17
ya imaà paraà guhyaà
 çrävayed brahma-saàsadi
prayataù çräddha-käle vä
 tad-änantyäya kalpate. tad-änantyäya kalpata iti

2.1.1
paräïci khäni vyatåëat svayam-bhüs
 tasmät paräì paçyati näntar ätman
kaçcid dhéraù pratyag-ätmänam aikñad
 ävåtta-cakñur amåtatvam icchan
2.1.2
paräcaù kämän anuyanti bäläs
 te måtyor yanti vitatasya päçam
atha dhérä amåtatvaà viditvä
 dhruvam adhruveñv iha prärthayante
2.1.3
yena rüpaà rasaà gandhaà
 çabdän sparçäà+ç ca maithunän
etenaiva vijänäti
 kim atra pariçiñyate. etad vai tat
2.1.4
svapäntaà jägaritäntaà
 cobhäu yenänupaçyate
mahäntaà vibhum ätmänaà
 matvä dhéro na çocati
2.1.5
ya imaà madhv-adaà veda
 ätmänaà jévam antikät
éçänaà bhüta-bhavyasya
 na tato vijugupsate. etad vai tat
2.1.6
yaù pürvaà tapaso jätam
 adbhyaù pürvam ajäyata
guhäà praviçya tiñöhantaà
 yo bhütebhir vyapaçyate. etad vai tat
2.1.7
yä präëena sambhavaty
 aditir devatä-mayé
guhäà praviçya tiñöhantéà
 yä bhütebhir vyajäyata. etad vai tat
2.1.8
araëyor nihito jäta-vedä
 garbha iva su-bhåto garbhiëébhiù
dive diva éòyo jägåvadbhir
 haviñmadbhir manuñyebhir agnih. etad vai tat
2.1.9
yataç codeti süryo
 'staà yatra ca gacchati
taà deväù sarve 'rpitäs
 tad u nätyeti kaçcana. etad vai tat
2.1.10
yad eveha tad amutra
 yad amutra tad anv iha
måtyoù sa måtyum äpnoti
 ya iha näneva paçyati
2.1.11
manasiavedam äptavyaà
 neha nänästi kiïcana
måtyoù sa måtyuà gacchati
 ya iha näneva paçyati
2.1.12
aìguñöha-mätraù puruño
 madhya ätmani tiñöhati
éçäno bhüta-bhavyasya
 na tato vijugupsate. etad vai tat
2.1.13
aìguñöha-mätraù puruño
 jyotir ivädhümakaù
éçäno bhüta-bhavyasya
 sa evädya sa u çvaù. etad vai tat
2.1.14
yathodakaà durge våñöaà
 parvateñu vidhävati
evaà dharmän påthak paçyaàs
 tän evänuvidhävati
2.1.15
yathodakaà çuddhe çuddham
 äsiktaà tädåg eva bhavati
evaà muner vijänata
 ätmä bhavati gautama

2.2.1
puram ekädaça-dväram
 ajasyävakra-cetasaù
anuñöhäya na çocati
 vimuktaç ca vimucyate. etad vai tat
2.2.2
haà+saù çuci-ñadas vasur antarikña-sad
 dhotä vedi-ñad atithir duroëa-sat
nå-ñad vara-sad åta-sad vyoma-sad ab-ja;
 go-jä åta-jä adri-jä åtaà båhat
2.2.3
ürdhvaà präëam unnayaty
 apänaà pratyag asyati
madhye vämanam äsénaà
 viçve-devä upäsate
2.2.4
asya visraàsamänasya
 çaréra-sthasya dehinaù
dehäd vimucyamänasya
 kim atra pariçiñyate. etad vai tat
2.2.5
na präëena näpänena
 martyo jévati kaçcana
itareëa tu jévanti
 yasminn etad upäçritau
2.2.6
hanta ta idaà pravakñyämi
 guhyaà brahma sanätanam
yathä maraëaà präpya
 ätmä bhavati gautama
2.2.7
yonim anye prapadyante
 çarératväya dehinaù
sthäëum anye 'nusaàyanti
 yathä-karma yathä-çrutam
2.2.8
ya eña supteñu jägarti
 kämaà kämaà puruño nirmimäëaù
tad eva çukraà tad brahma
  tad evämåtam ucyate
tasmil+ lokaù çritäù sarve
 tad nätyeti kaçcana. etad vai tat
2.2.9
agnir yathaiko bhuvanaà praviñöo
 rüpaà rüpaà prati-rüpo babhüva
ekas tathä sarva-bhütäntar-ätmä
 rüpaà rüpaà prati-rüpo bahiç ca
2.2.10
väyur yathaiko bhuvanaà praviñöo
 rüpaà rüpaà prati-rüpo babhüva
ekas tathä sarva-bhütäntar-ätmä
 rüpaà rüpaà prati-rüpo bahiç ca
2.2.11
süryo yathä sarva-lokasya cakñur
 na lipyate cäkñuñair bähya-doñaiù
ekas tathä sarva-bhütäntar-ätmä
 na lipyate loka-duùkhena bähyaù
2.2.12
eko vaçé sarva-bhütäntar-ätmä
 ekaà rüpaà bahudhä yaù karoti
tam ätma-sthaà ye 'nupaçyanti dhéräs
 tesäà sukhaà çäçvataà netareñäm
2.2.13
nityo nityänäà cetanaç cetanänäm
 eko bahünäà yo vidadhäti kämän
tam ätma-sthaà ye 'nupaçyanti dhéräs
 tesäà çäntiù çäçvataà netareñäm
2.2.14
tad etad iti manyante
 'nirdeçyaà paramaà sukham
kathaà nu tad vijänéyäà
 kim u bhäti vibhäti vä
2.2.15
na tatra süryo bhäti na candra-tärakaà
 nemä vidyuto bhänti kuto 'yam agniù
tam eva bhäntam anubhäti sarvaà
 tasya bhäsä sarvam idaà vibhäti

2.3.1
ürdhva-mülo 'väk-çäkhä
 eño 'çvatthaù sanätanaù
tad eva çukraà tad brahma
 tad evämåtam ucyate
tasmil+ lokäù çritäù sarve
 tad nätyeti kaçcana. etad vai tat
2.3.2
yad idaà kiïca jagat sarvaà
 präëa ejati niùsåtam
mahad bhayaà vajram udyataà
 ya etad vidur amåtäs te bhavanti
2.3.3
bhayäd asyägnis tapati
 bhayät tapati süryaù
bhayäd indraç ca väyuç ca
 måtyur dhävati païcamaù
2.3.4
iha ced açakad boddhuà
 präk çarérasya visrasaù
tataù svargeñu lokeñu
 çarératvät kalpate
2.3.5
yathädarçe tathämani
 yathä svapne tathä pitå-loke
yathäpsu paréva dadåçe tathä gandharva-loke
 chäyätapayor iva brahma-loke
2.3.6
indriyäëäà påthag-bhävam
 udayästa-mayau ca yat
påthag utpadyamänänäà
 matvä dhéro na çocati
2.3.7
indriyebhyaù paraà mano
 manasaù sattvam uttamam
sattväd adhi mahän ätmä
 mahato 'vyaktam uttamam
2.3.8
avyaktät tu paraù puruño
 vyäpako 'liìga eva ca
yaà jïätvä mucyate jantur
 amåtatvaà ca gacchati
2.3.9
na sandåçe tiñöhati rüpam asya
 na cakñuñä paçyati kaçcanainam
hådä manéñä manasäbhikÿpto
 ya etad vidur amåtäs te bhavanti
2.3.10
yadä païcävatiñöhante
 jïänäni manasä saha
buddhiç ca na viceñöati
tam ähuù paramäà gatim
2.3.11
täà yogam iti manyante
 sthiräm indriya-dhäraëäm
apramattas tadä bhavati
 yogo hi prabhaväpyayau
2.3.12
naiva väcä na manasä
 präptuà çakyo ca cakñuñä
astéti bruvato 'nyatra
 kathaà tad upalabhyate
2.3.13
astéty evopalabdhavyas
 tattva-bhävena cobhayoù
astéty evopalabdhasya
tattva-bhävaù prasédati
2.3.14
yadä sarve pramucyante
 kämä ye 'sya hådi çritäù
atha martyo 'måto bhavaty
 atra brahma samaçnute
2.3.15
yadä sarve prabhidyante
 hådyasyeha granthayaù
atha martyo 'mrto bhavaty
 etävad dhy anuçäsanam
2.3.16
çataà caikä ca hådayasya nädyas
 täsäà mürdhänam abhiniùñrtaikä
tayordhvam äyann amåtatvam eti
 viñvaìì anyä utkramaëe bhavanti
2.3.17
aìguñöha-mätraù puruño 'ntar-ätmä
 sadä janänäà hådaye sanniviñöaù
taà sväc charérät pravåhen
 muïäd iveñikäà dhairyeëa
taà vidyäc chukram amåtaà
 taà vidyäc chukram amåtam iti
2.3.18
måtyu-proktäà naciketo 'tha labdhvä
 vidyäm etäà yoga-vidhià ca kåtsnam
brahma-präpto virajo 'bhüd vimåtyur
anyo 'py evaà yo vid adhyätmam eva
  
oà saha näv avatu. saha nau bhunaktu. saha véryaà karavävahai. tejasvi näv adhétam astu mä vidviñävahai. oà çäntiù çäntiù çäntiù.